Sor

6. Sınıf Fen Bilimleri Sesin Maddeyle Etkileşimi Konu Anlatımı

Konu Özetleri İle Öğrendiklerini Şimdi Pekiştirme Vakti.

→ Ses bir enerjidir.
→ Ses maddenin titreşmesi sonucu oluşur
→ Ses dalgalar halinde yayılır
→ Sesin yayılma hızı ortama göre değişir.
✦ Maddelerden geçebilir.
✦ Maddelerden yansıyabilir.
✦ Maddeler tarafından soğurulabilir.

Sesin Yansıması


Kaynağından çıkan ses dalgalarının bir engele çarparak geri dönmesi sesin yansıması denir.
Sesin yansıması, ses dalgalarının katı bir yüzeye çarparak geri döndüğü olaydır. Yansıma, özellikle sert ve düz yüzeylerde belirgindir.
Kaynaktan çıkan sesi ardından yansıyarak gelen sesi veya sesleri tekrar duyma olayına yankı denir.
Günlük hayatta en bilinen örnek, yankıdır. Yankı, dağlar veya büyük binalar gibi büyük yüzeylerin yakınında duyulan sesin tekrarlanmasıdır. Sesin yansıması, konser salonları ve tiyatrolarda akustik düzenlemeler yaparken dikkate alınan önemli bir faktördür.

Sesin Soğurulması


Sesin soğurulması, ses enerjisinin bir ortam veya malzeme tarafından emilerek azaltılması olayıdır. Yumuşak ve gözenekli malzemeler ses enerjisini daha iyi soğurur ve yansımasını azaltır. Örnek olarak, halılar ve perdeler, evlerde ve ofislerde sesin soğurulmasına yardımcı olur. Ayrıca, kayıt stüdyolarında sesin soğurulmasını sağlayan özel akustik malzemeler kullanılır.

Yumuşak, gözenekli ve pürüzlü yapıda olan maddeler sesi tutar. Ses bu tür ortamlarla etkileştiğinde bir miktar düzensizleşir, enerjisi ve şiddeti azalır. Bu olaya sesin soğurulması denir.

Sesin Yalıtımı


Sesin yalıtımı, sesin bir alandan diğerine geçişini engellemeyi amaçlar. Yapıların içinde ve dışında ses yalıtımı önemlidir. Örneğin, bir apartman dairesinde, komşu dairelerden gelen sesi azaltmak için duvarlara, zeminlere ve tavanlara ses yalıtım malzemeleri eklenir. Aynı şekilde, trafik gürültüsünden korunmak için binaların dışına da ses yalıtım malzemeleri uygulanır.
Ses Yalıtım Malzemeleri
✦ Pamuk
✦ Sünger
✦ Kumaş
✦ Halı
✦ Keçe
✦ Yün
✦ Strafor (köpük)
✦ Cam yünü
✦ Taş yün

Akustik Uygulamalar


Akustik uygulamalar, sesin yayılması ve etkisiyle ilgili çalışmaları içerir. Akustik mühendisleri, sesin yansıması, soğurulması ve yalıtımı gibi konuları dikkate alarak, sesin olumlu veya olumsuz etkilerini yönetirler. Örnek olarak, konser salonlarında, sesin her yerde eşit ve net duyulabilmesidir.

Kapalı mekanlarda, sinemalar, tiyatrolar, konferans salonları, düğün salonları ve eğlence merkezleri gibi alanlarda, camiler ve kiliseler gibi ibadet yerlerinde akustik düzenlemeler gerçekleştirilir. Bu düzenlemelerin amacı, ortamda daha hoş ve anlaşılabilir sesler sağlamaktır.

Akustik, seslerin özelliklerini inceleyen bilim dalıdır. Gürültünün azaltılması, sesin insanları rahatsız etmeyecek şekilde yayılması, ses yalıtımları akustik düzenlemelerle yapılmaktadır.
1

Aşağıda verilen ifadelerden doğru olanların başına D, yanlış olanların başına Y yazınız.
(.....) Ses, ışıktan daha hızlı yayılır.
(.....) Ses, tüm katılarda aynı hızla yayılır.
(.....) Ortam sıcaklığı arttıkça sesin yayılma hızı da artar.
(.....) Işık boşlukta yayılabilir, ses yayılamaz.
(.....) Ses, dalgalar hâlinde ve her yöne yayılır.

  • A ) YYDDY
  • B ) YYYDD
  • C ) YYDYD
  • D ) YYDDD

2

Aşağıdaki yüzeylerden hangisi sesi daha fazla soğurur?

  • A ) Sert ve pürüzsüz yüzeyler
  • B ) Yumuşak ve pürüzsüz yüzeyler
  • C ) Yumuşak ve pürüzlü yüzeyler
  • D ) Sert ve pürüzlü yüzeyler

3

Aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

  • A ) Ses bir enerjidir
  • B ) Sesin yayılması için maddesel ortama ihtiyaç vardır
  • C ) Ses titreşimler sonucu oluşur.
  • D ) Ses doğrusal olarak tek bir yöne doğru yayılır

4

Ses aşağıdaki ortamlardan hangisinde en hızlı yayılır?

  • A ) Boşluk
  • B ) Deniz suyu
  • C ) Hava
  • D ) Metal levha

5

Aşağıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

  • A ) Ses boşlukta ışık hızında ilerler.
  • B ) Sesin en süratli yayıldığı ortamlar katı ortamlardır.
  • C ) Ses gaz ortamlarda sıvı ortamlardan daha süratli yayılır.
  • D ) Sesten daha süratli teknolojik araçlar üretilemez.

6

Farklı ses kaynaklarının ürettiği sesler, farklı uzaklıklardan aynı ................ .
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

  • A ) duyulur
  • B ) işitilir
  • C ) duyulmaz
  • D ) yaratır

7

Boş bir odada konuşulan sesin, eşya dolu odada konuşulan sesten daha fazla yankı yapmasının nedeni nedir?

  • A ) sesin soğurulması
  • B ) sesin kırılması
  • C ) sesin iletilmesi
  • D ) ssin sürati

8

Ses yalıtımında kullanılan mazelemelerin en önemli özelliği sesin ............... özellikleridir.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

  • A ) yansıma
  • B ) soğurma
  • C ) şiddeti
  • D ) yankısı

"6. Sınıf Fen Bilimleri Sesin Maddeyle Etkileşimi Konu Anlatımı" konusunda bilgiler vermeye çalıştık. Bu dersle ilgili hazırladığımız "6. Sınıf sesin bir tür enerji olduğunu nasıl kanıtlarsınız?" içeriğini de okuyarak öğrendiklerinizi pekiştirebilirsiniz.