Kısaltma; bir kelime, terim veya özel adın içerdiği harflerden biri veya birkaçı ile daha kısa olarak ifade edilmesi ve sembolleştirilmesidir. Yapılan kısaltmaların benimsenmesi, yaygınlaşması ve herkes tarafından anlaşılması gerekir.
P, ç, t, k, f, h, s,ş harfleri ile biten bir kelimeye c, d, g harfleri ile başlayan bir ek gelirse, ekin başındaki yumuşak harfler sertleşir. Buna göre; c-ç, d-t, g-k olur.
İlgili Dosyalar Bir kelimenin ilk hecesinde düz sesli harf (a,e,ı,i) varsa, diğer hecelerinde de düz sesli harf olması gerekir. Kelimenin ilk hecesinde yuvarlak sesli harf (o,ö,u,ü) varsa, diğer hecelerinde ya düz-geniş (a,e), ya da dar-yuvarlak (u,ü) sesli harf bulunması gerekir. Buna küçük ünlü uyumu kuralı denir. K. Ünlü uyumuna uyan kelimelere örnek : Kalem, kitap, … Devamını oku…
ÜNLÜ UYUMLARI Türkçe’de ünlülerin kelime içerisindeki dizilişiyle ilgili olarak iki önemli kuralı vardır : 1. BÜYÜK ÜNLÜ (SESLİ) UYUMU 2. KÜÇÜK ÜNLÜ (SESLİ) UYUMU BÜYÜK ÜNLÜ UYUMU Türkçe’de sözcüklerde genel olarak, kalın ünlülerden sonra kalın, ince ünlülerden sonra ince ünlü gelir. Türkçe’yi başka dillerden ayıran bu temel özelliğe büyük ünlü uyumu denir. (Çocuklar, çiçekler, güzel). … Devamını oku…
Bir cümlede tamamlayan veya tamlanan sayısı birden fazla ise veya araya sözcükler girmişse tamlayan ve tamlananlar mutlaka uyum içerisinde bulunmalıdırlar. Verilen cümledeki özne ve zarf tümlecini bulun. Bu ülkeye teknik ve bilgi yardımında bulunulacak. Pasta ve meyve suyu ikram edilecek. Son te belgisiz ve sayı sıfatlarını öğrendik. Siyasî ve ekonomi ilişkileri çıkmaza girdi. Bu bölge … Devamını oku…
Aynı konuyu, aynı düşünceyi değişik kelimelerle ve söz dizimiyle anlatan cümlelerdir. Cümle hangi sözcüklerle ve nasıl kurulursa kurulsun, biz, verilen cümledeki düşünceyi aramalıyız. Bunun için o cümledeki anahtar sözcükleri doğru tespit etmek; ayrıca cümlede kullanılan edat ve bağlaçlara da dikkat etmek gerekir. “Konuyu oldukça genel yönleriyle ele almışsınız.” cümlesinin eş anlamlısı. -Konuyu ayrıntılara girmeden işlemişsiniz. … Devamını oku…
Deyim aktarması yani diğer ismiyle anlam aktarması bir sözcüğün benzetme amacı ile başka bir sözcük yerine kullanılmasıdır. Benim küçük meleğim nerede? cümlesinde çocuğum,kızım gibi sözcükler yerine melek sözcüğü kullanılmıştır.Benzerlik amaçlı bu tür kullanımlar deyim aktarmalarıdır. Deyim aktarmaları 3 yolla yapılır: 1- İnsandan Doğaya aktarmalar : Bu şekilde yapılan aktarmalarda insanlara ait olan özellikler doğadaki nesnelere … Devamını oku…
Tabiata, insana, insan dışındaki canlılara ve eşyaya ait seslerin taklit edilmesi sonucu ortaya çıkan kelime veya kelime gruplarıdır. Dopadaki seslerin taklidi ile oluşurlari tık, tak, pat, çat, hışır hışır, miyav, hırr, hav, me, mee, mışıl mışıl, fıkır fıkır, şıkır şıkır… Yansımalardan isim ve fiil türetilebilir. “miyavlamak, çatırdamak, şıkırtı, meleşmek, şırıltı” UYARI: Tüm hayvan sesleri yansımadır. … Devamını oku…
