İkileme, Türkçede iki sözcüğün bir araya gelerek anlam bütünlüğü sağladığı, sözcüklerin birbiriyle aynı ya da benzer anlam taşıdığı, genellikle birbirini pekiştiren ve vurgulayan sözcük çiftleridir. İkilemeler, genellikle Türkçenin günlük dilinde sıkça kullanılır.

İkileme, anlamı güçlendirmek, pekiştirmek ve ifadeyi daha etkileyici kılmak amacıyla aynı sözcükten, eş anlamlı, yakın anlamlı, zıt anlamlı ya da birbirini anımsatan seslerle oluşturulan sözcük çiftlerine verilen isimdir.

✔ Aynı sözcüğün tekrar edilmesiyle ikileme oluşturulabilir.
Örnek: Ağır ağır, yavaş yavaş, adım adım, ince ince, uslu uslu, açık açık, uzun uzun, iri iri, koşa koşa, ılık ılık, usul usul, akın akın, gide gide, tuhaf tuhaf, sıkı sıkı, yüze yüze, otura otura, deste deste, gürül gürül, ağlaya ağlaya, bir bir, deste deste, vb.

Cümle içerisinde ikilemelerin kullanıma örnekler verelim.

~ Ağır ağır yürüyerek yokuşu çıktık.
~ Yavaş yavaş projemizi tamamlamaya başladık.
~ Adım adım hedeflerimize ulaşmak için çalıştık.
~ İnce ince doğradığımız soğanı yemeğe ekledik.
~ Uslu uslu oturan çocuklara ödül verdik.
~ Açık açık konuşarak problemleri çözmeye çalıştık.
~ Uzun uzun konuştuktan sonra anlaşmaya vardık.
~ İri iri doğranmış sebzelerle salata hazırladık.
~ Koşa koşa arkadaşlarımıza yetişmeye çalıştık.
~ Ilık ılık esen rüzgar yüzümüzü serinletti.
~ Usul usul yağan yağmur çamaşır askılarını ıslattı.
~ Akın akın gelen ziyaretçilerle festival alanı doldu.

✔ Eş anlamlı sözcükler ikileme oluşturulabilir.
Örnek: Güçlü kuvvetli, ses seda, şan şöhret, akıllı uslu, köşe bucak, kılık kıyafet, yorgun argın, laf söz, mutlu mesut, sağlık sıhhat, evirmek çevirmek, gizli saklı, ilgi alaka, kesin kati, kural kaide, zarar ziyan, zengin varlıklı, hısım akraba, ite kaka vb.

Cümle içerisinde ikilemelerin kullanıma örnekler verelim.
→ Güçlü kuvvetli bir yapıya sahip olan insanlar genellikle sporcular olurlar.
→ Ses seda çıkarmadan konuşmak bazen insanların dikkatini çekmekte zorlanmalarına neden olabilir.
→ Şan şöhret peşinde koşmak yerine, kendi mutluluğumuzu önemsemeliyiz.
→ Akıllı uslu davranarak hayatımızı daha kolay ve keyifli hale getirebiliriz.
→ Köşe bucak kaçmak yerine, sorunlarla yüzleşerek çözüm bulmalıyız.
→ Kılık kıyafetimize dikkat ederek, kendimize olan güvenimizi arttırabiliriz.
→ Yorgun argın olduğumuzda, dinlenmek ve kendimize zaman ayırmak önemlidir.
→ Laf söz etmek yerine, harekete geçerek işlerimizi yapmalıyız.
→ Mutlu mesut olmak için, hayatımızda pozitif değişiklikler yapabiliriz.
→ Sağlık sıhhat bizim için en önemli şeydir, bunun için düzenli egzersiz → yapmalı ve sağlıklı beslenmeliyiz.
→ Evirmek çevirmek yerine, doğruyu söylemek her zaman daha iyidir.
→ Gizli saklı işlerle uğraşmak, insanların güvenini kaybetmemize neden olabilir.
→ İlgi alaka göstermek, insanlarla aramızdaki bağı güçlendirebilir.
→ Kesin kati kararlar almadan önce, iyi düşünmeli ve analiz etmeliyiz.
→ Kural kaideye uymak, toplumda birlik ve düzen sağlamamıza yardımcı olur.
→ Zarar ziyan veren davranışlardan kaçınarak, daha olumlu sonuçlar elde edebiliriz.
→ Zengin varlıklı olmak yerine, sevdiklerimizle güzel anılar biriktirmeliyiz.
→ Hısım akrabalarımızla ilişkilerimizi güçlü tutarak, hayatımızdaki desteği arttırabiliriz.
→ İte kaka işlerle uğraşmak yerine, disiplinli ve düzenli çalışarak başarılı olabiliriz.

