Sadece “ki” biçimi vardır. Kendinden önceki ve sonraki kelimelerden ayrı yazılır. Türkçe değil, Farsça bir bağlaçtır ve Türkçe cümle yapısına aykırı olarak kullanılır. “ki” ile başlayan bir ara cümle asıl cümlenin içinde kısa çizgiler arasında verilebilir: Bu ezanlar ki şahadetleri dinin temeli- Yağmur yağmadı ki mantarlar ortaya çıksın. Atatürk diyor ki: … Bir şey biliyor … Devamını oku…
İsim çekim eklerindendir. İsmin bulunma hâlini yapan hâl ekidir. Yer ve zaman bildirir. Sesli uyumlarına uyar. “De” bağlacının yalnız “de”, “da” biçimleri varken; “-De” hâl ekinin “-de”, “-da”, “-te”, “-ta” biçimleri vardır. Bunun sebebi ekin bitişik yazılıyor olmasıdır. Yapım eki olarak da kullanılabilir: Eski İstanbul’da ne güzel günler yaşanmış. Saat yedide mi gelecekmiş? Her şey … Devamını oku…
Her zaman kendinden önceki ve sonraki kelimelerden ayrı ve “de, da” şeklinde yazılır; bitiştirilmez, “te, ta” şeklinde yazılmaz. “ya” ile birlikte kullanıldığında da ayrı yazılır: “ya da” İsimlerden sonra da kullanılabilir, fiillerden sonra da. Kelimenin son hecesine kalınlık-incelik bakımından uyar. Ama ünsüz uyumuna bağlı değildir, yani -te, -ta şekilleri yoktur. Vurgulanarak okunur. Gölgende ban da … Devamını oku…
Hem isimlere hem de fiillere getirilen bir çekim ekidir. – “-mİ”, kendinden önceki kelimden her zaman ayrı (bir kelime gibi) yazılır: Gelecek miydin? (fiile) Sen misin? (isme) Geldi mi?, okuyor mu?, onlar mı?, özgün mü?… Sen burada mısın? Bizi duyuyor musunuz? İzmir mi yoksa İstanbul mu daha güzel? Ağlasam sesimi duyar mısınız mısralarımda? – Eklendiği … Devamını oku…
Edat ve bağlaç olarak kullanılır. Yazılışları bakımından aralarında fark yoktur. Bu kelime kendinden önceki kelimeye bitişik de yazılabilir, ondan ayrı da… Bitişik yazılan “ile” kelimesi “büyük ve küçük ünlü uyumu” …kurallarına uyar. Ayrı yazıldığında ünlü uyum kuralları aranmaz: arabası ile›arabasıyla, konu ile›konuyla, annem ile babam›annemle babam Ünlüyle biten kelimelere bitiştirildiğinde, baştaki “i” ünlüsü düşer ve … Devamını oku…
Kısaltma; bir kelime, terim veya özel adın içerdiği harflerden biri veya birkaçı ile daha kısa olarak ifade edilmesi ve sembolleştirilmesidir. Yapılan kısaltmaların benimsenmesi, yaygınlaşması ve herkes tarafından anlaşılması gerekir.
P, ç, t, k, f, h, s,ş harfleri ile biten bir kelimeye c, d, g harfleri ile başlayan bir ek gelirse, ekin başındaki yumuşak harfler sertleşir. Buna göre; c-ç, d-t, g-k olur.
İlgili Dosyalar Bir kelimenin ilk hecesinde düz sesli harf (a,e,ı,i) varsa, diğer hecelerinde de düz sesli harf olması gerekir. Kelimenin ilk hecesinde yuvarlak sesli harf (o,ö,u,ü) varsa, diğer hecelerinde ya düz-geniş (a,e), ya da dar-yuvarlak (u,ü) sesli harf bulunması gerekir. Buna küçük ünlü uyumu kuralı denir. K. Ünlü uyumuna uyan kelimelere örnek : Kalem, kitap, … Devamını oku…
ÜNLÜ UYUMLARI Türkçe’de ünlülerin kelime içerisindeki dizilişiyle ilgili olarak iki önemli kuralı vardır : 1. BÜYÜK ÜNLÜ (SESLİ) UYUMU 2. KÜÇÜK ÜNLÜ (SESLİ) UYUMU BÜYÜK ÜNLÜ UYUMU Türkçe’de sözcüklerde genel olarak, kalın ünlülerden sonra kalın, ince ünlülerden sonra ince ünlü gelir. Türkçe’yi başka dillerden ayıran bu temel özelliğe büyük ünlü uyumu denir. (Çocuklar, çiçekler, güzel). … Devamını oku…
Bir cümlede tamamlayan veya tamlanan sayısı birden fazla ise veya araya sözcükler girmişse tamlayan ve tamlananlar mutlaka uyum içerisinde bulunmalıdırlar. Verilen cümledeki özne ve zarf tümlecini bulun. Bu ülkeye teknik ve bilgi yardımında bulunulacak. Pasta ve meyve suyu ikram edilecek. Son te belgisiz ve sayı sıfatlarını öğrendik. Siyasî ve ekonomi ilişkileri çıkmaza girdi. Bu bölge … Devamını oku…
Aynı konuyu, aynı düşünceyi değişik kelimelerle ve söz dizimiyle anlatan cümlelerdir. Cümle hangi sözcüklerle ve nasıl kurulursa kurulsun, biz, verilen cümledeki düşünceyi aramalıyız. Bunun için o cümledeki anahtar sözcükleri doğru tespit etmek; ayrıca cümlede kullanılan edat ve bağlaçlara da dikkat etmek gerekir. “Konuyu oldukça genel yönleriyle ele almışsınız.” cümlesinin eş anlamlısı. -Konuyu ayrıntılara girmeden işlemişsiniz. … Devamını oku…
Deyim aktarması yani diğer ismiyle anlam aktarması bir sözcüğün benzetme amacı ile başka bir sözcük yerine kullanılmasıdır. Benim küçük meleğim nerede? cümlesinde çocuğum,kızım gibi sözcükler yerine melek sözcüğü kullanılmıştır.Benzerlik amaçlı bu tür kullanımlar deyim aktarmalarıdır. Deyim aktarmaları 3 yolla yapılır: 1- İnsandan Doğaya aktarmalar : Bu şekilde yapılan aktarmalarda insanlara ait olan özellikler doğadaki nesnelere … Devamını oku…
Tabiata, insana, insan dışındaki canlılara ve eşyaya ait seslerin taklit edilmesi sonucu ortaya çıkan kelime veya kelime gruplarıdır. Dopadaki seslerin taklidi ile oluşurlari tık, tak, pat, çat, hışır hışır, miyav, hırr, hav, me, mee, mışıl mışıl, fıkır fıkır, şıkır şıkır… Yansımalardan isim ve fiil türetilebilir. “miyavlamak, çatırdamak, şıkırtı, meleşmek, şırıltı” UYARI: Tüm hayvan sesleri yansımadır. … Devamını oku…
Bir sözcüğün benzetme amacı olmaksızın başka bir sözcük yerine kullanılmasıdır. DİKKAT: Ad aktarmasında benzetme olmaz!Bunun yerine çeşitli anlam ilgileri mevcuttur. İç-dış, parça-bütün, neden-sonuç, sanatçı-yapıt, yer-insan, yer-olay gibi ilgiler vardır. Aşağıdaki cümleler ad aktarmasına örnektir. (ad aktarması ayrıca mecaz-ı mürsel adıyla söz sanatlarında da işlenir.) Parça-Bütün Dalgalan sen de şafaklar gibi ey nazlı hilâl Saçını kestir … Devamını oku…