Fen Teknoloji

CANLILARDA SİNDİRİM SİTEMİ: Canlılar enerji ihtiyaçlarını karşılamak için beslenmek zorundadır. Fakat bazen dışarıdan besin almak tek başına yeterli olmaz. Çünkü büyük besin molekülleri hücre zarından geçemezler. Besinlerin hücre zarın-dan geçebilecek büyüklüğe kadar parçalanmasına sindirim, bu olayın gerçekleştiği sisteme de sindirim sistemi denir. Sindirim olayının gerçekleşebilmesi için su ve enzim mutlaka gereklidir. Canlıların bir kısmı sindirilmiş … Devamını oku…

Dünya’mız bir yandan kendi etrafında dönerken bir yandan da Güneş’in etrafında dolanır. Dünya’nın Güneş etrafında dolanırken yaptığı hareket, kendi etrafındaki hareketi gibi dairesel harekettir. Ancak Güneş’in etrafında dolanırken izlediği yol tam daire şeklinde olmayıp şekildeki gibidir. Dünya’nın Güneş etrafındaki bir tam dolanımı 1 yıl kabul edilir. Bu hareket tamamlandığında Dünya kendi etrafında 365 defa döner. … Devamını oku…

Otomobille bir yere giderken yol kenarındaki ağaçlar ve evler hareket ediyormuş gibi görünür. Oysa yerleri sabittir, değişmez. Gün içinde Güneş de farklı yerlerde duruyormuş gibi görünür. Bunun nedeni Dünya’nın kendi etrafında dönmesidir. Gece yaşanan yere Güneş ışınları ulaşamaz. Dünya dönerken karanlık yüzü bir süre sonra yine Güneş ışınlarını almaya başlar. Sabaha karşı etraf yavaş yavaş … Devamını oku…

Gece ve Gündüz Nasıl Oluşur ? Bir günün bir kısmını gece, bir kısmını gündüz olarak yaşarız. Bunun nedeni Dünya’nın kendi etrafında dönmesidir. Dünya bu hareketini 24 saatte tamamlar. Dolayısıyla 1 gün 24 saattir. Dünya’nın dönüş süresi hiç değişmediği için Dünya’nın her noktasında bir gün 24 saattir. Bu süre yıl içinde hiç değişmez. Dünya kendi etrafında … Devamını oku…

Devrelerde kullanılan ampul, pil ve anahtar farklı şekillerde ve özellikte olabilir. Ancak bu elemanların devredeki işlevleri hep aynıdır, değişmez. Devredeki elemanları çizmek zaman alacağından, elemanların şekil ve özellikleri farklı olabileceğinden her bir eleman sembolle gösterilir. Şekil l’deki devreyi sembollerle şekil ll’deki gibi gösterebiliriz. sembolleri ile gösterilir. Devrede ampullerin yerleştirildiği duyların sembolle gösterimi yapılmaz. Dünyanın her … Devamını oku…

Devrede Ampullerin Parlaklığını Nasıl Değiştirebiliriz? Basit bir elektrik devresinde • pil • ampul • anahtar • bağlantı kablosu • duy bulunur. Bir devrede birden fazla ampul ve pil de bulunabilir. Devrede ampullerin ışık verebilmesi için devreyi oluşturan tüm elemanlar çalışır durumda olmalıdır. Devrenin anahtarını kapattığımızda ampul ya da ampuller ışık verir.Devrede anahtar açıkken ampul ışık … Devamını oku…

Korunma • İçme ve kullanma sularının kontrolü • Besin hijyeni • Lağım ve kanalizasyon tesislerinin hijyen şartlarına uygun duruma getirilmesi • Tifo aşısı: Kesin koruyucu değildir. Ölü tifo aşısı % 51-67 oranında koruyuculuk sağlar. Canlı atenüe oral aşı ise yakın oranlarda koruyuculuğa sahiptir ve yan etkileri daha azdır. • Kanatlı tüketiminde duyarlılık ve hijyenik seçimler

Tedavi • Bol bol su içilmelidir. • Protein ve karbonhidrattan zengin sindirimi kolay besinler verilmelidir. • Bakteriye karşı antibiyotik verilir. Bu antibiyotiklerde tercih sırası kloramfenikol, ampisilin (veya amoksisilin) ve trimetoprim-sulfametoksazol’dur.

Belirtiler Hastalığın ilk günlerinde yorgunluk ve baş ağrıları-Birkaç gün sonra ateşin yavaş yavaş yükselmesi-İştahsızlık-Burun kanaması-Bronşit-Mide ve bağırsak bozuklukları ile birlikte ishal-Birkaç gün sonra ateşin de biraz daha artmasını takiben göğüste, karında ve sırtta pire ısırığına benzeyen kırmızı lekelerin belirmesi-Tansiyonun düşmesi, nabzın yavaşlaması-Hastalığın üçüncü haftasında karnın gerginleşip şişmesi-Bağırsak kanamaları-Bademciklerin iltihaplanması-Kilo kaybıÜçüncü haftanın sonlarından itibaren, ateş düşmeye … Devamını oku…

Tifo Nasıl Bulaşır? Tifo basili adı verilen bu mikrop, çoğunlukla tifolu hastaların dışkılarında veya idrarlarında, kanlarında, tükürüklerinde veya vücutlarında görülenderi döküntülerinde bulunur. Tifo salgınına, lağım suları karışmış içme suları veya lağım suları ile mikroplanmış yiyecek maddeleri neden olur. Salgın daha ziyade yaz ve sonbahar aylarında görülür.

Tifo Tifo, kirli içme suları ve pis yiyeceklerle bulaşan mikrobik bir hastalıktır. Genelde salgın şeklinde ve yaz-sonbahar aylarında görülür. Hastalık, mikrop vücuda girdikten yaklaşık 7-15 gün belirtilerini gösterir. Tifo kalbi, beyni, böbrekleri, akciğerleri, karaciğeri, göz ve kulak sinirlerini etkiler. Hastalık etkeni Salmonella typhi [1] adlı bir bakteridir. Bu mikrop vücuda girdikten 7-15 gün sonra hastalık … Devamını oku…

Bakteriler • Tek hücreli canlılardır. Bakteriler virüslere göre daha büyüktür. Bu nedenle mikroskopta kolaylıkla görülebilirler. • Bakteriler, prokaryot canlı oldukları için hücre zarı, sitoplâzma ve sitoplâzma içine dağılmış halde bulunan ve kalıtsal maddeleri taşıyan yapılar bulundurur. Bakterilerde, zarla çevrili çekirdek, mitokondri, kloroplast (endoplazmik retikulum, golgi aygıtı) gibi organeller bulunmaz. Sadece ribozom bulunur. • Bakteriler, yararlı … Devamını oku…

Virüsler • Virüsler bilinen en küçük mikroorganizmalardır. Çok küçük oldukları için ışık mikroskobu ile görülemeyip ancak elektron mikroskobu adı verilen özel bir mikroskopta görülebilir. Virüsler ne canlı ne de cansızdırlar. Beslenme, hareket gibi canlılık olaylarını gösteremedikleri için cansız, kendilerine özgü kalıtsal bilgileri taşıyan yapıları olduğu ve bir başka canlının hücresinde üreyebildikleri için de canlı olarak … Devamını oku…