Sponsorlu Bağlantılar

Olumlu ve Olumsuz Cümleler

Pazar, 12 Şubat 2012, 20:34 | Ders Notları, Dilbilgisi, Edebiyat-Dil Anlatım, Türkçe | 28 Yorum | 24.843 okuma
Yazar admin

a)Olumlu Cümle:
* Yüklemin bildirdiği eylemin yapıldığını, gerçekleştiğini ya da gerçekleşebileceğini belirten cümleler olumludur.
O günler çok güzeldi. (olumlu isim c)
Hep seni bekledim. (olumlu fiil cümlesi)
b)Olumsuz Cümle:
* Yüklemin bildirdiği işin gerçekleşmediğini anlatan cümleler olumsuzdur.
* Fiil cümleleri “-ma,-me” olumsuzluk ekiyle; isim cümleleri “yok, değil ” sözcükleriyle olumsuz yapılır.
Kapını çalan bendim (olumlu isim cümlesi)
Kapını çalan ben değildim (olumsuz isim cümlesi)
Dışarıda birkaç kişi vardı (olumlu isim cümlesi)
Dışarıda hiç kimse yoktu (olumsuz isim cümlesi)
Eve gelmiş (olumlu fiil cümlesi)
Eve gelmemiş (olumsuz fiil cümlesi)
Not: Bazı cümleler biçimce olumlu anlamca olumsuz olabilir:
Haydi bu işi yapabilirsen yap (yapamazsın ) (Biçimce olumlu, anlamca olumsuz cümle)
Gel de bu işin içinden çık (Çıkamazsın) (Biçimce olumlu, anlamca olumsuz)
Ne arayanım var ne de soranım (yok) (Biçimce olumlu, anlamca olumsuz)
Not: Bazı cümleler biçimce olumsuz anlamca olumlu olabilir:
Seni sevmiyor değilim (seviyorum) (Biçimce olumsuz, anlamla olumlu)
Böyle güzel yerlerde yaşanmaz mı?(yaşanır) (Biçimce olumsuz, anlamla olumlu)
Sanki bilmiyorum hakkında neler söylediğini.(biliyorum) (Biçimce olumsuz, anlamla olumlu)

1. Olumlu Cümle

Cümlede yüklem durumundaki eylemin gerçekleştiğini veya yüklem durumundaki varlık ya da kavramın var olduğunu, bulunduğunu bildiren cümlelerdir.

Şiddetli yağışlardan dolayı yol trafiğe kapandı.

Bu cümlede “kapanmak” eyleminin gerçekleşmesi söz konusu olduğu için, cümle anlamca olumludur.

Aşağıdaki cümlelerde yüklemlerin gerçekleşmesi ya da varlığı söz konusu olduğu için cümleler anlamca olumludur.

Masadaki vazo yere düşüp kırıldı.
Okula yine derslerine çalışmadan gitmişti.
Verilen işi yapamamaktan korkuyordu.
Dünkü derste sınıfta yedi sekiz kişi vardı.
Bu yılki kitap fuarı her zamankinden daha renkliydi.

2. Olumsuz Cümle

Cümlede yüklem durumundaki eylemin gerçekleşmediğini veya yüklem durumundaki varlık ya da kavramın var olmadığını, bulunmadığını bildiren cümlelerdir.

Eylem cümlesinde olumsuzluk -ma / -me (geniş zamanda – maz, -mez) ekiyle sağlanır.

Ad cümlesinde olumsuzluk “değil / yok” sözcükleriyle ya da “-sız, -siz” ekiyle sağlanır.

Veli toplantısına kimse katılmadı.
Sokaklar bugün kalabalık değildi.

Bu cümlelerde “katılmak” eyleminin gerçekleşmemesi, “kalabalık” kavramının söz konusu olmamasından dolayı cümleler anlamca olumsuzdur.

Aşağıdaki cümlelerde yüklemlerin gerçekleşmemesi ya da var olmamaları söz konusu olduğu için cümleler anlamca olumsuzdur.

Soruların hepsini çözebilen yok.
Göz alabildiğine uzanan bu tarlalar verimsizdi.
Binanın bu dairesi hiç ışık almıyor.

a. Anlamca Olumsuz Yapıca Olumlu Cümle

Bazı cümleler, olumsuzluk ifade eden ek ya da sözcük almadığı halde olumsuz anlam taşıyabilir. Böyle cümlelere yapıca olumlu, anlamca olumsuz cümle denir.

