Dönüşlü Fiillere Örnekler

DÖNÜŞLÜ FİİL (EYLEM):  Öznenin kendi yaptığı işten kendisinin etkilendiği fiil soylu yüklemler dönüşlü çatılıdır. Dönüşlü çatılı filer de “-l” ya da “-n” ekleri ile yapılır.

 Öznenin hem işi yaptığı hem de işten etkilendiği çatıdır.

Fiil kök ve gövdelerine “-l ve –n” eklerinin getirilmesiyle yapılır.

 Dönüşlü çatının edilgen çatıdan farkı öznenin belli olmasıdır. Özne gerçektir.

Dönüşlü çatılarda “kendi kendinelik” anlamı vardır.

 Dönüşlü çatıyla edilgen çatıyı karıştırmamak gerekir. İki çatıda da “-l ve –n” ekleri vardır; ancak dönüşlü çatıda işi yapan kişi bellidir.

Edilgen Çatı ÖrnekleriDönüşlü Çatı Örnekleri
» Düşmanın etrafı hemen sarıl.» Adam yıllardır görmediği arkadaşına birden sarıl.
» Teröristlerin telefonları uzun süre dinlendi.» Okuldan gelince yemekten sonra dinlendi.
» Yapımı tamamlanan okul törenle açıl.» Okul ortamına alışan çocuk zamanla açıl.
» Sınıfımız, 23 Nisan günü süslendi.» Dışarı çıkacağı zaman süsleniyor.
» Para kasanın içine büyük bir özenle koyuldu.» Ahmet büyük bir hevesle işe koyuldu.
» Temiz çamaşırlar titizlikle katlanıyor.» Başına gelen olaylara sabırla katlan.

» Çocuk annesine sarıldı. (Sarılma işini yapan çocuk, işten etkilen de çocuk)

» Taşınacakmış, dün hazırlandı. (Hazırlanan “o”, işten etkilenen de “o”)

» Yeni elbisesini giyinmiş bizimki. (Giyinen bizimki, işten etkilenen de bizimki)

» Çocuk oyun oynarken masanın altına saklandı. (Saklanan çocuk, işten etkilenen de çocuk)

» Babam yorgunluktan kanepeye uzandı. (Uzanan babam, işten etkilenen de babam)