FIKRA Yazarın gündelik olayları özel bir görüşle, güzel bir üslupla, hiç kanıtlama gereği duymadan yazdığı kısa günübirlik yazılardır. Bu tür yazıları nükteli hikâyecikler biçimindeki Nasrettin Hoca fıkralarıyla karıştırmayalım. Fıkra, bir gazete yazı türüdür. Gazetenin belli bir köşesinde genel bir başlıkla yazılan fıkralarda mesele kısaca incelenir ve mutlaka bir sonuca varılır. Daha çok alaylı bir dille, … Devamını oku…
ELEŞTİRİ Bir sanatçının, bir sanat eserinin iyi ve kötü yanlarını ortaya koyarak onun gerçek değerini belirleyen yazılardır. Eleştiri yazarı – yani eleştirmen – eser hakkında okuyucuyu bilgilendirir; hem eserin yazarına hem okura yol gösterir. İki tür eleştiri vardır: İzlenimsel eleştiri ve nesnel eleştiri. İzlenimsel eleştiri, Anatole France’in ilkelerini belirlediği ve eleştirmenin bir eseri kendi zevk … Devamını oku…
DENEME Yazarın herhangi bir konudaki görüşlerini, kesin kurallara varmadan, kanıtlamaya kalkmadan, okuyucuyu inanmaya zorlamadan anlattığı yazı türüdür. Deneme yazarı görüşlerini aktarırken samimi bir dil kullanır. Kendi diliyle konuşuyormuş gibi bir hava içindedir. Deneme her konuda yazılabilir. Ancak daha çok tercih edilen konu her devrin, her ulusun insanı ilgilendiren, kalıcı, evrensel konulardır. Ele alınan konu çoğu … Devamını oku…
BİYOGRAFİ Bir kişinin hayatının anlatıldığı yazılardır. Bunlarda amaç o kişiyi tüm yönleriyle ( hayatı, eseri, kişiliği, görüşleri vs.) tanıtmaktır. Biyografi açık, sade bir dille anlatılan kişinin devrini, çevresini dikkate alarak yazılır. Divan edebiyatında şairleri anlatan bu tür eserlere tezkire denirdi. Türk edebiyatında bunun ilk örneğini Ali Şir Nevai vermiştir. Yazar eğer kendi hayatını anlatmışsa yazıya … Devamını oku…
ANI Bir yazarın kendisinin yaşadığı ya da tanık olduğu olayları sanat değeri taşıyan bir üslupla anlattığı yazılardır. Yazarın kendini okuar açtığı bir tür olduğunda içtendir ve bu yönüyle çok tutulur. Anılar belli bir dönemin yorumlandığı yazılar olduğundan tarihi bir belge özelliği gösterir. Ancak bu bilimsel olamaz; çünkü yazarın olaylara kişisel bakışı söz konusudur. Üslup yönüyle … Devamını oku…
Tartışmacı anlatımın özellikleri 1.Dil daha çok göndergesel işlevde kullanılır. 2.Düşünce ve duygular kısa ve kesin ifadelerle dile getirilir. 3.Dil ve ifade sade, gösterişsiz ve pürüzsüzdür. 4.Gereksiz ifadelere yer verilmez. 5.Karmaşık ve anlaşılması güç cümleler kullanılmaz. 6.Ses akışını bozan, söylenmesi güç sesler ve kelimeler yoktur. 7.Savunulan ve karşı çıkılan görüşlere yer verilir. 8.İki farklı bakış açısının … Devamını oku…
Bir duygunun, bir düşüncenin, bir isteğin söz ya da yazı ile belirtilmesine anlatım denildiğini görmüştük. Tanıma göre anlatım: 1. Sözlü anlatım, 2. Yazılı anlatım olmak üzere iki türlüdür. Sözlü Anlatım nedir? Anlatılmak istenen duygu, düşünce ya da hayaller söz ile anlatılır. Sözlü anlatıma konuşma da denir. Karşılıklı konuşmadan, tartışmaya, konferansa kadar birçok konuşma türü vardır. … Devamını oku…
