GERÇEK ÖZNE: Yüklemin bildirdiği işi gerçekten yapan ya da yüklemde durumu bildiren öznelerdir.
»Ali ve ben camı kırdık. (Camı kıran kim?)
Gerçek Özne
II- GİZLİ ÖZNE: Şahıs ekleriyle yüklem içerisinde gizlenen öznedir.
» Camı kırdık. (Camı kıran kim?)
Biz/Gizli Özne
(Birinci Çoğul Eki “-k” “Ali ve ben”in yerine geçip “biz” anlamı vermiştir)
SÖZDE ÖZNE: “-l” ve “-n” eki almış yüklemlerde nesnenin (İşten etkilenen ögenin)özne görevi görmesidir.
» Cam kırıldı. (Kırılan ne?)
Sözde Özne
(Cam kendiliğinden kırılmaz, aslında kırılma işinden etkilenen cam bu cümlede özne görevi kazanmıştır.)
Özne olabilecek kelime veya kelime grupları:
- İsim soylu sözcükler:
»Siz hiç konuşmaz mısınız? (Özne →Zamir)
- İsim ve sıfat tamlamaları:
»İhtiyar adam seni sordu.(Özne→Sıfat tam.)
- Fiilimsilerle kurulan yan cümlecikler:
»Akacak kan damarda durmaz.(Özn→Sıf.fiil