Sor

Çevremizdeki Ekonomik Faaliyetler Nelerdir?

Konu Özetleri İle Öğrendiklerini Şimdi Pekiştirme Vakti.

Ekonomi: İnsanların ve toplumların mal ve hizmet üretme, dağıtma ve tüketme süreçlerini inceleyen ve yöneten sosyal bilim dalıdır.

Ekonomik faaliyet: İnsanların ihtiyaçlarını karşılamak ve yaşam kalitesini artırmak amacıyla gerçekleştirdikleri üretim, dağıtım ve tüketim süreçleridir.

Üretim: Ham maddelerin ve doğal kaynakların, insan emeği ve sermaye ile işlenerek mal ve hizmetlere dönüştürülme sürecidir.

Tüketim: İnsanların ihtiyaçlarını ve isteklerini karşılamak amacıyla mal ve hizmetleri kullanma sürecidir.

Dağıtım: Üretilen mal ve hizmetlerin tüketicilere ulaştırılma sürecidir.

İhracat: Bir ülkenin ürettiği mal ve hizmetlerin başka ülkelere satılması sürecidir.

İthalat: Bir ülkenin başka ülkelerden mal ve hizmet satın alması sürecidir.

Ticaret: Mal ve hizmetlerin alınıp satılması, değiştirilmesi veya dağıtılması ile ilgili faaliyetlerin tümüdür.

Ülkemizde Yapılan Ekonomik Faaliyetler


❖ Tarım
❖ Hayvancılık
❖ Sanayi
❖ Ticaret
❖ Turizm
❖ Madencilik
❖ Ormancılık
❖ Hizmet sektörü

Tarım


Tarım, toprak işleme, bitki yetiştirme, hayvancılık, balıkçılık ve ormancılık gibi doğal kaynakların kullanımı ile insanların gıda, yakıt, elbise ve diğer ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla yapılan faaliyetlerin tümüdür.

Tarımsal üretim yapan ve geçimini tarımla sağlayan kişilere çiftçi denir.

Bitkisel ve hayvansal ürünlerin yetiştirilmesi, üretilmesi ve işlenmesi faaliyetlerini kapsar. Buğday, mısır, pirinç, sebze, meyve, süt, yumurta ve et gibi gıda maddeleri bu sektörde üretilir. Türkiye, coğrafi konumu, iklim çeşitliliği ve verimli toprakları sayesinde birçok tarım ürünü yetiştirebilen bir ülkedir.

Marmara Bölgesi: Ayçiçeği, Buğday, Şekerpancarı, Tütün, Zeytin, Üzüm, Kiraz
Ege Bölgesi: Zeytin, Pamuk, İncir, Kuru üzüm, Narenciye, Tütün, Domates
Akdeniz Bölgesi: Narenciye (portakal ve mandalina), Pamuk, Antalya'da örtü altı sebzecilik
Karadeniz Bölgesi: Fındık, Çay, Mısır, Fasulye, Lahana, Karalahana
İç Anadolu Bölgesi: Buğday, Arpa, Şekerpancarı, Mercimek, Ayçiçeği, Elma
Doğu Anadolu Bölgesi: Buğday, Arpa, Şekerpancarı, Kavun, Karpuz, Mercimek, Patates
Güneydoğu Anadolu Bölgesi: Pamuk, Buğday, Mercimek, Antep fıstığı, Karpuz, Kavun, Urfa biberi

Hayvancılık


Hayvancılık, insanların beslenme ihtiyaçlarını karşılamak ve ekonomik değer sağlamak amacıyla yapılan bir faaliyettir. Türkiye'de coğrafi özelliklere bağlı olarak farklı bölgelerde çeşitli hayvancılık faaliyetleri gerçekleştirilmektedir.

