Eski Türklerde hukuk,bilim ve sanat

Hukuk Anadolu’da kanunlar, Mezopotamya’daki gibi kısasa kısas değildi. Onur kırıcı, acımasız yasalar yoktu. Hititler, insan haklarına önem vermişlerdir. Aile hukuku ile ilgili düzenlemeler yapılmış, kadına değer verilmiş, kölelere bile özgürlük sağlanmıştır.  Bilim ve Sanat Hititlerde tarih yazıcılığı gelişmiştir. Tanrıya hesap verme düşüncesiyle zaferlerle birlikte yenilgiler de anlatılmıştır. Hititler, kayaları düzleştirerek, tanrı kabartmaları yapmışlardır. İvriz ve … Devamını oku…

Eski Türklerde Yazı, Dil ve Edebiyat

Anadolu’ya yazı Asurlular tarafından getirilmiştir. Hititler ve Urartular, Asurlulardan aldıkları çivi yazısını ve kendi buluşları olan hiyeroglif (resim yazısı) yazısını kullandılar. Hititler krallarının hayatlarını anlatan anal adını verdikleri yıllıkları hazırlayarak, tarafsız tarih yazıcılığını başlatmışlardır. Hititler, Mısırlılarla tarihte bilinen ilk antlaşmayı Kadeş Antlaşması’nı imzaladılar. Frigyalılar, İyonlar ve Lidyalılar, Fenike yazısını kullandılar. Fenike yazısını batıya aktaran İyonlar … Devamını oku…

Eski Türklerde Ekonomik ve Sosyal Hayat

Sosyal Hayat Hun ve Göktürklerde sosyal yapı, göçebe hayata dayalıydı. Bu nedenle Türkler çadırlarda (yurt, otağ) yaşarlar ve bu çadır Türk aile birliğinin kutsal bir sembolü sayılırdı. Türk devletleri genel olarak iki sosyal birliğe, aile ve ordu‘ya dayanmaktaydı. Hun toplumu ordu düzenine göre teşkilatlanıyordu. Bu toplulukta herkes savaşçıydı. Hunların savaş tekniği, göçebe hayatın gerektirdiği özelliklerden … Devamını oku…

Eski Türklerde Din ve İnanış

Totemizm Türklerin en eski inanışlarının başında Totemizm gelir. Bu dinde bir hayvan totem olarak kabul edilir, buna ongun denirdi. Her boyun bir ongunu vardı. Bu inanış zamanla etkisini yitirdi. Ayrıca, dağ, kaya, güneş, orman, su ve ay da kutsal kabul edilmiştir. Şamanizm Şaman (kam) denilen rahipler, iyi ve kötü ruhlarla temasa geçerek ayinler yaparlardı. Kurban … Devamını oku…

Eski Türk devletlerinde hukuk

Türklerde yazılı olmamakla beraber, gelişmiş bir hukuk anlayışı vardı. Bu hukuk kurallarına töre denilirdi. Hükümdarın başkanlık ettiği ve siyasi suçlara bakan yüksek mahkemeye yargu adı verilirdi. Yarganlar (yargucu) idaresindeki mahkemeler ise adi suçlara bakarlardı. Hunlar ve Göktürklerde, göçebe hukuku, Uygurlarda yerleşik hukuk anlayışı görülür. Örneğin; işlenen adi suçlarda hapis cezası 10 gündür. Bunun temel nedeni, … Devamını oku…

Eski Türk devletlerinde ordu

Ordu Türk ordu teşkilâtını ilk kuran Mete Han’dır. Mete, orduyu onluk sisteme göre düzenlemiştir. Onluk sistem daha sonra tüm Türk devletlerinde kullanılmıştır. Bu düzen Avrupa’ya Attila ile girmiştir.   Türk Ordusunun Özellikleri Türk ordusu, ücretli değildir. Türk ordusu, daimîdir. Atlı askerler çoğunluktadır. Kadın-erkek herkes savaşa hazırdır.   Türk Ordusunu Silahları Ok, yay, kement, kılıç, mızrak, … Devamını oku…

Eski Türk Devletlerinde Meclis ve Hükümet

Meclis ve Hükümet: Türk Meclislerine toy, kurultay veya kengeş denirdi. Kurultay’da devletin ana meseleleri görüşülür, hükümdarın ölümü, savaş veya milli felaketlerde kurultay toplanırdı.  Devlet Görevlileri: Aygucı: Hükümet başkanı. Buyruk: Bakan. Tamgacı: Dış siyaset görevlileri. Tigin (Tekin): Hükümdarın çocukları. Şad: Diğer hanedan üyeleri. Diğer Görevliler: İnal, Tarkan, bağa, tudun, çor, külüg, apa, ataman..

