Batı Etkisinde Gelişen Türk Edebiyatı

Osmanlı Devleti,Batı’nın Rönesansla başlayıp çeşitli alanlardaki reform hareketleriyle ilerleyişine ayak uyduramamış ve 17.yy.dan sonra gerilemeye başlamıştır. Siyasi ve toplumsal hayatta ortaya çıkan bu gerileme edebi hayatta da kendini göstermiştir.3 Kasım 1839 tarihinde Mustafa Reşit Paşa tarafından Gülhane Parkı’nda okunan Tanzimat Fermanı(Gülhane Hattı Humayunu)ile hem siyasi hem de edebiyat alanında yeni bir dönem başlamıştır. Tanzimat Edebiyatının … Devamını oku…

Divan Edebiyatı Şairleri

Image via Wikipedia Hoca Dehhani: 13.yy.da yaşamıştır.Anadolu’da divan edebiyatının temelini atmıştır.Farsça ve Anadolu Türkçesi’yle şiirler yazmıştır.En önemli eseri Selçuk Şehnamesi’dir. Şeyhi:Divan şiirinin ilk ustalarındandır.Hüsrev ü Şirin ve Harname adlı eserleri vardır. Ali Şir Nevai: Devlet adamı ve edebiyatçıdır.Türkçe’nin güzelliklerini anlatmak için ve onun farsçadan üstün olduğunu göstermek için Muhakemetül Lügateyn adlı eseri yazmıştır.Diğer eserleri Mecalisün … Devamını oku…

Divan Edebiyatı ve Özellikleri

13.yy.dan başlayıp 19.yy. sonlarına kadar ve genel olarak saray edebiyatı da diyebileceğimiz bir edebiyattır.Bu edebiyatın oluşmasında İslam felsefesinin ,fars estetiğinin ve saray çevresinin üçlü bir etkisi vardır. Daha çok enderun’da eğitim görmüş sanatçıları içine almış ve halktan kopuk bir edebiyat olarak bilinir. Divan Edebiyatının Özellikleri a)Nazım birimi beyittir bazen tek dize de kullanılır. b)Aruz ölçüsü … Devamını oku…

Mehmet Akif ERSOY Hayatı

Yaşamı Öğrenim yılları İlk öğrenimine Fatih’te Emir Buhari Mahalle Mektebi’nde o zamanların adeti gereği 4 yıl, 4 ay, 4 günlükken başladı. 2 yıl sonra iptidai(ilkokul) bölümüne geçti ve babasından Arapça öğrenmeye başladı. Orta öğrenimine Fatih Merkez Rüştiyesi’nde başladı (1882). Bir yandan da Fatih Camii’nde Farsça derslerini takip etti. Dil derslerine büyük ilgi duyan Mehmet Âkif, … Devamını oku…

Tekke Edebiyatı (Dini Tasavvufi Halk Edebiyatı)

Temelleri 12.yy.da Ahmet Yesevi tarafından atılmıştır.Bu edebiyatın amacı tasavvuf felsefesini yaygınlaştırmaktır. Tasavvuf felsefesi,Türk folklörü ve edebiyatına getirdiği değişimle bir Rönesans sayılabilir.Nesimi,Mevlana,Yunus Emre,Pir Sultan Abdal, vb. ozanlar bu edebiyatın önde gelenşairleridir. Tasavvuf Felsefesi beş temel amaç üzerine kurulmıştur. a)Vahdet-i Vücut:Var olan Tanrı’dır.Tanrı birdir.Bütün evren bu birin yansımasıdır. b)Tecelli:Tanrının özellikleri diğer var olanlara yansır c)İnsan:İdeal insan kamil … Devamını oku…

Aşık Edebiyatı Ozanları

Karacaoğlan:17.yy.da yaşadığı sanılır.Uçarılığı,özgürlüğe düşkünlüğü,İnsancıllığı, özentisiz duru ve ahenkli söyleyişi ile en büyük halk ozanlarındandır.Güney-Güneydoğu Anadolu’da yaşadığı varsayılır. Hece ölçüsünü kullanmış sade konuşma dilini kullanmıştır. Divan edebiyatından etkilenmemiştir. Köroğlu: 16.yy.da yaşamıştır.Kavganın ,direnişin ve özgürlüğün sembolüdür.Coşkulu,gür sesli bir söyleyişi vardır.Dostluk,mertlik, aşk özgürlük,doğa sevgisi temel konularıdır.Hece ölçüsünü kullanmıştır. Divan edebiyatından etkilenmemiştir. Dadaloğlu: 19yy.ozanlarındandır.Göçebelerin yerleşik hayata geçirilmesine karşı direnmenin … Devamını oku…

