Sor

5. Sınıf Güneş, Dünya ve Ay Konu Anlatımı

Konu Özetleri İle Öğrendiklerini Şimdi Pekiştirme Vakti.

Güneş, Dünya ve Ay kendi eksenleri etrafında dönme hareketi yapmaktadır. Dünya, Güneş etrafında dolanma hareketi yaparken, Ay da Dünya etrafında dolanma hareketi yapar. Bu nedenle Ay, Güneş etrafında da dolanır. Bu hareketlerin birleşimi, Ay'ın farklı evrelerle gözlemlenmesine, gelgit olaylarının oluşmasına ve diğer astronomik olayların gerçekleşmesine sebep olur.

Güneş, batıdaki ile göre daha önce doğar çünkü Dünya kendi ekseni etrafında batıdan doğuya doğru döner. Ayrıca Dünya, Güneş etrafında dönerken elips şeklinde bir yörünge çizer. Güneş de kendi ekseni etrafında aynı yönde döner ve Dünya'nın dönüş yönüyle aynı yönde dolanır. Bu nedenle Güneş, Dünya ve Ay'ın yaptığı dönme ve dolanma hareketleri, aynı yönde gerçekleşir.

Ay, Dünya ve Güneş saat yönünün tersine döner.

Ay'ın 3 hareketi vardır:
→ Kendi etrafında dönme
→ Dünya etrafında dolanma
→ Dünya ile beraber Güneş etrafında dolanma

Dünyanın 2 hareketi vardır:
→ Kendi etrafında dönme
→ Güneş etrafında dolanma

Güneş’in Hareketleri


Güneş, kendi ekseni etrafında dönme hareketi yapar. Bu hareket sayesinde Güneş'in yüzeyindeki gazlar ve plazma maddeleri de hareket eder.

Güneş'in dönme hareketinin yönü saat yönünün tersinedir. Yani Güneş, kutuplarından birine yakın bir eksen etrafında batıdan doğuya doğru döner.

Güneş, kendi ekseni etrafında bir tam dönüşünü yaklaşık 27 günde tamamlar. Güneş'in dönme süresi, ekvator bölgesinde daha hızlı olduğu için kutuplardan geçen bir çizgi etrafında tam bir dönüş, ekvator bölgesinde geçen bir çizgi etrafında tam bir dönüşten birkaç gün daha fazla sürer. Güneş'in dönme süresi, yüzeyindeki manyetik alanın oluşumu ve güneş lekelerinin oluşumu gibi birçok olayın anlaşılmasına yardımcı olmuştur.

Dünya'nın Hareketleri


Dünya kendi ekseni etrafında dönme hareketi, Güneş'in etrafında dolanma hareketi yapar.

● Kendi ekseni etrafında saat yönünün tersinde dönmektedir.

● Kendi ekseni etrafında bir dönüşünü 24 saatte tamamlar.

● Dünya, Güneş etrafında saat yönünün tersinde dolanmaktadır.

● Dünya, Güneş etrafında bir turunu 365 gün 6 saatte tamamlar.

Güneş’in, Dünya’nın ve Ay’ın yaptığı dönme ve dolanma hareketlerinin hepsi, aynı yönde meydana gelmektedir. Güneş, Dünya ve Ay’ın dönme ve dolanma yönleri saat yönünün tersidir.

Ay'ın Hareketleri


Ay'ın Dünya etrafındaki dönüş yönü, Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüş yönü ile aynıdır.
Ay, ters yönde dönseydi ilk dördün bize göre sol taraftan oluşmaya başlardı.