İlk Türk Devletinin Özellikleri

1. İstiklâl Bu konuda Asya Hun Devlet meclisindeki şu konuşma (Çin yıllıklarından alıntıdır) Türklerin bağımsızlık hakkındaki bütün görüşünü kısaca özetler: “İstiklale karşı hayranlık duymak ve bağımlı olmayı yüz kızartıcı saymak bizim geleneğimizdir. Atalarımızdan toprakla beraber devr aldığımız devletimizi; Çin ile uzlaşmak pahasına feda edemeyiz. Mücadele edecek savaşçılarımız mevcut iken devletimizi korumalıyız”. * Çiçi’nin konuşması M.Ö.58 … Devamını oku…

İlk Türk Devletlerinde Devlet Yönetimi

İslamiyet’ten önce Türkler devlete il veya el demişlerdir.  Hükümdarların Unvanları Türkler Hükümdarlarına Şanyü, Tanhu, Hakan, Han, Yabgu, İlteber, İdi-kut, Erkin gibi unvanlar vermişledir.  Hakanın Görevleri Hükümdarlık güç ve yetkilerini Tanrı’dan (Tengri) alan hakanların önde gelen görevi, milletini refah ve barış içinde özgür olarak yaşatmaktı. Ayrıca ülke çapında asker toplamak, orduyu idare etmek, devletin yüksek meclisini … Devamını oku…

Diğer Türk Devletleri ve Toplulukları

Avarlar Orta Asya’da büyük bir imparatorluk kurdular. Göktürk isyanı nedeniyle bağımsızlıklarını kay­bettiler. Göktürklerin saldırısı sonucu bugünkü Macarista­n’a göç ettiler. Macaristan’da etkili bir devlet kurdular. Sasanilerle birleşerek iki kez Bizans’ı ku­şattılar, ancak başarılı olamadılar. Avarlar, Frankların saldırısıyla bağımsızlıklarını kaybettiler ve Slav kavimleri arasında eriyip siyasi ve kül­türel kimliklerini yitirdiler.   Kırgızlar Uygur devletine son vererek tarih … Devamını oku…

Uygurlar (745–840)

Kutluk (II. Göktürk) Devleti’nin yıkılmasından sonra kendi devletlerini kurmuşlardır. İlk zamanlarda Çinlilere karşı fazla etkili olama­mışlardır. Çinlilerin Talas Savaşı’nda yenilmesi, Uygurla­rın kuvvet-lenmesine yaramıştır. Çinliler Tibet saldırıları uğrayınca Uygurlardan yardım istemek zorunda kaldılar. Bu süreçte Çinlilere yardım eden Uygurlar Maniheizm ve Budizm dinleriyle tanıştılar.  Uygurların bir bölümü Maniheizm ve Budizm’i benimseyerek hayvancılığa dayalı atlı göçebe yaşayışı … Devamını oku…

Göktürk Devleti – Kutluk Devleti

Göktürk Devleti (552–630)  Göktürk boylarını birleştiren Bumin Han, kendile­rini yöneten Avarlara karşı yaptığı bağımsızlık Savaşı’nı kazandı ve devleti kurdu. Avarlar, Göktürk saldırıları Avrupa’ya göç etmek zorunda kaldılar. Göktürkler Çin hanedanlıklarına üstünlüklerini ka­bul ettirdiler. Başkenti Ötüken’di. Hindistan’a giden ipek yolunu kazanmak için İran­’daki Sasanilerle işbirliği yaparak Akhun Devleti’ni yıktılar. Akhun Devleti’nin yıkılmasından sonra Hindistan’a giden ticaret yolundan … Devamını oku…

Avrupa Hun Devleti (375–469)

Bugünkü Romanya’nın bulunduğu topraklarda Kuzey Hunlar tarafından kuruldu. Uldız zamanında Türkler, ilk kez Anadolu’ya ayak bastı, Bizans’ı vergiye bağladı. Avrupa Hun Devleti’nin en güçlü olduğu dönem Atilla zamanıdır. Bizans’a karşı yaptığı seferler so­nucu Bizans’ı vergiye bağladı. Batı Roma devletine karşı ilk önce Galya Seferi’ni düzenledi. Ancak bu seferde be­lirli bir so­nuca ulaşamadı. Daha sonra yaptığı … Devamını oku…