Halk Edebiyatı

İslamiyet öncesi Türk edebiyatının bir devamı niteliğindedir. Geniş halk kitlelerin edebiyatıdır.Kendi içinde üç gruba ayrılır. a)Anonim Halk Edebiyatı Söyleyeni belli olmayan,halkın ortak ürünü olarak kabul edilen bir edebiyattır.Biçim ve içerik bakımından aşık edebiyatına benzer. Mani,ağıt destan.türkü,tekerleme,atasözleri,fıkra,masal,halk oyunları,karagöz oyunu, halk hikayeleri,ninniler,bilmeceler,ortaoyunu bu edebiyatın ürünleridir. -En çok yarım kafiye kullanılmıştır. -Dili yalın akıcı bir dildir. -Mecazlara ve … Devamını oku…

İslamiyet etkisinde gelişen Türk edebiyatı

İslamiyet etkisinde gelişen Türk edebiyatının ilk örnekleri şunlardır: a)Kutadgu Bilig(Mutluluk Veren Bilgi) XI.yy da yazılmıştır.Allegorik (sembolik)bir eserdir. Eserde dört tane şahıs vardır. Küntogdı:Hükümdar,kanunu temsil eder Aytoldı: Vezirdir,siyasi iktidarı temsil eder Ögdilmiş:Aklı Odgurmuş:Akıbet ve kanaatı temsil eder. Mesnevi şeklinde yazılmıştır.Didaktik bir eserdir. Ölçüsü şehname nin ölçüsü olan fa’ulün fa’ulün fa’ul dür. Aruz ölçüsüyle yazılmış dili Hakaniye … Devamını oku…

İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı

Türk edebiyatı başlangıçtan günümüze kadar üç ana başlık altında incelenir. a)İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK EDEBİYATI b)İSLAMİYET ETKİSİNDEKİ TÜRK EDEBİYATI c)BATI ETKİSİNDE GELİŞEN TÜRK EDEBİYATI İslamiyet öncesi Türk edebiyatı “sözlü” ve “ yazılı” edebiyat olmak üzere ikiye ayrılır.Şimdi bu dönemleri inceleyelim. a)Sözlü Edebiyat özellikleri: a)Düşünüş,duyuş ve anlatış bakımından yabancı tesirlerden uzaktır. -Bu bakımdan dili saf Türkçe’dir. -Ölçü … Devamını oku…

Cinas

Şiirde yazılışları aynı anlamları farklı sözlerin bir arada kullanılması sanatıdır. Neden içsin kuzu su Beni inim inim inleten Bir ananın kuzusu Kısmetindir yer yer gezdiren seni Arşa çıksan akıbet yer yer seni

Telmih (Hatırlatma)

Herkesçe bilinen tarihi bir olayı,kişiyi ya da bir öyküyü hatırlatma sanatıdır. Sultan Süleyman’a kalmayan dünya Sana da bana da kalmaz (Bu dizede hayvanlarla konuşabilen Hz. Süleyman peygamber anımsatılmıştır) Bedrin aslanları ancak bu kadar şanlı idi(Bedir savaşındaki askerler) Gökyüzünde İsa ile Tur dağında Musa ile Elindeki asa ile Çağırayım Mevla’m seni

Tecahül-i Arif

Bilinen bir gerçeği bilmez görünerek anlatma sanatıdır. Gökyüzünün başka rengi de varmış Geç fark ettim taşın sert olduğunu Su insanı boğar ateş yakarmış Her doğan günün bir dert olduğunu İnsan bu yaşa gelince anlarmış …………….. Şakaklarıma kar mı yağdı, ne var? Benim mi Allah’ım bu çizgili yüz? ……………………….. Yılın ilk karı yağdı İyice kısaldı günler … Devamını oku…

Hüsn-i Talil

Bilinen bir olayı sebebinin dışında daha güzel bir sebebe bağlama sanatıdır. Güzel şeyler düşünelim diye yemyeşil oluvermiş ağaçlar Ateşten kızaran bir gül arar da Gezer bağdan bağa çoban çeşmesi Üzüm üzüme baka baka kararır

Tenasüp

Anlamca aralarında ilişki bulunan sözcüklerin bir arada kullanılması sanatıdır. Gün bitti ağaçta neşe söndü Yaprak ateş oldu kuşta yakut Yaprakla kuşun parıltısından Havuzun suyu erguvane döndü