Büyükbaş Hayvancılık: Erzurum-Kars yöresinde yaz yağışlarının fazla olması nedeniyle geniş otlak alanları (meralar) bulunmaktadır. Bu durum, büyükbaş hayvancılığın bu bölgelerde gelişmesini sağlamıştır.
Küçükbaş Hayvancılık: Konya, Ankara ve çevresinde karasal iklimin etkisiyle bozkır bitki örtüsü yaygın olduğu için küçükbaş hayvancılık gelişmiştir.
Kümes Hayvancılığı: Nüfusun yoğun olduğu İstanbul, Ankara, Bursa ve İzmir gibi şehirlerin çevresinde kümes hayvancılığı önemli bir ekonomik faaliyet haline gelmiştir.
İpek Böcekçiliği: Bursa ve çevresinde ipek böcekçiliği yapılmaktadır. İpek böcekleri, dut yapraklarını yiyerek beslenir ve ipeği koza hâline getirir. Toplanan bu kozalar yünlü dokuma sanayisinde kullanılır.
Arıcılık: Yeryüzü şekillerinin engebeli olduğu dağlık kesimlerde bitki çeşitliliği fazla olduğu için arıcılık faaliyetleri gelişme göstermiştir. Muğla, Ordu, Erzurum, Rize, Erzincan, Kars ve Hakkâri arıcılığın ön planda olduğu şehirlerdir.
Balıkçılık: Ülkemizin denizlerinde, tatlı su göllerinde ve akarsularında balıkçılık yapılmaktadır. Balıkçılık, özellikle Karadeniz ve Ege bölgelerinde önemli bir ekonomik faaliyet olarak görülür.

Sanayi


Sanayi, ham maddeleri işleyerek ürün elde etme faaliyetleridir. İklim, yeryüzü şekilleri ve ulaşım ağı, sanayi gelişimi için önemlidir. İstanbul, Bursa, İzmir, Adana ve Gaziantep gibi ılıman iklimli, düz ve ulaşımı gelişmiş bölgelerde sanayi daha gelişmiştir. Dağlık, sert iklimli ve ulaşımı yetersiz bölgelerde ise (örn. Muş, Hakkâri, Bingöl, Ardahan, Gümüşhane, Sinop) sanayi gelişimi zordur.

Ticaret


Ticaret, alım satım işlemleriyle kâr elde etmeyi amaçlayan ekonomik faaliyettir. Tarım, hayvancılık, sanayi, ormancılık ve madencilik gibi sektörlerde üretilen ürünler, öncelikle yerel ihtiyaçları karşılamak için kullanılır. İhtiyaç fazlası ürünler ihracat yoluyla başka ülkelere satılırken, ihtiyaç duyulan ve yerli üretimin yetersiz olduğu ürünler ithalat yoluyla alınır.

Sanayi faaliyetlerinin yoğunlaştığı İstanbul, İzmir, Kocaeli, Mersin, Ankara ve Bursa gibi şehirlerde, ticaret de gelişmiştir.

İhracat (dış satım): Bir ülkenin başka bir ülkeye mal satmasıdır. İhracat sayesinde ülkeler, ekonomik gelir elde eder ve dış ticaret açığını azaltabilirler.
İthalat (dış alım): Bir ülkenin başka bir ülkeden mal almasıdır. İthalat, yerli üretimin karşılayamadığı ihtiyaçları gidermek ve ekonomik büyümeye katkı sağlamak amacıyla gerçekleştirilir.

Ticaretin gelişimi, ülkeler arası ekonomik ilişkileri güçlendirir ve küresel ekonomik büyümeye katkıda bulunur.

Turizm


Turizm, insanların yaşadıkları yerden ayrılarak başka yerlere kısa süreli geziler yapması ve bu gezilerin oluşturduğu faaliyetler bütünüdür. Türkiye'de turizm faaliyetleri, ülkenin coğrafi, iklimsel ve tarihi zenginliklerinden dolayı oldukça çeşitlidir. Turizm faaliyetlerini şu şekilde sınıflandırabiliriz:
Deniz turizmi: Türkiye'nin Akdeniz ve Ege kıyıları, yaz mevsiminin uzun ve güneşli geçmesi nedeniyle deniz turizmi açısından oldukça popülerdir. Antalya, Muğla ve İzmir, ünlü plajları ve tatil beldeleri ile ön plana çıkmaktadır.
Kış turizmi: Yeryüzü şekillerinin dağlık ve engebeli olduğu alanlar, kış turizmi için uygundur. Bursa, Erzurum ve Bolu gibi illerde bulunan kayak merkezleri, kış sporları ve doğa yürüyüşleri için tercih edilir.
Kültürel ve tarihi turizm: Türkiye, tarihi ve kültürel zenginlikleriyle de turistleri çekmektedir. İstanbul, Kapadokya, Efes, Pamukkale ve Çanakkale gibi yerler, tarihi ve kültürel öneme sahip alanlar ve yapılar ile turistlerin ilgisini çeker.
Termal ve sağlık turizmi: Türkiye'de pek çok doğal kaplıca ve termal su kaynağı bulunmaktadır. Afyonkarahisar, Yalova, Denizli ve Sivas gibi illerdeki termal tesisler, sağlık turizmi için ziyaret edilir.
Doğa ve ekoturizm: Türkiye'nin doğal güzellikleri, milli parklar ve doğa koruma alanları da turistlerin ilgisini çekmektedir. Rize, Artvin, Muğla ve Antalya gibi bölgelerdeki doğa yürüyüşleri, dağcılık ve kamp faaliyetleri için tercih edilir.

