Osmanlı’da Vergiler:
Osmanlı maliyesinin muhtelif gelir kaynaklan vardı. Bunların başında halktan alınan vergiler geliyordu. Osmanlılarda Şer’i ve Örfi olmak üzere iki türlü vergi vardı.
Şer’i Vergiler:
Öşür: Genel anlamıyla toprak ürünlerinden devlet adına Müslümanlardan alınan onda bir vergidir. Bu vergi toprağın verim kabiliyetine göre değişiklik gösterirdi.
Haraç: Müslüman olmayan halktan alınan vergidir. Harac-ı Mukassem, Harac-ı Muvazzaf olmak üzere ikiye ayrılırdı.
Cizye: Müslüman olmayan halktan alınan baş vergisi sağlık vergisidir. Bu vergi çocuk, kadın ve yaşlılardan alınmazdı.
Zekat: Müslümanların zengin olanlarından kırkta bir oranında alınırdı. Zekat değişik zamanlarda değişik şekillerde alınırdı. Bazen doğrudan ihtiyaç sahiplerine zenginler tarafından verilir, bazen de devlet tarafından toplanırdı.
Örfi Vergiler:
Çift-Bozan: Toprağını terk edenlerden Tımarlı Sipahi tarafından alınırdı. Bir nevi tazminattır.
Resm-i Çift: Müslüman halktan, tasarruf etmiş olduğu tam veya yarım çiftlik yer karşılığı olarak alınırdı. Çiftlik, iki öküzlük yerdir. Çift resminin miktarı alındığı yere göre değişirdi.
Resm-i Zaman: Kendisine tımar verilen sipahi tarafından, tapuya verilmemiş olan araziyi tasarruf eden kimseden, dönüm başına alınan bir vergidir.
Resm-i Asiyab: Su veya yel ile çalışan un değirmenleri ile, zeytinyağı değirmenlerinden alınmaktadır. Sipahi tarafından ayni ve nakli olarak alınırdı.
Resm-i Arus: Sipahi tarafından tımarında bulunan kadınların evlenmeleri esnasında, kocalarından alınan bir vergidir. Bu vergi kadının dul, bakire, müslüman veya başka bir dinden olmasına göre değişmektedir.
Resm-i mücerred: Bekarlardan alınırdı.
Bennak Resmi: Evlilerden alınırdı. Mücerred ve bennak resimlerinden bir kimseni kurtulabilmesi için tam veya yarım çift tasarruf etmesi gerekirdi.
Resm-i İspenç: Gayri Müslim reayanın buluğa ermiş olan erkeklerinden alınırdı.Müslümanlardan alınan çift resminin karşılığıdır.
Adet-i Ağnam: Sipahi tarafından hayvan sayısına göre alınan bir vergidir.
Baclar ve Gümrük resimleri: Ticaret ile uğraşanlardan alınırdı.
Pençik Resmi: Savaşlarda ele geçirilen esirlerden, askerlikte kullanılmak üzere beşte birinin alınmasıdır. Esir sahiplerinden beşte bir olarak aynen alınan esirler, acemi oğlanı sayılarak, kendilerine ayrılan kışlalara giderdi.
Olağanüstü durumlarda avarız vergisi toplanırdı.