Kayaç nedir? Kayaçlar nerede kullanılır? Kayaçlar nasıl parçalanır?
KAYAÇ:
Yapısını mineral ve madenlerin oluşturduğu tabakadır. Çok sayıda mineral birleşerek kayaçları oluşturur.
Kayaçların parlaklıklarının , matlıklarının, sertliklerinin, yumuşaklıklarının,renklerinin farklı olmasının sebebi yapısındaki minerallerdir.
Günümüzde kayaçlar:
- İnşaat malzemesi
- Eşya yapımı
- Heykel yapımı
- Yol yapımı
- Takı yapımında kullanılır.
KAYAÇLAR NASIL PARÇALANIR?
- Bitki kökleri kayalardaki çatlakları genişleterek,
- Yağan yağmur kayalardaki yumuşak kısımları çözerek
- Gece ve gündüz arasındaki sıcaklık farkı kayaların ufalanıp parçalanmasına neden olur.
- Kayalardaki çatlakların arasına dolan su, soğuk havalarda donarak kayaların parçalanmasına sebep olur.
- Rüzgarların sürüklediği toz parçaları kayaların yüzeyini aşındırır.
NOT: Kayaların parçalanması ve aşınması toprağın oluşmasının yanında yeryüzü şeklinin değişmesine de neden olur.
Kayaçların parçalanmasıyla kaya, taş,çakıl,ve kum oluşur.
KAYA:
kayaçlardan daha küçük olan sert taş kütleleridir.
TAŞ:
Kayaların parçalanıp küçülmüş haline denir.
KUM:
Taşların parçalanıp küçülmüş haline denir
MİNERAL:
kayaçların yapısını oluşturan çok küçük taneciklere denir.
Maden:
ekonomik değeri olan kayaçlara denir.
ÜLKEMİZDE KAYAÇLARIN YAPISINI OLUŞTURAN MADENLER:
KAYAÇLARIN YAPISINI altın, bor, gümüş, linyit, bakır, taş kömürü, cıva, demir, kurşun, bazalt, kaya tuzu,granit, mermer gibi madenler oluşturur.
Madenler çıkarıldığı gibi kullanılmazlar. Belirli işlemlerden geçtikten sonra kullanılabilir hale gelirler.