Madencilik


Türkiye, yer kabuğunda bulunan ve ekonomik değeri olan minerallere sahip bir ülkedir. Bu minerallerin araştırılması, çıkarılması ve işletilmesiyle ilgili teknik ve yöntemlere madencilik denir. Türkiye'de çıkarılan önemli madenler ve kullanım alanları şunlardır:
Bor madeni: Balıkesir, Bursa, Kütahya ve Eskişehir'de bulunan bor madeni, roket ve jet yakıtı, deterjan, porselen, cam, ilaç ve kimya sanayisinde kullanılır. Türkiye, dünyada en fazla bor rezervine sahip ülkedir.
Boksit: Konya (Seydişehir) ve Antalya (Akseki) bölgelerinde çıkarılır. Boksit, alüminyum üretimi için kullanılır ve alüminyum, uçak ve otomobil sanayisinde tercih edilen bir metaldir.
Krom: Türkiye'nin birçok yerinde, özellikle Elazığ, Muğla, Denizli ve Bursa'da çıkarılır. Krom, paslanmaz çelik üretiminde ve otomobil parçalarının yapımında kullanılır.
Demir: Divriği ve Hekimhan bölgelerinde çıkarılır. Demir madeni, demir çelik fabrikalarında işlenir. Türkiye'de Karabük, İskenderun, İzmir ve Karadeniz Ereğli'de demir çelik fabrikaları bulunmaktadır.
Bakır: Kastamonu (Küre), Artvin (Murgul) ve Elazığ (Maden) bölgelerinde çıkarılır. Bakır madeni, Murgul, Samsun ve Elazığ'daki bakır işletmelerinde işlenir.
Linyit kömürü ve doğal gaz: Bu enerji kaynakları, termik santrallerde elektrik enerjisi elde etmek amacıyla kullanılır.
Taşkömürü: Türkiye'de Zonguldak bölgesinde çıkarılır.

Ormancılık


Türkiye'de ormancılık faaliyetleri, özellikle kağıt, kereste ve mobilya üretimi gibi alanlarda kullanılan orman ürünlerine ve hizmetlerine olan ihtiyacı karşılamak amacıyla gerçekleştirilir. Ormancılık, ağaçların yetiştirilmesi, korunması, işlenmesi ve bu ürünlerin ekonomiye kazandırılması süreçlerini içerir.

Ülkenin büyük bir kısmı ormanlık alanlardan oluşmakla birlikte, ormanların yoğunluğu bölgelere göre değişiklik gösterir. Türkiye'deki ormanların önemli bir kısmı Karadeniz ve Akdeniz kıyılarında yoğunlaşmıştır. Karadeniz Bölgesi, Türkiye'nin en fazla ormanlık alanına sahip bölgesidir ve burada geniş yapraklı ormanlar, ladin ve köknar gibi iğne yapraklı ağaçların karışımından oluşan karma ormanlar bulunur. Akdeniz Bölgesi'nde ise kızılçam, fıstıkçamı ve sedir gibi iğne yapraklı ağaç türlerine rastlanır.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi ise Türkiye'nin en az ormanlık alanına sahip bölgesidir. Bu bölgede tarım alanlarının genişlemesi ve iklim koşullarının orman gelişimine elverişli olmaması nedeniyle ormanlık alanlar daha azdır.

Hizmet Sektörü


Türkiye'de hizmet sektörü, ekonomik faaliyetlerin önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Hizmet sektörü, insanlara doğrudan hizmet sunan ve fiziksel bir ürün üretilmeyen ekonomik faaliyetlerin tümünü kapsar. Bu sektörde çalışanlar, memur, polis, öğretmen, doktor, bankacı gibi çeşitli mesleklerde görev alırlar.

Sağlık: Hastaneler, klinikler, eczaneler ve sağlık hizmeti sunan diğer kurumlar bu kategoride yer alır. Türkiye'de sağlık hizmetleri, kamu ve özel sektörde sunulmaktadır.

