Türkiye Tarihi Kültür ve Medeniyet

a-Devlet Yönetimi

▪Anadolu Selçuklu Devleti, Büyük Selçuklu Devletini örnek almıştır. Anadolu Selçuklu Devletinde hükümdarlar “Sultan” ünvanını kullanmışlardır.

▪Hükümdarların çocukları (şehzadeler) “Melik” ünvanı ile Atabey’lerin gözetiminde eyaletlere vali olarak atanırdı.

▪Devlet meseleleri “Divan-ı Saltanat” da görüşülürdü. Sultandan sonra en yetkili devlet adamına “Vezir” denirdi.

▪Devletin başkenti önce İznik iken sonra Konya olmuştur.

▪İllerde emniyet ve güvenlik işlerine “Subaşılar”, adalet işlerine “Kadılar” bakardı.

b-Toprak Yönetimi

▪Anadolu Selçukluları’nda topraklar devlet malı olarak kabul edilir ve “Miri Arazi” olarak adlandırılırdı. Miri arazi,  dörde ayrılırdı.

1-Has Arazi: Gelirleri en yüksek olan, Sultan ve ailesine verilen topraklardır.

2-Ikta Arazi: Hizmet karşılığı verilen topraklardır.

3-Mülk Arazi: Görevlerinde başarı gösteren devlet adamına verilirdi. Sahibi ister satabilir isterse miras bırakabilirdi.

4-Vakıf Arazi: Gelirleri sosyal kurumların giderleri için ayrılan topraklardır. Bu tür arazilerden devlet, vergi almazdı.

c-Ordu

▪Anadolu Selçuklularında ordu başlıca iki kısma ayrılıyordu.

1-Kapıkulu (Hassa) Askerleri: Sultana bağlı aylık alan askerlerdi. Genellikle esir gençlerden oluşurdu ve savaşta sultanın yanında yer alırlardı

2-İkta Askerleri: İkta sahiplerinin yetiştirdiği Türk askerlerden oluşurdu.

d-Yazı, Dil, Edebiyat

▪Anadolu Selçuklu devletinde bilim dili Arapça, edebiyat ve devletin resmi dili Farsça idi.

▪Mevlana Celaleddin-i Rumi eserlerini Farsça, Yunus Emre Türkçe yazmıştır.

▪Karamanoğlu Mehmet Bey, Türkçe’yi ilk kez resmi dil ilan etmiştir.

e-Sosyal ve Ekonomik Yaşam:

▪Halk köylü, göçebe ve şehirli diye üçe ayrılırdı.

▪Alaaddin Keykubat ticareti canlandırmak için zarara uğrayan tüccarın zararını ödeyeceğini açıklamıştır.

▪ Belirli meslek gruplarından esnaflar bir araya gelerek Lonca Teşkilatlarını oluştururlardı.lonca teşkilatlarının bir çatı altında toplanmasıyla Ahi Teşkilatları oluşurdu.