Senden ayrı kalmaya dayanacak gücüm mü var? (gücüm yok)

Bu cümlede yüklem (var), olumsuzluk ifade eden ek ya da sözcük almadığı için anlamca olumludur. Ancak, soru biçiminde düzenlenmiş cümlede amaç soru sormak değil, yüklemde söylenenin (var) tersini (yok) kastetmektir. Dolayısıyla bu cümle yapıca olumlu, anlamca olumsuzdur.

Aşağıdaki cümlelerde yüklemlerin, cümlenin gelişinden anlamca olumsuz olduğu anlaşılmaktadır.

Ben hiç sonunu kestiremediğim işe girer miyim? (girmem)
Konuklarımız ne yemek yedi ne suyumuzu içti. (yemedi, içmedi)
Sanki bu olayın bütün sorumlusu benim. (ben değilim)

b. Anlamca Olumlu Yapıca Olumsuz Cümle

Bazı cümleler, olumsuzluk ifade eden ek ya da sözcük aldığı halde olumlu anlam taşıyabilir. Böyle cümlelere yapıca olumsuz, anlamca olumlu cümle denir.

Sen yemek yaparsın da ben hiç beğenmez miyim? (beğenirim)
Neden böyle davrandığını anlamıyor değilim. (anlıyorum)

Bu cümlelerde yüklemler (beğenmez miyim, anlamıyor değilim), olumsuzluk eki (-maz) ve olumsuzluk bildiren sözcük (değil) aldığı için yapıca olumsuzdur. Ancak, bu cümlelerde amaç, yüklemde söylenenin (beğenmez miyim, anlamıyor değilim) tersini (beğenirim, anlıyorum) kastetmektir. Dolayısıyla bu cümleler yapıca olumsuz, anlamca olumludur.

sorubak-olumlu cümleler-olumsuz cümleler-olumlu ve olumsuz cümleler
Etiket ,

"Olumlu ve Olumsuz Cümleler" içeriği hakkında 28 Yorum yapıldı.
Bir Soru Sorabilir veya Düşünceni Bizimle Paylaşabilirsin.
(Yorumunuz Ana Sayfada Yayımlanır)

  1. mert canıpek diyor ki:

    bune hiç bir şey yazmıyo

  2. farah diyor ki:

    bence bu siteye çok destek yapmamız gerekiyor

  3. AsSadadadad diyor ki:

    bu çok az

  4. saasas diyor ki:

    anaşılmıyor

  5. dünyanın en güzel kızı ayşe nur diyor ki:

    bu çok az özellikle olumlu cümlede

  6. derya diyor ki:

    en az cümle olumsuz cümle

  7. talem diyor ki:

    bence guzel ama biraz daha açık anlatılabilir hazırlayının ellerine sağlık

  8. emel diyor ki:

    olumlu ve olumsuz soru da olsaydı iiiiiiiidi

  9. Eren diyor ki:

    Çok Az :(

  10. ilyas diyor ki:

    mallar adamlar yazmısımı yazmıs sen olsan yazacanmı

  11. :D diyor ki:

    ii yazmışlar

  12. Nick... diyor ki:

    )Olumlu Cümle:
    * Yüklemin bildirdiği eylemin yapıldığını, gerçekleştiğini ya da gerçekleşebileceğini belirten cümleler olumludur.
    O günler çok güzeldi. (olumlu isim c)
    Hep seni bekledim. (olumlu fiil cümlesi)
    b)Olumsuz Cümle:
    * Yüklemin bildirdiği işin gerçekleşmediğini anlatan cümleler olumsuzdur.
    * Fiil cümleleri “-ma,-me” olumsuzluk ekiyle; isim cümleleri “yok, değil ” sözcükleriyle olumsuz yapılır.
    Kapını çalan bendim (olumlu isim cümlesi)
    Kapını çalan ben değildim (olumsuz isim cümlesi)
    Dışarıda birkaç kişi vardı (olumlu isim cümlesi)
    Dışarıda hiç kimse yoktu (olumsuz isim cümlesi)
    Eve gelmiş (olumlu fiil cümlesi)
    Eve gelmemiş (olumsuz fiil cümlesi)
    Not: Bazı cümleler biçimce olumlu anlamca olumsuz olabilir:
    Haydi bu işi yapabilirsen yap (yapamazsın ) (Biçimce olumlu, anlamca olumsuz cümle)
    Gel de bu işin içinden çık (Çıkamazsın) (Biçimce olumlu, anlamca olumsuz)
    Ne arayanım var ne de soranım (yok) (Biçimce olumlu, anlamca olumsuz)
    Not: Bazı cümleler biçimce olumsuz anlamca olumlu olabilir:
    Seni sevmiyor değilim (seviyorum) (Biçimce olumsuz, anlamla olumlu)
    Böyle güzel yerlerde yaşanmaz mı?(yaşanır) (Biçimce olumsuz, anlamla olumlu)
    Sanki bilmiyorum hakkında neler söylediğini.(biliyorum) (Biçimce olumsuz, anlamla olumlu)

