Fen Teknoloji

Doğada kendiliğin bulunan maddelere doğal kaynak denir. Doğal kaynaklar çok uzun zaman sürecinde oluşmuştur. Doğal kaynaklar sınırlı olduğu için değerlidir. İhtiyacımız için kullandığımız tüm maddeler (doğal, yapay ve işlenmiş) doğal kaynakların birer ürünüdür. Doğal kaynakların bilinçli kullanılması, onların tüketilmesini geciktirir. Ayrıca doğal kaynakların hızlı tüketilmesi sadece insanlar için değil tüm canlılar için tehlike oluşturur. Örneğin; petrol … Devamını oku…

YAPAY MADDELER Doğal ya da işlenmiş maddelerin insanlar tarafından karıştırılıp birleştirilmesi ile elde edilen maddelere yapay maddeler denir. Örneğin; » Tutkal ve talaş kullanılarak elde edilen yapay tahta (sunta), » Petrol ürünleri kullanılarak yapılan plastik (naylon) maddeler insanlar tarafından birden fazla maddenin birleştirilmesi sonucu elde edilmiş yapay maddelerdir. İnsan nüfusundaki artış sonucu; tüketimin artması, doğal kaynakların ihtiyacı … Devamını oku…

İŞLENMİŞ MADDELER Doğal maddeler kesme, parçalama ve eritme gibi yöntemlerle işlenmiş maddeler elde edilir. Örneğin; topraktan çıkan demir fabrikalarda işlenerek tren rayı elde edilir. Tuz gölünden çıkarılan doğal tuz, işlenerek mutfak tuzuna dönüşür. Süt işlenerek süt ürünleri olan yoğurt, tereyağı gibi işlenmiş maddelere dönüşür. Tahta işlenerek mobilyalar üretilir.

DOĞAL MADDELER » Doğada bulunan; » Kendiliğinden oluşan, » İnsan emeğiyle değiştirilebilen, » İşlenilmemiş maddelere doğal maddeler denir. Örneğin; topraktan çıkarılan madenler, süt, tuz gölünde tortulaşan tuz, ağaçtan elde edilen tahta doğal maddelerdir. Doğal maddeler çeşitli ürünler elde edilirken ham madde olarak kullanılır. Giysilerimizde pamuk, yun ve keten ham madde olarak kullanılır. Zeytin yağının ham maddesi zeytin, … Devamını oku…

HAL DEĞİŞİMİ Katı maddenin ısı alarak sıvı hale geçmesine ERİME Örneğin; Güneş açtığında katı haldeki buz, ısı alarak sıvı hale geçer. Sıvı haldeki maddenin ısı vererek katı hale geçmesine DONMA Örneğin; Su buzlukta ısı vererek katı hale geçer buz olur. Maddenin ısı etkisiyle yapısının değişmesine BOZUNMA Örneğin; Şeker ısıtılınca bozunur. Odun ve kâğıt yanarsa bozunur. … Devamını oku…

Maddelerin sıcaklığını termometre adı verilen bir aletle ölçeriz. Termometrenin içinde renkli alkol ya da civa sıvıları vardır. Maddenin sıcaklığı arttığında termometredeki sıvı yükselmeye, maddenin sıcaklığı düştüğünde ise termometredeki sıvı alçalmaya başlar. Sıcaklıkları farklı olan maddeler birbirleriyle temas ederse aralarında ısı alış verişi olur. Isı, sıcaklığı yüksek olan maddeden sıcaklığı düşük olan maddeye doğru akar. Isı … Devamını oku…

Maddenin ölçülebilir özellikleri: 1. Maddelerin duyu organlarımızla belirlediğimiz büyüklük, şekil, koku, renk, tat, sertlik gibi özellikleri kişiler göre değişebilir. 2. Maddelerin pürüzlülük, matlık, saydamlık, esneklik gibi özellikleri ölçülemez. 3. Maddeleri birbirinden ayırmak için değişmeyen ve ölçülebilen özelliklerinden yararlanılır. 4. Maddelerin kişilere göre değişmeyen özelliklerine ölçülebilir özellikleri denir. 5. kütle ve hacim maddenin ölçül lebilir özellikleridir. 6. … Devamını oku…

