Türklerin Kullandığı Takvimler
1. 12 Hayvanlı Türk Takvimi
- Türklerin kullandığı en eski takvimdir.
- Güneş yılına göre düzenlenmiştir.
- Bu takvimde her yıl bir hayvan adı ile anılmaktadır.
- Bir yıl; 365 gün, 5 saat olarak hesaplanmış ve 12 aya ayrılmıştır.
- Diğer takvimler gibi başlangıcı belli değildir.
- Bu takvim Hunlar, Kök Türkler, Kutluklar, Uygurlar ve Bulgarlar gibi Türk devletleri tarafından kullanılmştır. Günümüzde Orta Asya’da bu takvimi kullanan Türk toplulukları bulunmaktadır
2. Hicri Takvim
- Hicri takvim Ay yılı esasına dayalıdır.
- Başlangıç olarak Hz. Muhammed’in Mekke’den Medine’ye göçü olan Hicret Olayı ( Miladi 622 ) esas alınmıştır.
- Bir yıl, 354 gün olup Güneş yılı ile arasında 11 gün fark vardır.
- Hz. Ömer devrinde kullanılmaya başlanmıştır.
- Türkler, İslamiyet’i kabul ettikten sonra Hicri Takvim’i kullanmaya başlamışlardır.
- Türkiye’de 1 Ocak 1926’da yürürlükten kaldırılan Hicri Takvim’den sadece dinî günlerin belirlenmesinde yararlanılmaktadır.
- Günümüzde İran, Pakistan, Afganistan, Suudi Arabistan bu takvimi kullanmaktadır.
3. Celâli Takvimi
- Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah’ın isteği ile Ömer Hayyam tarafından hazırlanmıştır.
- Güneş yılı esasına göre düzenlenmiştir. 471 hicri yılının Ramazan ayının onuncu gününden itibaren uygulanmaya başlanmıştır.
- Yılbaşı 21 Mart’tır.
- Selçuklular tarafından mali işlerin düzenlenmesinde kullanılmıştır.
4. Rumi Takvim
- Osmanlı Devleti’nde hicri takvim kullanılıyordu. Devlet işlerinde hicri takvimin kullanılması karışıklıklara neden oluyordu.
- Osmanlı Devleti’nde 1739 tarihinde “mali işlerde kullanılmak üzere” Güneş yılı esasına dayalı Rumi Takvim kabul edilmiştir.
- Başlangıç olarak Hicret (622) esas alınmıştır.
- Yılbaşı 1 Mart olarak belirlenmiştir.
- Miladi Takvim’le aralarında 584 yıl fark vardır.
- 1 Mart 1926 ‘da Miladi Takvim kabul edilerek Rumi Takvim bütçe uygulamaları dışında kaldırıldı. 1982 yılında mali yılbaşının ocak ayının başına alınması ile tamamen kullanımdan kalkmıştır.
5. Miladi Takvim
- Miladi Takvim, günümüzde hemen hemen tüm dünyada kullanılmaktadır.
- Miladi Takvim, Türkiye’de 1926 yılında kullanılmaya başlanmıştır.
- Dünya’nın Güneş etrafında dönme süresi olan 365 gün 6 saat bir yıl olarak kabul edilmiştir
- Başlangıcı Hz.İsa’nın doğumudur.
- Bugün kullandığımız Miladi Takvim, Mısır Uygarlığı’na dayanır.
- Başlangıç döneminden önceki döneme milattan önce (MÖ), sonraki döneme de milattan sonra (MS) denir.
- Güneş yılına göre düzenlenen bu takvim Türkiye’de 26 Aralık 1925 yılında çıkarılan bir kanunla 1 Ocak 1926 tarihinden itibaren kullanılmaya başlanmıştır.