Sor

5. Sınıf Yaşadığımız Yerin Yönetimi Konu Anlatımı

Konu Özetleri İle Öğrendiklerini Şimdi Pekiştirme Vakti.

Toplumsal düzen ve devlet işlerinin sürekliliği için etkin yönetim gereklidir. Ülkede en yetkili kurum Cumhurbaşkanlığı olup, devlet organlarının düzenli çalışmasını sağlar. İl ve ilçe gibi yönetim birimleri, kamu hizmetlerini vatandaşlara daha rahat ulaştırmak amacıyla oluşturulmuştur. Yöneticiler, kanunlarla verilen yetki çerçevesinde görev yapar ve toplumun ihtiyaçlarını karşılarlar.

Merkezi yönetimde valiler ve kaymakamlar görev alırken, yerel yönetimlerde belediyeler ve muhtarlıklar bulunur. Bu yöneticiler, işbirliği içinde çalışarak toplumun ihtiyaçlarına hızlı ve etkin çözümler sunarlar.
ülkemizde yönetim

Yönetim İkiye Ayrılır.
1- Merkeze Bağlı Yönetim
2- Yerel Yönetim

Merkeze Bağlı Yönetim
1 - Valilikler
● İlde yer alır.
● Yöneticisi Validir.
● Valiler İçişleri Bakanlığı tarafından görevlendirilir
2 - Kaymakamlıklar
● Kaymakamlar tarafından yönetilir.
● İlçelerde yer alır.
● Kaymakamlar İçişleri Bakanlığı tarafından görevlendirilir.

Yerel Yönetimler
1- Belediyeler
● Belediye başkanları tarafından yönetilir.
● İl, ilçe ve beldelerde yer alır.
● Belediye başkanları halkın oylarıyla seçilir.
2- Muhtarlıklar
● Başlarında muhtar bulunur.
● Mahalle ve köylerde yer alır.
● Muhtarlar halkın oylarıyla seçilir.

Merkezi Yönetimler


Ülkemizin yönetiminde etkin olan kurumlar Cumhurbaşkanlığı ve Bakanlar Kuruludur. Bakanlar Kurulu, Cumhurbaşkanı ve bakanlardan oluşur. Ülkemizin yönetim merkezi başkent Ankara’dır. Merkezî yönetim, kamu hizmetlerinin vatandaşlara daha rahat ulaştırılması ve toplumun ihtiyaçlarının daha kolay karşılanması amacıyla il ve ilçe gibi yönetim birimleri oluşturmuştur.

İl Yönetimi


İli vali yönetir. Valiler, atama yoluyla iş başına gelir. Valiler, İçişleri Bakanlığına bağlıdır. Vali, ilin en yetkili yöneticisi olarak, il sınırları içinde yasaları ve hükümetin emirlerini uygular. Görevlerini kanunlara dayalı olarak yerine getirir. İldeki resmi kurum ve kuruluşlar valiye bağlı olarak çalışır. Vali, valiliğe bağlı bu kurum ve kuruluşlar aracılığıyla tüm görev ve sorumluluklarını yerine getirir.
Valilerin Görevleri
» Halkın huzur ve güven içinde yaşamasını sağlamak.
» İlin ekonomik kalkınması için projeler geliştirmek.
» Sağlık kuruluşlarının yaygınlaşmasına çalışmak.
» Halkın istek ve şikâyetlerini dinleyerek çözüm üretmek.
» Köylerin yol, su, kanalizasyon gibi ihtiyaçlarını karşılamak için çalışmalar yapmak.
» Eğitim-öğretimin düzenli yürümesi için çalışmak.
» Turizmi desteklemek ve ilin tanıtımı için çalışmalar yapmak.

İlde Valilere Bağlı Bazı Kurumlar
✦ İl Emniyet Müdürlüğü
✦ İl Sağlık Müdürlüğü
✦ İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü
✦ İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü
✦ İl Millî Eğitim Müdürlüğü
✦ Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü
✦ Tarım ve Orman İl Müdürlüğü

İlçe Yönetimi


İlçeyi kaymakam yönetir. Valiye bağlıdır. Kaymakamlar, atama yoluyla iş başına gelir. Kaymakamlar, ilçelerdeki merkeze bağlı yönetimin temsilcileridir ve valiler gibi merkezden atanırlar. İlçe müdürlükleri (İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü, İlçe Emniyet Müdürlüğü vb.) kaymakamlara çalışmalarında yardımcı olur.
Kaymakamın Görevleri
» İlçe sınırları içerisindeki resmi kurum ve kuruluşların çalışmalarını takip etmek
» İlçede kanunları ve Bakanlar Kurulu'nun kararlarını uygulamak
» İlçenin ulaşım, eğitim, sanayi gibi alanlarda kalkınması için çalışmalar yapmak
» İlçedeki vatandaşların istek ve şikâyetlerini dinlemek
» Vatandaşların ihtiyaçlarını tespit ederek eksiklerin giderilmesi için gerekli tedbirleri almak
İlçede Kaymakamlıklara Bağlı Bazı Kurumlar
✦ İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü
✦ İlçe Sağlık Müdürlüğü
✦ İlçe Emniyet Müdürlüğü
✦ İlçe Tarım Müdürlüğü
✦ İlçe Kültür ve Turizm Müdürlüğü

