Sorubak Menü

Konu Anlatımı

4. Sınıf -de -da Bağlacı Konu Anlatımı

Bu sayfada konuyu daha anlaşılır biçimde inceleyebilir, ilgili sorular ve bağlantılarla çalışmanı pekiştirebilirsin.
4 sınıf de da bağlacı konu anlatımı

Türkçede iki adet "-de/ -da " bulunmaktadır.

Hâl Eki Olan -de, -da, -ta, -te Yazımı


Bulunma durumunu belirten "-de" ekini içeren sözcükler önceki kelimeyle birleşik yazılır. Bu ek, kelimeye bağlı olarak -de, -da, -te veya -ta biçiminde kullanılabilir.

→ Hâl eki olan -de, "-de" cümleden çıkarılırsa, cümlenin anlamında bozulma olur.

Örnek-1: Okulda ders çalıştık.

Şimdi -da ekini çıkaralım. "okul ders çalıştık" şeklinde cümle bozuldu. O halde bu -da bitişik yazılmalıdır.

Örnek-2: Hakan kitabını evde unutmuş.

Şimdi -de ekini cümleden çıkaralım. Cümle bozuluyorsa - de eki bitişik yazılmalıdır.

"Hakan kitabını ev unutmuş." → Cümlenin anlamı bozuldu. - de bitişik yazılmalıdır.

→ Bitişik yazılan "-de,-da" eklendiği sözcüğe içinde, üstünde, vb. anlamı katar ve "-ta ,-te" biçiminde dönüşerek yazılabilir.

Örnek:
Sırada kalemini bırakmış. (Sıranın üstünde anlamı var.)

Fırında yemeği ısıttı. (Fırının içinde anlamı var.)

Bitişik olarak yazılan "-de, -da, -ta, -te" eklerine örnek cümleler

→ Çocuklar bahçede oyun oynuyorlar.

→ Kedim odada uyuyor.

→ Toplantı salonunda herkes hazır bekliyor.

→ İstasyonda trenin gelmesini bekledik.

→ Dün sinemada harika bir film izledik.

→ Köpeğim sürekli garajda yatıyor.

→ Kitaplarımı kütüphanede ödünç aldım.

→ Tatilde köyde kaldık.

→ Ofiste yoğun bir gün geçirdim.

→ Yemekte annemin yaptığı çorbayı içtik.

→ Yeşil çantada anahtarları bıraktım.

→ Parkta bisiklete binmek istiyorum.

→ Kafede arkadaşlarla buluşacağız.

→ Sınıfta öğrenciler dikkatle dinliyorlar.

→ Hafta sonu gölette piknik yapmayı planlıyoruz.

Bağlaç Eki Olan -de Yazımı


Bağlaç olan -de, her zaman ayrı yazılır. Cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı bozulmaz, sadece anlamda daralma ortaya çıkar.

Örnek-1:

Ali de bizimle köye geldi. (-de bağlacını kaldırıp tekrar cümleyi yazalım. "Ali bizimle köye geldi." cümlesi sadece anlamca daraldı. Cümle bozulmadı. O halde buradaki -de ayrı yazılmalıdır.

→ Ayrı yazılan "de" yerine "dahi" diyerek okuduğumuzda cümlenin anlamı bozulmuyorsa bağlaçtır.

Örnek: Ona da maaş verecekmiş. ( Cümlede -da bağlacını çıkarıp yerine "dahi" sözcüğünü eklediğimizde "Ona dahi maaş verecekmiş." cümlesine dönüşür ve anlamı bozulmaz. O halde -da yerine "dahi" sözcüğünü eklediğimizde cümlenin anlamı bozulmuyorsa -da, -de ayrı yazılır.

→ Bağlaç olan-de, cümlede sadece "-de -da" şeklinde yazılır. "-te -ta" şeklinde yazılmaz.

Ayrı olarak yazılan "-de, -da" eklerine örnek cümleler

→ Ayşe roman okurken, Ali de dergiye göz atıyor.

→ Çocuklar parkta oynarken, anneleri de sohbet ediyor.

→ Bahar aylarında çiçekler açar, kuşlar da şakımaya başlar.

→ Deniz tatilinde güneşlenirken, kumda da yürüyüş yapabilirsin.

→ Okulda derslerine çalışır, boş zamanlarında da arkadaşlarıyla eğlenirsin.

→ Sınavda başarılı olmak için ders çalışmalısın, test çözmeyi de ihmal etmemelisin.

→ Kışın kayak yaparken, kar topu oynamayı da unutma.

→ Sabahları kahvaltıda peynir yiyor, reçel de sürüyoruz.

→ Ayşe de bize katılsın, piknik yapacağız.

→ Bugün hava güzel, biraz da denize girelim.

→ Partiye Selin de gelmeyecekmiş.

→ Sinan da futbol takımımızda oynuyor.

→ Burası da güzelmiş, bir dahaki sefere arkadaşlarımızı da getirelim.

→ Aylin de işe geç kalmış bugün.

→ Gençler de doğayı koruma konusunda farkındalık sahibi olmalı.

→ Yarın da okul tatil olacak.

→ Restoran da çok kalabalık.

→ Sinemada da yer bulamadık.

→ Kütüphanede de sessiz olmak gerekiyor.

→ Kafede de fiyatlar yükselmiş.

→ Müzeyi de ziyaret ederek günümüzü değerlendirelim.
İlgili Sorular
Bu konu anlatımını okuduktan sonra ilgili testleri çözerek öğrendiklerini pekiştirebilirsin. Özellikle aynı temadaki farklı başlıklara da göz atmak çalışmanı daha verimli hale getirir.