Ay'ın Dünya etrafındaki dolanma süresi ile kendi ekseni etrafındaki dönme süresinin eşittir. Bu süre 27 gündür. Ay'ın Dünya etrafındaki dolanma süresinin, kendi ekseni etrafındaki dönme süresine eşit olmasından dolayı Dünya'dan Ay'ın hep aynı yüzü görülmektedir

Ay'ın 3 hareketi vardır.
→ Kendi etrafında dönme hareketi yapar.
→ Dünya etrafında dolanma hareketi yapar.
→ Dünya ile beraber Güneş etrafında dolanma hareketi yapar.
1

Ay'ın evrelerinin gerçekleşme sırası aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

  • A ) Yeni ay – Dolunay – Son dördün – İlk dördün
  • B ) İlk dördün – Yeni ay – Son dördün – Dolunay
  • C ) Yeni ay – İlk dördün – Dolunay – Son dördün
  • D ) İlk dördün – Son dördün – Yeni ay – Dolunay

2

Aşağıda verilen Ay ile ilgili ifadelerden doğru olanlarına D, yanlış olanlarına Y yazınız.
(.....) Ay'ın Dünya ile Güneş arasında kaldığı evre Yeni ay evresidir.
(.....) Ay'ın iki ana evresi arasında geçen süre bir aydır.
(.....) Dolunay ile İlk dördün evresi arasında bir haftalık süre vardır.
(.....) Ay'ın dört ana, dört ara evresi vardır.

  • A ) YYYD
  • B ) DDYD
  • C ) DYDD
  • D ) DYYD

3

Ay'ın yüzeyinin Dünya'da D harfi şeklinde görüldüğü evre ............................. olarak adlandırılır. Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

  • A ) İlk dördün
  • B ) Son dördün
  • C ) Yeni Ay
  • D ) Hilal

4

1. Güneş, büyüklük olarak Dünya'dan daha ................................ tür.
2. Güneş ................................ etrafında dönerken etrafına ışık yayar.
3. Ay, büyüklük olarak Dünya'dan daha ................................ tür.
Yukarıda yer alan boşluklara aşağıdakilerden hangisi yazılmaz?

  • A ) aynı
  • B ) küçük
  • C ) büyük
  • D ) kendi ekseni

5

Rüzgâr, kar,yağmur, dolu gibi yağış olayları Ay'da görülmez.
Bunun sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

  • A ) Yüzeyinde toz tabakasının olması
  • B ) Yüzeyinde yüksek dağların olması
  • C ) Ay'ın atmosferinin yok denecek kadar az olmas
  • D ) Yüzeyinde kayalıkların olması

6

Aşağıdaki cümlelerden doğru olanların başına D, yanlış olanların başına Y yazalım.
( ) Güneş bir yıldızdır.
( ) Dünya'nın Güneş'e uzaklığı hep sabittir.
( ) Dünya'nın katmanları varken Güneş'in katmanları yoktur.
( ) Güneş'e çıplak gözle bakmamalıyız.
( ) Güneş, Dünya'nın uydusudur

  • A ) DYYDD
  • B ) DYYDY
  • C ) YYYDY
  • D ) DYDDY

7

Ay'ın evrelerinin oluşmasında etkili olan olay seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir?

  • A ) Güneş'in kendi ekseni etrafında dönmesi
  • B ) Dünya'nın Güneş etrafında dolanması
  • C ) Ay'ın kendi ekseni etrafında dönmesi
  • D ) Ay'ın Dünya etrafında dolanması

8

Aşağıda verilen hareketlerden hangisinin tamamlanması en uzun sürede gerçekleşir?

  • A ) Dünya'nın kendi etrafında dönmesi
  • B ) Ay'ın kendi etrafında dönmesi
  • C ) Dünya'nın Güneş etrafında dolanması
  • D ) Ay'ın Dünya etrafında dolanması

"5. Sınıf Güneş, Dünya ve Ay Konu Anlatımı" konusunda bilgiler vermeye çalıştık. Bu dersle ilgili hazırladığımız "Dünya, Güneş etrafında ters yönde dolansaydı, günlük yaşantımızda ne gibi değişiklikler meydana gelirdi?" içeriğini de okuyarak öğrendiklerinizi pekiştirebilirsiniz.