Olumlu cümle, içinde herhangi bir olumsuzluk eki veya koşacı olmayan cümlelere denir. Dün işe gitmiş. Kardeşim okuldan döndü. Pazardan patates aldım. Cümlede yüklem durumundaki eylemin gerçekleştiğini veya yüklem durumundaki varlık ya da kavramın var olduğunu, bulunduğunu bildiren cümlelerdir.Şiddetli yağışlardan dolayı yol trafiğe kapandı. Bu cümlede “kapanmak” eyleminin gerçekleşmesi söz konusu olduğu için, cümle anlamca olumludur. Aşağıdaki cümlelerde yüklemlerin gerçekleşmesi … Devamını oku…
Olumsuz cümle, olumsuzluk anlamı taşıyan cümledir. Olumsuzluk bazen “me” olumsuzluk ekiyle, bazen de diğer olumsuzluk sözcükleriyle sağlanır. O dün okula gitmemiş. Bunu duyduğuma hiç şaşırmadım. Bana sorarsan bu problemi öğretmen dahi çözemez. Bugün hiç güzel bir gün değil. Bizim sınıfta hiç kız öğrenci yok. Gösteriye ne annem ne de babam gelebildi. “-mez” eki bazı kaynaklarda ayrı bir olumsuzluk eki gibi gösterilmekle birlikte, … Devamını oku…
1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu yoktur? A) Geçmişteki hatıralarımıza gülümseyerek baktığımız anda büyümüşüz demektir. B) Açlık ne dost,ne akraba,ne insanlık ne de hak tanımaz. C) Ne hikmettir ,şu dünyaya gelen ağlar giden ağlar. D) Küllük, arka arkaya yaktığım sigara izmaritleriyle dolmuştu. E) Akıllı adam,kendi aklını kullanır;daha akıllı adam başkalarının da aklını kullanır. … Devamını oku…
Sözcüklerin Seçiminde Yanlışlık Yapıyoruz… Düşüncelerimiz arasında ayrıcalık giderek büyüyor. (ayrım) Bahçeye ektiğin elma fidanı kurumuş. (diktiğin) Ali’nin saçları büyümüş. (uzamış) İnsanlar, hırsızlık, dolandırıcılık, gibi bayağı hünerlerden uzak durmalı. (davranışlardan) Toplum içinde bu çekimserlik niye? (çekingenlik) Bu makine iyi resim çekmiyor. (fotoğraf) İçeri girdi, önce kendini tanıştırdı. (tanıttı) Her girişimden çekinmez. (Hiçbir) Anlamca Çelişen Sözcükleri Bir … Devamını oku…
Anlama dayalı bozukluklar: Bu bozuklukları birkaç bölüme ayırarak inceleyebiliriz. * Gereksiz sözcük kullanılması *Cümlede belirsizlik bulunması * Birbiriyle çelişen ifadelerin bulunması * Sözcüğün anlamca cümleye uymaması * Sözcüklerin yanlış eyleme bağlanması * Mantık hatasının olması * Deyimin yanlış anlamda kullanılması * Sözcüğün yanlış yerde kullanılması * Bazen de bu belirsizlik noktalama işaretleriyle giderilir. Örneğin; “Yaşlı … Devamını oku…
Çokluk Eki: İsimlerin sayı bakımından çokluğunu bildirirler. Örnek: elmalar,çocuklar ,öğrenciler. 2)Hal Ekleri:– i,-e,-den,-de ekleridir. Örnekler: Kitabı ver (belirtme hali) Yola bak (Yönelme hali) Evden geliyorum (Çıkma hali) Sende kaldı (Bulunma hali) Sıradan insanlarla işim olmaz.(Sıfat yapmıştır ve bu yüzden yapım eki olmuştur) Bunlar gözde çocuklardır.(Sıfat yapmıştır ve bu yüzden yapım eki olmuştur) Sudan sebeplerle yanıma … Devamını oku…
BÜYÜK ÜNLÜ UYUMU: (KALINLIK İNCELİK UYUMU) Sözcüğün ünlüleri arasındaki kalınlık incelik uyumudur. İlk hecedeki ünlü kalınsa diğer ünlüler de kalın,inceyse diğerleri de ince olur. Ör: Çocuklar, beklemişler…Karışık gelmişse BÜU’ya uymaz.Ör:İnsan, kalem,kitap… →Aslen Türkçe oldukları halde sonradan uğradıkları ses değişikliği nedeniyle BÜU’ya uymayan kelimeler de vardır.Ör:Kardeş (kardaş), elma (alma), anne (ana)… →Türkçede bazı ekler BÜU’yu bozar: … Devamını oku…