Sor

5.Sınıf Türkçe de da Ekleri Konu Anlatımı

Konu Özetleri İle Öğrendiklerini Şimdi Pekiştirme Vakti.

5.sınıf "de da" yazımı
Bağlaç olan "de, da" kendinden önce gelen sözcükten ayrı yazılır.
● Sözcükten ayrı yazılır.
● Dahi anlamı katar.

Ayrı Yazılan "de da" Örnek Cümleler


→ Babam da geldi.
→ Sebze de aldık.
→ Bu soruyu da çözdüm.
→ Çayın yanına kek de yapalım.
→ Filmi ben de izlemek istiyorum.
→ Ayşe de katılacak.
→ Kediler de dışarı çıktı.
→ Parka da uğradık.
→ Sınıfta Ali de vardı.
→ Buzdolabında meyve suyu da buldum.
→ Arkadaşlar da düğüne gelecek.
→ Kışın kar da yağar.
→ Kitapçıdan kalem de aldım.
→ Annem de yemekte yardım etti.
→ Havaalanına arkadaşım da geldi.
→ Sınavda başarılar dilerim, sana da başarılar.
→ Yemekte çorba da olacak.
→ İstanbul'da kardeşim de yaşıyor.
→ Telefonla da konuşabiliriz.
→ Derste not da tuttum.

Önemli-1: Bağlaç olan "de, da" ünsüz sertleşmesine uğramaz. Yani bağlaç olan "de, da" cümlede "te, ta"ya dönüşmez.
Örnek Cümleler
Yanımıza kitap da alalım (Doğru)
Yanımıza kitap ta alalım. (Yanlış)

Önemli-2: Bağlaç olan "de, da" cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamında daralma olur ancak cümle bozulmaz.
Örnek Cümleler:
→ Hakan da eve gelecek.
→ Hakan eve gelecek. (cümlenin anlamı bozulmadı.)

Bulunma hal eki olan "-de / -da" ek olduğu için sözcüğe bitişik yazılır. Cümleye "içinde" anlamı katar.

Bitişik Yazılan "de da" Örnek Cümleler


→ Biz şu evde oturuyoruz.
→ Çantam arabada kalmış.
→ Kediler bahçede oynuyor.
→ Cüzdanım çekmecede duruyor.
→ Kitaplarımız masada serili.
→ Çocuklar parkta koşuyor.
→ Gözlüklerim başucumda unutulmuş.
→ Anahtarlar kapıda asılı.
→ Şemsiyem dolapta saklanıyor.
→ Ayakkabılarımız holde bekliyor.
→ Telefonum şarjda takılı.
→ Müzik seti odada yer alıyor.
→ Bitkiler balkonda yetişiyor.
→ Laptopum çantamda taşınıyor.
→ Mektuplar kutuda saklanıyor.
→ Resimler duvarda asılı.
→ Şapkalar askıda duruyor.

Önemli-3: Bulunma durumu eki cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamız bozulur.
Örnek Cümleler:
✱ Parasını evde unutmuş.
✱ Parasını ev unutmuş. ( -de ekini çıkardığımızda cümlenin anlamı bozuldu)

★ Cüzdanını masada unutmuş.
★ Cüzdanını masa unutmuş. ( -de ekini çıkardığımızda cümlenin anlamı bozuldu)

✱ Anahtarlarını kütüphanede unutmuş.
✱ Anahtarlarını kütüphane unutmuş. (-de ekini çıkardığımızda cümlenin anlamı bozuldu)

★ Telefonunu mutfakta bırakmış.
★ Telefonunu mutfak bırakmış. (-de ekini çıkardığımızda cümlenin anlamı bozuldu)

✱ Gözlüğünü oturma odasında kaybetmiş.
✱ Gözlüğünü oturma odası kaybetmiş. (-de ekini çıkardığımızda cümlenin anlamı bozuldu)

★ Çantalarını arabada unuttu.
★ Çantalarını araba unuttu. (-de ekini çıkardığımızda cümlenin anlamı bozuldu)

✱ Bisikletini garajda bıraktı.
✱ Bisikletini garaj bıraktı. (-de ekini çıkardığımızda cümlenin anlamı bozuldu)

★ Çamaşırlarını balkonda kuruttu.
★ Çamaşırlarını balkon kuruttu. (-de ekini çıkardığımızda cümlenin anlamı bozuldu)
1

Aşağıdaki cümlelerde altı çizili sözcüklerden hangisinin yazımı doğrudur?

  • A ) Seni yarın arıyacaklar.
  • B ) Çocuğun umudu tükendi.
  • C ) Altının gıramı çok düştü.
  • D ) Sokakdan gürültüler geliyor.

2

Aşağıdaki tarihlerin hangisinde yazım yanlışı vardır?

  • A ) 18.01.2020
  • B ) 18 nisan 2020
  • C ) 20 Mayıs 2020
  • D ) 18/01/2020

3

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yapılmamıştır?

  • A ) Okullar 15 eylül pazartesi günü açıldı.
  • B ) 28.11.2005' te Ankara' da doğdum.
  • C ) Dünyamız, güneşten aldığı ışıkla aydınlanır.
  • D ) Okullar haftaya tatil olurmu?

4

Aşağıdakilerden hangisinin yazımı doğrudur?

  • A ) çarşanba
  • B ) kunbara
  • C ) limonata
  • D ) kirbit

5

Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde kesme işareti kullanılmalıdır?

  • A ) Aycanlar
  • B ) Muşlular
  • C ) Türkçe
  • D ) Velinin

6

Aşağıdakilerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

  • A ) Antep'te
  • B ) Mersin'in
  • C ) Kars'dan
  • D ) Mehmet'in

7

Aşağıdakilerden hangisinin yazımı doğrudur?

  • A ) Gel medinmi?
  • B ) Gelmeyecek misiniz?
  • C ) Gelmedinmi?
  • D ) Gelmiyecekmisiniz?

8

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işareti kullanılmalıdır?

  • A ) Samsunlu komşularımızla çok iyi anlaşıyoruz.
  • B ) Ayşesiz bir voleybol takımı düşünemiyorum.
  • C ) Adanadan dönerken teyzeme de uğrarız.
  • D ) Törende, Mert de güzel bir konuşma yaptı.

"5.Sınıf Türkçe de da Ekleri Konu Anlatımı" konusunda bilgiler vermeye çalıştık. Bu dersle ilgili hazırladığımız "5. Sınıf Türkçe Sayıların Yazımı Konu Anlatımı" içeriğini de okuyarak öğrendiklerinizi pekiştirebilirsiniz.