Sosyal Bilgiler

Şeyh Sait Ayaklanması ( 13 Şubat 1925 ) İsyan Ergani’nin Piran kasabasında başladı.  İsyanın çıkmasında: 1.Dini taassup içerisinde yaşayan bazı kimselerin, hızla gerçekleştirilmekte olan inkılâp hareketlerini dine karşı hareketler gibi görerek halkı hükümet aleyhine kışkırtmaları. 2.Bu sırada İngiltere ile Türkiye arasında görüşülmekte olan Musul Meselesi sırasında, Türkiye’yi başka sorunlarla uğraştırarak güçsüz bırakmak isteyen İngiltere’nin Doğu … Devamını oku…

Medeni Kanun’un Kabulü Medeni Kanun, toplumdaki kişi, aile, miras, eşya hukuku ile ilgili ilişkileri düzenleyen kanundur. Osmanlı Devleti’nde medeni kanun, İslam Hukuku ilkelerine göre düzenlenmiş  MECELLE’dir. Medeni Kanunun kabul Edilmesinin Sebepleri Her alanda çağdaşlaşma ve batılılaşma hedeflendiği için medeni hukuk alnında da çağdaşlaşmanın gerekli olması, Türkiye Devleti laikliği gerçekleştirmek istediği için dini hukuk kurallarına dayanan … Devamını oku…

1921 Anayasası: .  En önemli özelliği, egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunu belirtmesidir. .  Savaş sırasında kararların daha hızlı alınabilmesi ve uygulanabilmesi için yasama, yürütme ve yargı yetkileri TBMM’ye verilmiştir. Not: 1921 Anayasası’nda devletin yönetim biçimi ile ilgili herhangi bir madde bulunmuyordu. Cumhuriyetin ilanından sonra anayasaya “Türkiye Devleti bir cumhuriyettir.” Maddesi eklenmiştir. Cumhuriyetin ilanından sonra 1924 … Devamını oku…

Tekke ve zaviyelerin kapatılması: Osmanlı Devleti’nin son dönemlerine doğru her alanda başlayan bozulma tekke ve zaviyelerde de görülmeye başlandı. Tekke ve zaviyeler siyasi çalışmalar içerisine girmeye ve bazıları da halkın dini duygularını kullanarak çıkar elde etmeye başladılar. 30 Kasım 1925 tarihinde çıkarılan bir kanunla tekke, zaviye ve türbeler kapatıldı. Böylece, Türk toplumunun çağdaşlaşması ve laikleşmesi … Devamını oku…

Takvim, saat ve ölçülerde değişiklik:   – 26 Aralık 1925’te Hicri ve Rumi takvim yerine Miladi takvim kabul edildi. 1 Ocak 1926 tarihinden itibaren miladi takvim kullanılmaya başlandı. – 20 Mayıs 1928 tarihinde TBMM’de kabul edilen kanunla uluslar arası rakamlar kullanılmaya başlandı. – Güneşin doğuş ve batışına göre kullanılan alaturka saat yerine milletlerarası saat sistemi … Devamını oku…

Kıyafette değişiklik: Şapka İnkılâbı, Atatürk’ün Kastamonu gezisi ile başladı. 25 Kasım 1925’te Şapka Kanunu mecliste kabul edildi. 1934’te çıkarılan bir kanunla din adamlarının ibadethaneler dışında dini kıyafetle dolaşmaları yasaklandı. Ancak, tüm dinlerden dini görevlilerin en yetkili kişileri bu yasağın dışında tutuldu. Not: Mustafa Kemal milli değerlere bağlı çağdaş bir ulus oluşturmak istemektedir. Mustafa Kemal yapacağı … Devamını oku…

Mustafa Kemal’in yeniden parti kurulmasını istemesinin sebepleri: 1. Yeni görüş ve düşüncelerin ortaya çıkmasına imkân sağlamak; 2.  Cumhuriyet Halk Fırkası’nın çalışmalarının denetlenmesini sağlamak; 3.  Ülkede çok partili hayata geçilmesini sağlayarak tam anlamıyla demokratik rejime geçmek. Not: Ülkede demokrasinin gelişmesi için kurulan parti kısa sürede amacından uzaklaştı. Cumhuriyet ve Laiklik karşıtı olanlar parti içinde toplandı. Beklenmedik … Devamını oku…

