Gazneliler (963–1180)
- Samanoğulları Devleti’nin Gazne şehri valisi Alp Tekin tarafından kurulmuştur.
- Hükümdar Sebük Tekin zamanında Samanoğullarından ayrılıp tamamen bağımsız olmuşlardır.
- En parlak dönemlerini Sultan Mahmut zamanında yaşadılar. Sultan unvanını ilk kullanan hükümdar olan Gazneli Mahmut, Hindistan’a 17 sefer yapmış, kuzey bölümlerine İslamiyet’in girmesini sağlamıştır.
- Selçuklularla yaptıkları Nesa (1035), Serahs (1038), Dandanakan (1040) savaşlarını kaybettiler.
- Dandanakan Savaşı’ndan sonra Selçuklu egmenliğine girdiler.
- İdari ve askeri güç Türklerdi. Türkler nüfus olarak azınlıkta idi. Nüfus olarak Afganlılar ve İranlılar çoğunlukta idi.
- Devletin resmi dili Arapça ve Farsçaydı.
- Gazne ordusunda merkezi gücü oluşturan Gulâmlar denilen askerler devşirme usulüyle yetiştirilmiştir. Bunlar devletten maaş alırlardı.
- Sanatta İran ve Hint tesirlerinin altında kalmışlardır.
- Büyük Selçuklu Devleti yıkılınca Afganlılar (Gurlar) isyan ederek bu devlete son vermişlerdir.