Eğitim: Okullar, üniversiteler, dershaneler ve diğer eğitim kurumları eğitim hizmetleri sağlar. Türkiye'de eğitim hizmetleri, kamu ve özel sektör tarafından sunulmaktadır.

Bankacılık ve finans: Bankalar, sigorta şirketleri, yatırım ve finansal hizmetler sunan diğer kuruluşlar bu alanda faaliyet gösterir. Türkiye'de bankacılık ve finans sektörü, hem yerli hem de yabancı sermayeli kuruluşlardan oluşmaktadır.

Ulaşım: Karayolu, demiryolu, havayolu ve denizyolu taşımacılığı ile ilgili hizmetler bu kategoriye girer. Türkiye'de ulaşım hizmetleri, kamu ve özel sektörde sunulmaktadır.

Bilişim ve iletişim: Telekomünikasyon, internet hizmetleri, yazılım geliştirme ve diğer teknoloji hizmetleri bu alanda faaliyet gösterir. Türkiye'de bilişim ve iletişim sektörü, hızlı bir büyüme ve gelişme göstermektedir.

Turizm ve konaklama: Oteller, tatil köyleri, seyahat acentaları ve diğer turizm hizmetleri bu kategoride yer alır. Türkiye, tarihi ve doğal güzellikleri ile önemli bir turizm destinasyonudur.

Perakende ve ticaret: Mağazalar, alışveriş merkezleri, pazarlar ve diğer satış noktaları bu alanda faaliyet gösterir. Türkiye'de perakende ve ticaret sektörü, son yıllarda büyük bir gelişim göstermektedir.

Hizmet sektörü, Türkiye'nin ekonomisinde önemli bir paya sahip olup, özellikle büyük şehirlerde (İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Kocaeli gibi) yoğun bir şekilde faaliyet göstermektedir.
1

Ayçiçeği ülkemizin her bölgesinde yetiştirilen bir bitki türüdür. Ülkemizin en çok ayçiçeği üretimi yapılan ve ayçiçeği yağına dayalı sanayisi gelişmiş olan bölgesi aşağıdakilerden hangisidir?

  • A ) Karadeniz Bölgesi
  • B ) Akdeniz Bölgesi
  • C ) Marmara Bölgesi
  • D ) Ege Bölgesi

2

Aşağıdakilerden hangisi ekonomik faaliyet değildir?

  • A ) Fabrika kurmak
  • B ) Kilim dokumak
  • C ) Çay yetiştirmek
  • D ) kayak yapmak

3

Atatürk'ün tarım alanında kullanımını gösterdiği araç aşağıdakilerden hangisidir?

  • A ) Orak
  • B ) Biçerdöver
  • C ) Traktör
  • D ) Çapa

4

........................... hakkı, tüketicilerin yaşadığı sorunların çözümünde başvurabileceği yöntemlerden biridir.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

  • A ) Öğrenim
  • B ) Seyahat
  • C ) Dilekçe
  • D ) Seçme Seçilme

5

Yurdumuzda üretilen incir, üzüm, portakalın dış ülkelere satılmasına ne ad verilir?

  • A ) İhracat
  • B ) Ekonomi
  • C ) İthalat
  • D ) Dağıtım

6

Bazı tarım ürünleri belirli iklim koşullarında yetişir. Aşağıdaki şehirlerden hangisi çay yetiştirmek için gerekli olan iklim koşullarına sahiptir?

  • A ) Adana
  • B ) Batman
  • C ) Rize
  • D ) Ankara

7

Herhangi bir yolla enerji üretilmesini sağlayan kaynaklara enerji kaynağı denir. Bu kaynaklar kullanılarak tekrar yeni enerjiler elde edilir.
Yukarıdaki açıklamaya göre aşağıdakilerden hangisi enerji kaynağı değildir?

  • A ) Granit
  • B ) Linyit
  • C ) Petrol
  • D ) Taşkömürü

8

Aşağıdaki meyvelerden hangisi turunçgiller sınıfına girmez?

  • A ) Portakal
  • B ) Limon
  • C ) Mandalina
  • D ) Elma

"Çevremizdeki Ekonomik Faaliyetler Nelerdir?" konusunda bilgiler vermeye çalıştık. Bu dersle ilgili hazırladığımız "5. Sınıf Bilinçli Tüketici Özellikleri Nelerdir?" içeriğini de okuyarak öğrendiklerinizi pekiştirebilirsiniz.