OLUMLU CÜMLE:Yüklemin belirttiği “işin gerçekleştiği veya var olduğu” cümlelerdir. a-Biçimce ve Anlamca Olumlu Cümle: İçinde olumsuzluk eki ya da olumsuz ifade bulunmayan cümlelerdir. »Beni her zaman ara. »Ders çalışacak. »Dedem öldü. »Kapıyı çalan buydu. b-Biçimce Olumsuz Anlamca Olumlu Cümle: Olumsuzluk eki ya da olumsuz ifade bulunmasına rağmen anlamı olumlu olan cümle-lerdir. Bu tür … Devamını oku…
ÇATI UYUMSUZLUĞU: Ortak özneli cümlelerde birden fazla yüklem kullanılması durumunda bunların çatı yönünden uyumuna dikkat etmek gerekir. Bu uyumun sağlanamadığı durumlarda anlatım bozukluğu ortaya çıkar. » Film seyrettikten sonra biraz konuşuldu ve evlere gidildi. (Yanlış) » Film seyredildikten sonra biraz konuşuldu ve evlere gidildi. (Doğru) » Bütün sözlere kulak vermişse de hiçbir şey anlaşılamamış. (Yanlış) … Devamını oku…
YARDIMCI EYLEM-FİİLİMSİ EKSİKLİĞİ: Özellikle sıralı cümlelerde, Ek fiil, Fiilimsi veya Yardımcı fiilden birinin kullanılmaması anlatım bozukluğuna yol açar. » İhtiyaç sahiplerine yardım ve onların dertleriyle ilgilenirdi. (yardım eder idi→ yardımcı fiil eksik) » Uzun boylu, ama zayıf değildi. (Uzun boylu idi → ek fiil eksikliği) » Bilgisayarı bir iki gün ya da hiç kullanmadan tekrar … Devamını oku…
TAMLAMA YANLIŞLIKLARI: Sıfat ve ad tamlamalarının ortak tamlanana bağlanması, cümlede anlatım bozukluğu oluşturur. Bu yanlışlık, ortak kullanılan tamlamanın ek almasından anlaşılır. Yalın halde kullanılan isimlerden sonra “ ve” bağlacı sonra da belirtisiz isim tamlaması kullanılırsa tamlanan “ ve” bağlacından önceki isme de ait gibi görünüp karışıklığa yol açabilmektedir. » Müdür ve bina sorumlusu odaları kontrol … Devamını oku…
EKLERİN YANLIŞ KULLANIMI – EK EKSİKLİĞİ: Cümlede eklerin eksik, yanlış veya fazla kullanılması anlamı bozduğu için anlatım bozukluğu oluşur. » Eser, başarıya götüren yollar bir bir anlatılır.(Eserde) (-de hal eki eksik) » Her zaman çocuklar oyuncaklarını iyi seçmeliyiz. (Çocukların oyuncakları) (-ın tamlayan eki eksik) » Size geldiğimizin çok yararı oldu. (gelmemizin) (ek yanlış kullanılmış) … Devamını oku…
. YÜKLEM EKSİKLİĞİ: Yüklem eksikliğinden kaynaklanan anlatım bozukluğu daha çok sıralı cümlelerde göze çarpar. Sıralı cümlelerde aynı özneye ya da aynı tümleçlere bağlı yüklemler ortak olabilir, bu durumda anlatım bozukluğu meydana gelmez. Ama farklı özne ya da tümleçleri ortak bir yükleme bağlamak anlatım bozukluğuna yol açabilir. » Sabaha kadar dans ve müzik dinlediler. Sabaha kadar … Devamını oku…
YER TAMLAYICISI (DOLAYLI TÜMLEÇ EKSİKLİĞİ): Yer Tamlayıcısı da diğer tümleçler gibi cümlede bulunmak zorunda değildir. Ancak bazı cümlelerde yer tamlayıcısı bulunmaması, anlatım bozukluğuna yol açabilir. » Düşman kenti bombaladı, ama giremedi. (Nereye giremedi? →şehre →yer tamlayıcısı eksik) » Çukurova’nın toprağı insanı diriltir, umut verir. (Kime umut verir? →insana →yer tamlayıcısı eksik) » Kadının içeri girmesiyle … Devamını oku…
