Sor

5. Sınıf Türkçe Ünlü Düşmesi Konu Anlatımı

Konu Özetleri İle Öğrendiklerini Şimdi Pekiştirme Vakti.

Son hecesinde "ı, i, u, ü" bulunan kelimelere ünlü ile başlayan bir ek getirildiğinde son hecedeki ünlü düşer. Buna ünlü düşmesi denir.

İkinci derecesinde dar ünlü (ı, i, u, ü) bulunan sözcüklerin birçoğuna ünlüyle başlayan bir ek getirildiğinde ikinci hecedeki dar ünlü düşer.
✦ Burun - Burnu
✦ Ağız - Ağzı
✦ Alın - Alnı
✦ Oğul - Oğlu
✦ Koyun - Koynu
✦ Ömür - Ömrü
✦ Hüküm - Hükmü
✦ Fikir - Fikri
✦ Beniz - Benzi

Ünlüyle biten bazı sözcüklere "-le / -la" yapım eki getirildiğinde ünlü düşmesi olur.
✦ İleri-le - İlerle(mek)
✦ Besi-le - Besle(mek)
✦ Yumuta-la - Yumurtla(mak)
✦ Koku-la - Kokla(mak)z
✦ Sızı-la - Sızla(mak)

Birleşik sözcük oluşurken bazı sözcüklerde ünlü düşmesi olur.
✦ Seyir etmek - Seyretmek
✦ Kayıp olmak - Kaybolmak
✦ Emir etmek - Emretmek
✦ Kayıt olmak - Kaydolmak
✦ Ne için - Niçin
✦ Ne asıl - Nasıl
✦ Kayın ana - Kaynana

Ünlü Düşmesine Örnekler



































































































































































Sözcük Ünlü Düşmesi
ağız + ı ağzı
alın + ı alnı
bağır + ım bağrım
beniz + i benzi
beyin + imiz beynimiz
boyun + u boynu
böğür + üm böğrüm
burun + u burnu
geniz + i genzi
göğüs + ün göğsün
gönül + ünüz gönlünüz
karın + ı karnı
oğul + u oğlu
çevir + il çevril
devir + il devril
Fikir + e Fikre
Nehir + e Nehre
Nesil + e Nesle
Nesir + e Nesre
Oğul + u Oğlu
Şehir + e Şehre
Tavır + ı Tavrı
Zülüf + ü Zülfü
Ufuk + a Ufka
Hapis + e Hapse
Yalın + ız Yalnız
sabır + ım sabrım
sızı + la sızla
kayın + ana kaynana
kahve + altı kahvaltı
kayıp + etmek kaybetmek
şükür + etmek şükretmek
emir + et emret
kayıt + ol kaydol
ne + asıl nasıl
sütlü + aş sütlaç
Kayın + ana kaynana
keyif + i keyfi
1

Aşağıdaki kelimelerden hangisinde hece düşmesi (ses düşmesi) olmamıştır?

  • A ) Karnım
  • B ) Ağzım
  • C ) Kulağım
  • D ) Alnım

2

Aşağıdaki sözcüklerden hangisi sözlükte baştan üçüncü sırada bulunur?

  • A ) Gazete
  • B ) Gaga
  • C ) Gamsız
  • D ) Gezinti

3

Aşağıdaki sözcüklerden hangisine -yor eki eklendiğinde ünlü daralması olmaz?

  • A ) Oku
  • B ) Sakla
  • C ) Ye
  • D ) İzle

4

Aşağıdaki sözcük çiftlerinden hangileri büyük ünlü uyumuna uyar?

  • A ) kitap – silgi
  • B ) radyo – haber
  • C ) yuvam – kalem
  • D ) çanta – defter

5

Aşağıdaki kelimelerin hangisinde sert sessiz yumuşaması vardır?

  • A ) şakacı
  • B ) sessizlik
  • C ) amacımız
  • D ) kaderimiz

6

Aşağıdaki sözcüklerden hangisi ünlüyle başlayan bir ek aldığında sözcüğün son harfi yumuşamaz?

  • A ) kalem
  • B ) yürek
  • C ) kalp
  • D ) kitap

7

Aşağıdaki deyimlerin hangisinde kaynaştırma harfi yoktur?

  • A ) Askıya almak.
  • B ) Astığı astık, kestiği kestik.
  • C ) Arkası yere gelmemek.
  • D ) Annesinin körpe kuzusuydu.

8

Aşağıdaki sözcüklerden hangisinde ünlü düşmesi olmamıştır?

  • A ) karnım
  • B ) boynun
  • C ) gözün
  • D ) alnında

"5. Sınıf Türkçe Ünlü Düşmesi Konu Anlatımı" konusunda bilgiler vermeye çalıştık. Bu dersle ilgili hazırladığımız "5. Sınıf Ünlü Daralması Konu Anlatımı" içeriğini de okuyarak öğrendiklerinizi pekiştirebilirsiniz.