✔ Yakın anlamlı sözcükler ikileme oluşturulabilir.
Örnek: Eş dost, doğru dürüst, ağrı sızı, gelenek görenek, yer yurt, üst baş, kırılmak darılmak, bıkmak usanmak, uğraşmak didinmek, sağ salim, sorgu sual, akıl fikir, ak pak, az buçuk, mal mülk, yalan yanlış vb.

Cümle içerisinde ikilemelerin kullanıma örnekler verelim.
→ Eş dost dediğimiz kişiler, hayatımızda önemli bir yer tutarlar.
→ Doğru dürüst davranarak, insanların güvenini kazanabiliriz.
→ Ağrı sızı hissettiğimizde, dinlenmek ve sağlığımızı önemsemek önemlidir.
→ Gelenek göreneklerimiz, kültürümüzü yansıtan önemli unsurlardandır.
→ Yer yurt değiştirmek bazen hayatımızda olumlu değişiklikler yapmamıza yardımcı olabilir.
→ Üst baş giyinmek, hem dış görünümümüzü hem de kendimize olan özgüvenimizi arttırabilir.
→ Kırılmak darılmak yerine, konuşarak sorunları çözmek daha sağlıklıdır.
→ Bıkmak usanmak yerine, hayatımızda farklı aktiviteler deneyerek yenilikler yapabiliriz.

✔ Zıt anlamlı sözcükler ikileme oluşturulabilir.
Örnek: iyi kötü, aşağı yukarı, ileri geri, az çok, irili ufaklı, er geç, bata çıka, düşe kalka, aşağı yukarı, gide gele, alt üst, altı üstü, acı tat.

Cümle içerisinde ikilemelerin kullanıma örnekler verelim.
~ Hayatta her zaman iyi kötü anılar biriktiririz.
~ Aşağı yukarı tahminlerimiz bazen yanlış olabilir, bu yüzden doğruları öğrenmek için araştırma yapmalıyız.
~ İleri geri gitmek, hedeflerimize ulaşmak için zaman zaman gereklidir.
~ Az çok bilgimiz olsa da, öğrenmek ve kendimizi geliştirmek için çaba göstermeliyiz.
~ İrili ufaklı hatalar yapmak, öğrenmemize ve kendimizi geliştirmemize yardımcı olabilir.
~ Er geç zamanla hayatımızdaki hedeflerimize ulaşabiliriz.
~ Bata çıka ilerlemek, hayatta zorluklarla başa çıkmamıza yardımcı olabilir.
~ Düşe kalka öğrenmek, başarıya giden yolda karşılaşacağımız engelleri aşmamıza yardımcı olabilir.

✔ Biri anlamlı diğeri anlamsız sözcükler ikileme oluşturulabilir.
Örnek: Eğri büğrü, çoluk çocuk, cümbür cemaat, eski püskü, ezik büzük, yırtık pırtık, falan filan, sıkı fıkı, tek tük, ufak tefek, yamalak vb.

Cümle içerisinde ikilemelerin kullanıma örnekler verelim.
→ Eğri büğrü yapılar, bazen ilginç mimari özellikleriyle dikkat çekerler.
→ Çoluk çocuk dediğimiz aileler, hayatımızdaki en önemli bağlardandır.
→ Cümbür cemaat bir arada olmak, bazen daha eğlenceli ve keyifli bir deneyim olabilir.
→ Eski püskü eşyalar, bazen nostaljik bir değer taşıyabilirler.
→ Ezik büzük eşyalar, zaman zaman onları yenilemek yerine tamir etmek daha ekonomik bir seçenek olabilir.
→ Yırtık pırtık kıyafetlerimizi tamir etmek, hem tasarruf sağlar hem de doğal kaynakları korumaya yardımcı olur.

✔ İkisi de anlamsız sözcükler ikileme oluşturulabilir.
Örnekler: Abuk subuk, ıvır zıvır, abur cubur, eciş bücüş, apar topar, mırın kırın, çıtı pıtı, paldır küldür vb.

Cümle içerisinde ikilemelerin kullanıma örnekler verelim.
=> Abuk subuk fikirler, bazen ilginç ve yaratıcı sonuçlar doğurabilir.
=> Işıltılı reklamların etkisiyle, bazen gereksiz ıvır zıvır eşyalar satın alabiliriz.
=> Abur cubur tüketmek, sağlığımızı olumsuz yönde etkileyebilir.
=> Eciş bücüş yapılar, bazen farklı bir mimari deneyim sunabilirler.
=> Apar topar hazırlanmak, zaman zaman aceleci kararlar almamıza neden olabilir.
=> Mırın kırın etmek, bir konuda kararsız kalmamıza neden olabilir.
=> Çıtı pıtı giyinmek, bazen kendimizi daha özgüvenli ve çekici hissetmemize yardımcı olabilir.