  13. eda diyor ki:

    Bu ne ya cocuk avutur gibi azicik biraz destek eklnmeli cok az yani

  14. beyza diyor ki:

    beğenmedim

  15. gülhan diyor ki:

    konu anlaşılmıyor daha anlayışlı yazınız

  16. derya diyor ki:

    etrafa ışık tutulmadığı zaman kişi yönünü şaşırır cümlesi olumlu mu yoksa olumsuz mudur lütfen cevap atın

  17. ÖMER diyor ki:

    Sağolun arkadaşlar..! Çok güzel olmuş Elinize sağlık..!
    :) Çok güzel :)

  18. hatice diyor ki:

    yaaaaaaa bunlar gerçekten çok oz ben bu siteden daha fazla beklerdim hayal kırıklığına uğradım umarım daha fazla örnekler olur bu sitede bide araya devrik cümlede katın :)yoksa çok güzel:)

  19. Nick... diyor ki:

    aynen öyLe . ;)

YAZ ANA SAYFADA YAYIMLAYALIM

Sponsorlu Bağlantılar

Serbest Kürsü

  • patron: Bi. sinava yapacaksız yapises yapin orspu çocukları nasıl devletsiz aminza goyduklarimin oy zamanki geldiğinde oy isteyin topunuzun amina goyam. ….
  • esra: arkadaşlar lütfen bana yardımcı olur musunuz? açıklanan dgs sınav puanına öbp puanı eklendi mi yoksa biz mi ekleyeceğiz lütfen bilen biri varsa yardımcı olabilir mi
  • rabia: Ya banada cewap verr
  • yeliz: ilk 25000 çok iyi olur kendi düşüncen mi yoksa duydun mu
  • berkayyalcin: niye lan
  • berfinn: Ben 2014 ebelik ve yaşlı bakimi bölümlerinin boş kontenjan olduğu şehirleri öğrenebilirmiyim ve ek kontenjanlaryani boş kalan yerler ne zaman açiklanacak
  • rabia: Arkadaslar bn 8.sinifm 601puan aldm siralamam 9326 kazanabilirmiyim acil cevap werin lutfen
  • berfinn: Ben 2014 ebelik ve yaşlı bakimi bölümlerinin boş kontenjan olduğu şehirleri öğrenebilirmiyim
  • KADİRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRR: LÜTFEN YAPIN ARTIK ŞU SINAVI TERCİH YAPTIM ÜNİ Yİ KAZANDIM FAKAT DİPLOMAMI ALAMİYORUM VE KAYITLARA 1 AY KALDI HALEN SINAV HAKKINDA HİÇ BİR BİLGİ...
  • endiseli: Arkadaslar lutfeen biraz bakabilir misiniz? 11. Sinifim genel de 2145. Olmusum ilde 66. Kazanma ihtimalim olabilir mi ? Lutfen.
  • Ümran: 449,44 aldım 6 sınıf genel sıram 3127 kazanırmıyım
  • TALHA: ARKASLAR LUTFEN CEVAP YAZIN BEN: SINIF:5 İL:33 OLDUM GENEL:7158 PUAN:448,9843 LUTFEN YARDIMCI OLUNUZ
  • misafir: maalesef bilmiyorum aman puanını yazarsan yardımcı olabilirim belki
  • nisa: peki bişey sorucam ilk kaç bine burs veriyorlar (9.sınıf)
  • nisa: peki ilk kaç bine burs veriyorlar