Yerel Yönetimler


Belediyeleri belediye başkanı yönetir. Belediyeler ve muhtarlıklar yerel yönetimlerdir. Belediye başkanı, yerel yönetimlerin en üst düzey temsilcisidir ve belediye yönetimini idare eder. İl, ilçe veya belde belediyelerinin başında bulunan belediye başkanları, halk tarafından yapılan seçimlerle belirlenen dönemler için göreve gelirler.
Belediye başkanları il, ilçe veya belde belediye binalarında görev yapar. Belediye başkanı seçimle iş başına gelir.
Belediye başkanının görevleri, halkın yaşam kalitesini artırmak ve belediye sınırları içindeki hizmetleri etkin bir şekilde yönetmek için çalışmaktır. Başlıca görevler şunlardır:
Belediye Başkanlarının Görevleri
» Yol, su, kanalizasyon gibi altyapı çalışmalarını planlamak ve uygulamak.
» Satılan ürünlerin sağlığa uygunluğunu denetlemek ve gerekli düzenlemeleri yapmak.
» Çöplerin toplanması ve çevrenin temizliği için gerekli tedbirleri almak.
» Parklar inşa etmek ve bunların bakımını yapmak.
» Yangın, sel, deprem gibi afetlerde halka yardım etmek ve destek sağlamak.
» Toplu taşıma hizmetinin sunulmasını sağlamak ve düzenlemek.
» Halkın planlı ve sağlıklı bir çevrede yaşamasını temin etmek.
» İhtiyaç sahibi halka yardım ulaştırmak ve sosyal hizmetleri desteklemek.
» Eğitim, kültür, sanat ve spor faaliyetlerine destek vermek ve bu alanlarda etkinlikler düzenlemek.

Muhtarın Görevleri
Nüfusu 2000 kişiden az olan yerleşim yerlerine köy denir. Köy yönetiminin başında muhtar bulunur. Muhtarlar seçimle iş başına gelir. Muhtar ve ihtiyar heyeti, köy halkı tarafından seçilir. Muhtar seçiminde siyasi partiler aday gösteremez.
Köy muhtarlarının ve mahalle muhtarlarının görevleri, hem kendi bölgelerindeki halkın ihtiyaçlarını karşılamak hem de merkezi yönetimle bağlantıyı sağlamaktır.

Köy Muhtarlarının Görevleri
» Köyün ortak kullanım alanlarını inşa ettirmek ve bakım-onarımını sağlamak.
» Merkezi yönetimin temsilcisi olarak yasaları ve hükûmet emirlerini halka duyurmak.
» Salgın hastalıklar için önlem almak ve halkı uyarmak.
» Şüpheli durumları güvenlik güçlerine bildirmek.
» Köyde doğum, ölüm ve evlilik kayıtlarını tutmak.

Mahalle Muhtarlarının Görevleri
» Seçim dönemlerinde sandık seçim kuruluna katılmak ve kurula yardımcı olmak.
» Askerlik dönemine giren gençlerin listesini oluşturup duyurmak.
» Salgın ve bulaşıcı hastalık durumlarını yetkililere bildirmek.
» Seçmen kâğıtlarını ilgili kişilere ulaştırmak.
» Mahallede gördüğü ihtiyaçları belediye, kaymakamlık gibi kurumlara bildirmek.
» Her ikisi de yerel yönetimin önemli unsurlarındandır ve bölgelerindeki halkın yaşam kalitesini artırmak için çalışırlar.
1

Yasalar hazırlanmasının amacı nedir?

  • A ) Toplumdaki gelenek ve görenekleri kuvvetlendirmek.
  • B ) Toplum hayatının barışını,huzurunu ve güvenliğini sağlamak.
  • C ) Belli zümrelere kolaylıklar sağlamak.
  • D ) Hak ve özgürlüklere daha çok müdahale etmek.

2

Toprak bütünlüğüne bağlı olarak siyasal alanda örgütlenmiş millet ve milletler topluluğuna ne ad verilir?

  • A ) Vatandaş
  • B ) Devlet
  • C ) Dünya
  • D ) Millet

3

Aşağıdakilerden hangisi Milli Eğitim Bakanlığı'nın görevlerindendir?

  • A ) Hastanelerin ihtiyaçların tespit etmek.
  • B ) Polisleri atamak.
  • C ) Ülkedeki turizm faaliyetlerini düzenler.
  • D ) Eğitim ve öğretim yasasını uygulamak.

4

Aşağıdakilerden hangisi valiye bağlı kurumlardan biri değildir?

  • A ) İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü
  • B ) Radyo ve Televizyon Üst Kurulu
  • C ) İl Sağlık Müdürlüğü
  • D ) İl Milli Eğitim Müdürlüğü

5

Aşağıdakilerden hangisi atama yolu ile göreve başlar?

  • A ) Muhtar
  • B ) Belediye başkanı
  • C ) Milletvekili
  • D ) Vali

6

Aşağıdakilerden hangisi güvenlik alanında hizmet veren bir kuruluş değildir?

  • A ) Türk silahlı kuvvetleri
  • B ) Milli Eğitim Bakanlığı
  • C ) Jandarma
  • D ) İçişleri bakanlığı

7

Bir durum üzerindeki halkın genel düşüncesine ne denir?

  • A ) kamuoyu
  • B ) anayasa
  • C ) demokrasi
  • D ) savunma

8

Aşağıdakilerden hangisi resmi ve sivil toplum kuruluşlarının ortak özelliklerinden biri değildir?

  • A ) Devlete bağlı hizmet kurumlarıdır
  • B ) Çalışmaları karşılığında ücret almazlar
  • C ) Çalışanlar arasında dayanışma ve iş birliği vardır
  • D ) Kanunların verdiği yetki ve çerçevesinde faaliyet gösterirler

"5. Sınıf Yaşadığımız Yerin Yönetimi Konu Anlatımı" konusunda bilgiler vermeye çalıştık. Bu dersle ilgili hazırladığımız "5. Sınıf Sosyal Bilgiler Temel Haklarımız Konu Anlatımı" içeriğini de okuyarak öğrendiklerinizi pekiştirebilirsiniz.