Bir sözcüğün benzetme amacı olmaksızın başka bir sözcük yerine kullanılmasıdır. DİKKAT: Ad aktarmasında benzetme olmaz!Bunun yerine çeşitli anlam ilgileri mevcuttur. İç-dış, parça-bütün, neden-sonuç, sanatçı-yapıt, yer-insan, yer-olay gibi ilgiler vardır. Aşağıdaki cümleler ad aktarmasına örnektir. (ad aktarması ayrıca mecaz-ı mürsel adıyla söz sanatlarında da işlenir.) Parça-Bütün Dalgalan sen de şafaklar gibi ey nazlı hilâl Saçını kestir … Devamını oku…
Temel anlamıyla bağlantılı olarak zamanla ortaya çıkan değişik anlamlara yan anlam denir. Sözcüğün gerçek anlamının dışında, ancak gerçek anlamıyla az çok yakınlık taşıyan yeni anlamlar kazanması yan anlamı oluşturur. Bir sözcüğün yan anlam kazanmasında genellikle yakıştırma ve benzerlik ilgisi etkili olmaktadır. Meselâ “göz” dendiğinde akla ilk gelen, kelimenin temel anlamı olan organ adıdır. Ama “iğnenin … Devamını oku…
KÖK: Kök, bir sözcüktür ve bir heceden veya birden çok heceden oluşabilir. Sözcüğün anlamlı en küçük parçası. Bölünemez. Türetme ekini almamıştır.örn: var-ım,yok-um Kapatarak bulunur. Normal kullanım: Kök+ek örn: yap-ım, çek-im Kökler genel olarak ikiye ayrılır: a) Ad (ad soylu) kökleri: ad, sıfat, zamir, edat , bağlaç, ünlem olan sözcüklerin kökleridir. Örn: Dağ, güzel, hemen, ben, … Devamını oku…
AÇIKLAYICI ANLATIM Özellikleri: 1.Dil daha çok göndergesel işlevde kullanılır. 2.İfadeler kesin ve açıktır. 3.Kelimeler genelde gerçek(temel)anlamlarıyla kullanılırlar. 4.”Tanımlama, açıklayıcı betimleme, sınıflandırma ,örneklendirme, karşılaştırma, tanık gösterme, sayısal verilerden yararlanma “ gibi düşünceyi geliştirme yollarından faydalanılır. 5. Yazarın amacı okuyucuyu bilgilendirmektir. 6.İfade hiçbir engele uğramadan akıp gider. 7.Gereksiz söz tekrarı yapılmaz. 8.Ses akışını bozan, söylenmesi güç sesler … Devamını oku…
BETİMLEYİCİ ANLATIM ÖZELLİKLERİ: 1.Betimlemeler açıklayıcı ve sanatsal betimleme olmak üzere ikiye ayrılır. 2.kişinin iç dünyasını anlatan betimlemelere tahlil(ruhsal portre) denir. 3.Kişinin dış görünüşünü anlatan betimlemelere simgesel betimleme denir. 4.Roman, hikâye, tiyatro, gezi yazısı, Şiir gibi türlerde kullanılır. 5.Kelimenin yan ve mecaz anlamlarına yer verilebilir. 6. Sanatsal Betimleme: 1.İzlenim kazandırmak amacıyla yazılır. 2.Değişik duyulara seslenen … Devamını oku…
COŞKU VE HEYECANA BAĞLI (LİRİK) ANLATIM Özellikleri: 1.Lirik anlatımda dil “heyecana bağlı işlev”de kullanılır. 2.Coşku ve heyecana bağlı anlatım daha çok şiir, roman, hikâye, tiyatro türlerinde kullanılır. 3.Öyküleyici anlatımda bir olay ve durumun anlatılması; betimleyici anlatımda kişi, durum ve varlıkların betimlenmesi; lirik anlatımda ise duyguların ifade edilmesi esastır. 4. Coşku ve heyecana bağlı anlatımlarda kelimeler … Devamını oku…