ZARF TÜMLECİ EKSİKLİĞİ: Cümlede her zaman zarf tümleci bulunması gerekmez. Ancak bazı cümlelerde zarf tümlecinin bulunmaması, anlatım bozukluğuna yol açabilir. » Muzaffer Bey’i çok severim, iyi anlaşırız. (Kiminle anlaşırız →onunla →zarf tümleci eksik) » Sıkıntılara nasıl göğüs gerdin, nasıl başa çıktın? (Neyle başa çıktın→onlarla → zarf tümleci eksik) » Her gün çalıştı, tembellik etmedi. (Ne … Devamını oku…
NESNE EKSİKLİĞİ: Yüklemi geçişli fiil olan cümlelerde nesne bulunur. Bu tür cümlelerde eğer nesne bulunmazsa cümledeki başka bir öğe, nesne gibi görünerek anlatım bozukluğuna yol açar. Sıralı ve bağlı cümlelerde ikinci cümlede gerektiği halde nesne kullanılmamışsa bu tür cümlelerde de anlatım bozukluğu vardır. » Yaşlı adam kızına sarıldı, doyasıya öptü. (Kimi öptü → kızını → … Devamını oku…
Bu anlatım bozukluğu birleşik, sıralı ve bağlı cümlelerde görülür. Ortak kullanılan özne, cümlelerden birinin yüklemiyle uyum sağlamazsa, özne – yüklem uyumsuzluğu aynı zamanda da özne eksikliği ortaya çıkar. » Bankadaki görevliler etkisiz hale getirildi ve soyuldu. (Kim soyuldu→Banka→ Özne eksik) » Annemin sinirleri çok bozulmuştu ve üzülmüştü. (Kim üzüldü →Annem →Özne eksik) » Herkes görüyor … Devamını oku…
1-LİRİK ŞİİR: Konusu aşk, özlem, ayrılık olan duygusal şiirlerdir Gönül gurbet ele çıkma Ya gelinir ya gelinmez Ya sevilir ya sevilmezHer dilbere meyil verme 2-EPİK ŞİİR: Kahramanlık, yiğitlik, savaş konulu destansı şiirlerdir. Ak tolgalı beylerbeyi haykırdı: İlerle! Bir yaz günü geçtik Tuna’dan kafilelerle. 3-DİDAKTİK ŞİİR: Bilgi veya ahlaki bir ders veren daha çok akla hitap … Devamını oku…
ANLAMCA ÇELİŞEN CÜMLELER: Anlamca birbiriyle çelişen, birbirine karşıt sözlerin durumların bir arada verilmesiyle oluşan cümlelerdir. »Konuyu ayrıntılarına inerek incelemişsin. »Konuyu oldukça genel yönleriyle incelemişsin. »Teknoloji doğanın dengesini bozmaktadır. »Bilim ve teknik hayatımızı kolaylaştırıyor. »Yazar görüşlerini anlaşılır bir dille ifade etmiş. »Her zaman kapalı anlatım kullanan bir yazardır. Aşağıdaki soru tipleri Anlamca Çelişen Cümleleri bulmaya yöneliktir: … … Devamını oku…
YAKIN ANLAMLI CÜMLELER: Birbirine yakın anlamlar içeren cümlelerdir. »Konusunu halktan alan öyküler, başarılı sayılmaktadır. »Hikâyenin toplumda ilgi görmesi için konusunu halka dayandırması gerekir. »Başarılı olmak isteyenler mücadele etmelidir. »Azimle çalışanlar mutlaka hedeflerine ulaşırlar. »Bu kitabında herkesi ilgilendiren bir şey var. »Bu kitapta yazar herkese bir şeyler sunmuş. Aşağıdaki soru tipleri Yakın Anlamlı Cümleleri bulmaya yöneliktir: … Devamını oku…
EŞ ANLAMLI (ANLAMDAŞ) CÜMLELER: Eş anlamlı sözcüklerle ya da birbirinin anlamını verebilen eklerle kurulan cümlelerdir. »İnsan kitap okumalıdır. »İnsanların kitap okuması gerekir. »Ne sizi ne de köyünüzü unutabilirim. »Sizi de köyünüzü de unutamam. »Duygu ve düşüncelerini birkaç sözcük ile söyleyebilmek, ancak yüksek insanlara düşer. »Az sözle çok şey anlatabilmek ancak yetenekli insanların işidir. Aşağıdaki soru … Devamını oku…