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası: 17 Kasım 1924 tarihinde Kazım Karabekir’in başkanlığında kuruldu. Parti üyeleri Cumhuriyet yönetimini ve demokrasiyi benimsediklerini ve dini inançlara saygılı olduklarını açıkladı. Cumhuriyet Halk Fırkası’ndan farklı olarak ekonomide devletçilik yerine liberalizmi savundu. Parti kurulduktan kısa bir süre sonra Cumhuriyete ve inkılâplara karşı olanlar ile halifeliğin tekrar getirilmesini isteyenler bu partide toplanmaya başladı. Bunun … Devamını oku…

Cumhuriyet Halk Fırkası:    1.İlk TBMM’de siyasi parti yoktu. Çok çeşitli görüş, düşünce ve meslekten olan milletvekilleri ülkenin kurtarılmasını her şeyin üzerinde tutuyorlardı. Bu nedenle herhangi bir fikir çatışmasına pek rastlanmıyordu. Ancak zaman geçtikçe mecliste çeşitli gruplaşmalar oluştu. M. Kemal Paşa’ya karşı olan gruplar da ortaya çıktı.   2.Bu gelişmeler üzerine M. Kemal Paşa kendi … Devamını oku…

Tevhid-i Tedrisat ( Öğretim Birliği Kanunu) ve Medreselerin Kaldırılması (3 Mart 1924) Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde çok farklı okullar vardı: Mahalle mektepleri Medreseler Tanzimat ve Meşrutiyet döneminde batılı tarzda açılan okullar Azınlık okulları Yabancı okullar Sonuçları Öğretim birliği sağlanarak TC. Sınırları içindeki bütün okullar Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlandı. Eğitimin laikleşmesi alanında önemli bir adım atıldı. … Devamını oku…

Halifeliğin Kaldırılması (3 Mart 1924) Halifelik makamının, zamanla ulusçuluk ilkesine ters düşmesi üzerine, Cumhuriyet’in ilanı ile, hem yeni Türkiye Cumhuriyeti’nin dış politika ilkelerine, hem de yeni kurulan Cumhuriyet rejimine ters düşen bu makamın kaldırılmasına karar verildi.1 Kasım 1922’de saltanatın kaldırılmasına rağmen, halifelik kaldırılamadı; çünkü halk bu yeniliğe hazır değildi, iç isyanlar çıkabilirdi.Saltanatın kaldırılmasından sonra 18 … Devamını oku…

Ankara’nın Başkent Olması (13 Ekim 1923) “Artık yeni Türkiye Devleti’nin başkentini bir kanunla tespit etmek gerekiyordu. Bütün düşünceler, Yeni Türkiye’nin başkenti Anadolu’da ve Ankara şehri olarak seçme lüzumunda birleşiyordu. Bu seçimde, coğrafî durum ve askerî strateji en büyük önemi taşıyordu. Devletin başkentini bir an önce tespit ederek, içten ve dıştan gelen kararsızlıklara bir son vermek şarttı. … Devamını oku…

İzmir İktisat Kongresi (17 Şubat-4 Mart 1923) İzmir İktisat Kongresi’nde yeni Türkiye’nin ekonomik sorunları tartışıldı. Bu kritik devrede, ekonomik sorunları düzenlemek için kararlar alan İzmir İktisat Kongresi’nde, savaşlardan yorgun çıkan halka ekonomik yön vermek ve harap olan yurdu kalkındırmak için yapılması gerekenleri tespit etmek amaçlanıyordu. İzmir İktisat Kongresi sonunda; kongreye katılanlar oybirliği ile Misak-ı İktisadı … Devamını oku…

Lozan Barış Antlaşması: (23 Temmuz 1923) 20 Kasım 1922 yılında İtilaf devletlerin daveti üzerine Lozan’da barış görüşmeleri başlamıştır. Atatürk barış görüşmelerinin İzmir’de olmasını istemiştir. Fakat o dönemde barış antlaşmalarının tarafsız bir ülkede yapılması gelenek olduğu için barış görüşmeleri İsviçre’nin Lozan kentinde başlamıştır. Görüşmeler bir ara kesintiye uğramış, İsmet paşa yurda dönmek zorunda kalmıştır. Daha sonra … Devamını oku…