MADDENİN ÖLÇÜLEBİLİR ÖZELLİKLERİ Maddelerin renk, koku, saydamlık gibi özelliklerini ölçemeyiz, rakamla ve birimlerle ifade edemeyiz. Fakat maddenin rakamla ifade edilebilen ve ölçülebilen özellikleri vardır. Bunlar; kütle ve hacimdir. KÜTLE: Kütle; maddenin değişmeyen madde miktarıdır. Kütle, madde miktarının ölçüsüdür ve eşit kollu terazi ve ya elektronik  terazi ile ölçülür. Eşit kollu terazide tartılacak madde, kütlesi bilinen … Devamını oku…

Katı, sıvı ve gazların özellikleri Uzayda yer kaplayan kütlesi ve hacmi olan her varlığa madde denir. Örnek: demir,su,hava bakır, taş, toprak, altın vb ISI,SES,GÖLGE……..vb kütleleri ve hacimleri olmadığı için madde değildir Maddelerin şekil almış haline cisim denir. Demir maddedir.Demir makas, cisimdir. Cam bir maddedir.Cam ampul bir cisimdir. KÜTLE :Madde miktarıdır. HACİM:Maddelerin boşlukta kapladıkları yere verilen … Devamını oku…

Mitoz bölünme bir hücrenin bölünerek 2 aynı özelliklere sahip yeni hücrenin oluşmasıdır. Oluşan bu iki yeni hücre genetik özellikleri bakımından aynıdır. Kromozomların içinde paketlenmiş olarak DNA’lar bulunur. İşte mitoz bölünme sırasında kromozomlar içerisinde bulunan DNA’ları doğru oranda yeni hücrelere dağıtarak tıpa tıp aynı iki yeni hücrenin oluşmasında önemli rol alır. Kromozomlar içerisinde şifrelenmiş bir şekilde … Devamını oku…

Fenotip ya da Dışyapı, genetik (genotip) ve çevresel etkenlerin yarattığı özelliklerin canlının dış görünüşündeki yansıması. Fenotip çoğunlukla genler tarafından belirlenir ancak bazı koşullarda diğer etkenler, fenotipin genotipe yüzde yüz uymasını engelleyebilir. Bu duruma hipomorfizm denir. Fenotip, zaman içinde değişebilir. Birden çok genle kontrol edilen özelliklerin fenotipleri de karmaşıklık gösterir. Genlerin durumuna göre çeşitlilik gösteren fenotip … Devamını oku…

Mitoz ve mayoz bölünmenin arasındaki farklar hakkında bilgi MİTOZ 1 – Çok hücreli canlıların vücut hücrelerinde bulunur. 2 – Vücudun bütün doku ve organalrında görülür. 3 – Oluşan hücreler canlının gelişmesini sağlar. 4 – Bölünme sonucunda oluşan hücrelerde kromozom sayısı sabit kalır. 5 – Bölünme sonucunda oluşan hücreler kalıtsal olarak birbirinin tamamen aynısıdır. 6 – … Devamını oku…

Maddenin ölçülebilir özellikleri kütle ve hacim özellikleridir. Kütle ve hacim bütün maddelerde var olan ve ölçülebilen özelliklerdir. 1) KÜTLE Madde miktarına kütle denir. Kütle birimi gram veya kilogramdır. “g” ve “kg” sembolleri ile gösterilir. Madde miktarı sıcaklık ve basınç gibi dış etkilere bağlı değildir. Maddenin kütlesi her yerde aynıdır (Değişmez). Katıların Kütlesi Nasıl Ölçülür? Katı … Devamını oku…

DOĞAL İŞLENMİŞ ve YAPAY MADDELER DOĞAL MADDELER » Doğada bulunan; » Kendiliğinden oluşan, » İnsan emeğiyle değiştirilebilen, » İşlenilmemiş maddelere doğal maddeler denir. Örneğin; topraktan çıkarılan madenler, süt, tuz gölünde tortulaşan tuz, ağaçtan elde edilen tahta doğal maddelerdir. Doğal maddeler çeşitli ürünler elde edilirken ham madde olarak kullanılır. Giysilerimizde pamuk, yun ve keten ham madde … Devamını oku…