SÜRATİ HESAPLAYALIM
Bir cismin sabit kabul edilen bir noktaya göre zamanla yer değiştirmesine hareket denir. Çevremiz deki evler, ağaçlar ve dağlar hareketsizken yolda yürüyen Ali amca, sınıfta koşuşturan öğrenciler ve penaltı atışıyla kalenin sol üst köşesine yollanan top hareketlidir.
Serin bir yaz akşamı ailemizle çıktığımız gezintide yanlarından geçtiğimiz kişileri arkamızda bıraktığımızı, işi olduğu için bizden daha tempolu yürüyen birinin ise bizi geçip gittiğini görürüz. Hepimiz aynı yol üzerinde yürüyor olsak da bu yolu bitirme sürelerimiz farklı olabilir.
Yukarıda aynı yol üzerinde yarış yapan üç araç görüyoruz. Bu araçlar teknik özellikleri gereğince elbette varış çizgisine farklı sürelerde varacaklardır. Yani aynı yolu farklı sürelerde alacaklardır. Araçların aynı yolu farklı sürelerde alması ancak süratlerinin farklı olmasıyla açıklanabilir.
Sürat birim sürede alınan yoldur ve alınan yolun bu yolu almak için geçen süreye bölünmesiyle bulunur.
Toplam yol
Sürat = —————–
Toplam zaman
Alınan yolun ve geçen sürenin birbirlerine olan oranı bize süratin birimini verir.
Şimdi uzunluk ve zaman birimlerimizi yeniden hatırlayalım.
Uzunluk birimleri: Santimetre (cm)
Metre (m)
Kilometre (km)
1 metre = 100 santimetre
1kilometre = 1000 metre olduğunu hatırlıyoruz.
Zaman birimleri: Saniye (sn)
Saat (sa,h)
1 saat =60 dakika
1 dakika= 60 saniye
1 saat=3600 saniye idi.
yol
Sürat =————
zaman
Eşitliğinden faydalanarak yol birimi ve zaman birimleri yerine koyarsak karşımıza en çok kullandığımız iki sürat birimi çıkar ki bunlar m/sn ve km/sa(km/h) dir.
Sürat birimleri olan m/sn ve km/sa aynı büyüklüğün birimleri olduğundan birbirine dönüşebilir. Bunu yaparken aslında uzunluk birimini diğer uzunluk birimine benzer şekilde zaman birimini de diğer zaman birimine dönüştürürüz.
Örnek: Samet arkadaşı Tarık’ın evine gitmek için biniyor bisikletine. 5 m/sn lik süratle 30 saniye sonra arkadaşının evine gidiyor. Eğer Samet 2 m/sn lik süratle giderse kaç sn sonra arkadaşının evinde olur?
