Disleksi Nedir?
Dinleme, konuşma, okuma, yazma, akıl yürütme yeteneklerinin kazanılmasında ve kullanılmasında ciddi güçlüklerle kendini gösteren öğrenme bozukluğuna disleksi denir.
Genellikle ilkokula başlayan çocuklarda görülmektedir. Disleksi olan çocuklarda eğitim alabilecek zihinsel gelişim henüz tamamlanmadığından okuyamazlar, matematiksel işlemleri kavramada zorluk çekerler. Ancak bu durum onların zeka düzeylerinde bir sorun olduğunun göstergesi değildir. Bazen zeka düzeyi çok yüksek çocuklarda da görülebilir.
Bazen disleksili çocuklarda dikkat bozukluğu görülür. Bu çocuklara bir uzman tarafından sistemli bir dikkat eğitimi yardımı veriilmelidir
Disleksi Çeşitleri
Öğrenme bozukluğu doğuştan gelen gelişimsel ve travmaya bağlı öğrenme bozukluğu olarak ikiye ayrılır. Doğuştan gelen öğrenme bozukluğu da doğum öncesi, doğum sırasında ve doğum sonrası oluşan durumlara bağlı olarak üçe ayrılır.
Doğum öncesi öğrenme bozukluğunda, yetersiz beslenme, hamilelik döneminde geçirilen enfeksiyonlar ve bilinçsiz ilaç kullanımı etken olabilir. Eğer anne zor doğum geçirmişse doğum sırasında oluşan öğrenme bozukluğu, doğumdan sonra bebeğin nefes almasındaki gecikme ve geçirdiği ateşli hastalıklar ile de doğum sonrası oluşan öğrenme bozukluğu çeşidi görülmektedir. Bazen genetik sebeplere bağlı olarakda disleksi ortaya çıkabilir.
Normal Beyin ve Disleksi Olan Beyin Farkı Nedir?
Yapılan çalışmalarda normal beyinlerin sağ beyin yarım küresi sol beyin yarımküresine göre daha küçüktür. Öğrenme bozukluğu olmayan bir bireyde beyinin çalışma sistemi şöyledr:
Ses birimi konuşmada sesli veya sessiz olarak kelimelerin çıkmasına yardımcı olur. Ayrıca kelimeleri oluşturan küçük sesleri de analiz eder. Özelikle yeni okumaya başlayanlarda oldukça aktiftir. Kelime çözümleyiciler, yazılı kelimelerin analizini yapar. Kelimeyi oluşturan ses ve harfler uygun bir şekilde seslendirilir. Otomatik dedektör bulucu bölüm, kelimelerin otomatik olarak tanınmasını sağlamaktadır.
Öğrenme bozukluğu yaşayanlar içinse bu durum daha farklıdır. Normal beyinlerin aksine büyüklük bakımından farklılıklar bulunur. Sağ beyin sol beyin yarımküresine genelde eşittir.
Disleksi İle İlgili Terimler
Okuma sorunları: Reading disorder,yazma sorunu, Disgraphia ve matematiksel işlemlerden kaynaklanan problemler de Dyscalculia adını almaktadır.
Öğrenme Bozukluğu Olanlarda Görülen Sorunlar
- Yazılı sözcükleri öğrenmede zorluk: p ve q, b ve d harflerini, 6 ve 9 gibi sayıları yanlış okuma ve algılama, harfleri ya da sayıları karışık algılama,
- Okurken kelime atlama: Sesleri karıştırmak veya sessiz harflerin yerini değiştirmek, çok sık yazım hatası yapmak.
- Yazı yazarken ciddi zorluk yaşama,
- Gecikmiş ya da tamamlanmayan konuşmalar,
- Konuşurken anlama ve duruma uygun kelimeyi seçmede zorluk,
- Yön ve zaman kavramları konusunda sorunlar.
- Elleri kullanmada beceriksizlik ya da hantallık,
Öğrenme Bozukluğu Tedavisi
Öğrenme bozukluğu, çocuğun gelişimini yavaşlattığı ve okul hayatını olumsuz etkilediği için erken önlem alınması gereken bir sorundur. Disleksi tedavisi için erken tespit bu çocukların gelecekteki eğitimlerinin tespiti açısından çok önemlidir. Aile ve kul öğrenme bozukluğu yaşayan çocukla ilgili gerekenleri yerine getirmelidir.