Sor

5. Sınıf Türkçe Yay Ayraç Kullanıldığı Yerler Konu Anlatımı

Konu Özetleri İle Öğrendiklerini Şimdi Pekiştirme Vakti.

Yay Ayraç Kullanıldığı Yerler
Cümledeki anlamı tamamlayan ve cümlenin dışında kalan ek bilgiler için kullanılır. Yay ayraç içinde bulunan ve yargı bildiren anlatımların sonuna uygun noktalama işareti konur:
→ Bu kitapta (Henüz okuma fırsatı bulamadığım için kesin konuşamam.) belirtilen düşünceler oldukça ilginçmiş.
→ Ali (İyi niyetli biri olsa da bazen yanılıyor.) bu projede başarılı olacaktır.
→ Otobüs (Eğer yoğun trafik yoksa) 20 dakika içinde varır.
→ İstanbul (Her ne kadar kalabalık olsa da) birçok tarihi ve kültürel zenginliklere sahiptir.
→ Mehtap (İş konusunda oldukça titizdir ancak) sosyal hayatta daha rahattır.

Özel veya cins isme ait ek, ayraçtan önce yazılır:
→ William Shakespeare'in (1564-1616)…
→ Leonardo da Vinci'nin (1452-1519)…
→ Orhan Veli Kanık'ın (1914-1950)…
→ Marie Curie'nin (1867-1934)…
→ Albert Einstein'ın (1879-1955)…

Tiyatro eserlerinde ve senaryolarda konuşanın hareketlerini, durumunu açıkla­mak ve göstermek için kullanılır:
→ Anne – (Çocuğunu teselli ederek) Üzülme, yarın tekrar deneyeceğiz.
→ Müdür – (Elini masaya vurarak) Bu konuda daha fazla tartışmaya yer yok!
→ Doktor – (Gülümseyerek) İyi haberlerim var, hastalığınız tamamen iyileşti.
→ Gazeteci – (Not alarak) Bu konuda ne düşünüyorsunuz?
→ Ev Sahibi – (Kapıyı açarak) Hoş geldiniz, buyurun içeri!

Alıntıların aktarıldığı eseri, yazarı veya künye bilgilerini göstermek için kullanılır:
→ "İnsan, yaşadığı sürece öğrenir." (Sokrates)
→ "İki şey, insanın aklını olabilecek en geniş şekilde kullanmasını sağlar: hoşgörülü davranmak ve sormak." (Goethe)
→ "Aşk, kusursuz bir cesaretin ve özgürlüğün oluşturduğu bir denge hali gibidir." (Paulo Coelho)
→ "Başarı, başarısızlığın ardından gelir." (Winston Churchill)
→ "Gerçek dostlar, sessiz bir anı paylaşabilen insanlardır." (Ernest Hemingway)
Bir söze alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırmak için kullanılan ünlem işareti yay ayraç içine alınır:
→ Şu anda dünyanın en iyi (!) futbolcusu olduğunu iddia ediyor.
→ O, yönetim konusunda çok başarılı (!) bir liderdir.
→ Bu ürün, oldukça uygun (!) bir fiyata satılıyor.
→ Bugün hava ne kadar güzel (!) bir gündü. (Yağmurlu ve soğuk bir günde söylenirse)
→ İşte bu, gerçekten kaliteli (!) bir hizmet anlayışı.

Bir bilginin şüpheyle karşılandığını veya kesin olmadığını gös­termek için kullanılan soru işareti yay ayraç içine alınır:
→ Kolumbuş, 1451 (?) yılında doğan denizci ve kaşifti.
→ Fatih Sultan Mehmet, 1432 (?) yılında doğdu.
→ Thomas Edison, 1847 (?) yılında doğdu ve 1931 (?) yılında vefat etti.
→ Büyük İskender, M.Ö. 356 (?) yılında doğdu.
→ Floransa'da doğan ünlü ressam ve heykeltıraş Michelangelo, 1475 (?) yılında doğdu.

Bir yazının maddelerini gösteren sayı ve harflerden sonra kapama ayracı konur:
→ III) → 3) → C)
→ IV) → 4) → D)
→ V) → 5) → E)
→ VI) → 6) → F)
→ VII) → 7) → G)
1

Tırnak içinde olmayan alıntı cümlelerinden sonra virgül konur.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül, bu cümledeki göreviyle
kullanılmıştır?

  • A ) Çok çalışan kazanır, dedi.
  • B ) Aydın'da incir, zeytin bolca bulunur.
  • C ) Bayram günü çocuklara şeker, lokum ve harçlık dağıtılır.
  • D ) Sevgili oğlum, ne zaman geliyorsun?

2

Hangi cümlenin sonuna yanlış noktalama işareti konulmuştur?

  • A ) Kaç gecedir bir türlü uyuyamıyorum?
  • B ) Hangi elbiseni temizlikçiye verdin?
  • C ) Evde mi çocuk, okulda mı?
  • D ) Sen buraya niçin geldin?

3

Türk ordusu Sakarya'da düşmanı bozguna uğrattı. cümlesinde hangi sözcükten sonra virgül kullanılmalıdır?

  • A ) Sakarya'da
  • B ) Türk
  • C ) Ordusu
  • D ) Düşmanı

4

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işareti yanlış kullanılmıştır?

  • A ) Ömer, çarşıdan ne alacaksın?
  • B ) Eyvah, kitabımı yine evde unuttum.
  • C ) Tatil, gönül üzüntüsünü dindirir.
  • D ) Ağabeyin geldi mi parka gideceğiz.

5

Aşağıdaki cümlelerin hangisi soru anlamı taşımamaktadır?

  • A ) Bana derdini anlatacak mısın
  • B ) Niçin karardı gökyüzü
  • C ) Kalemimi kim aldıysa getirsin
  • D ) Maça kaç kişi gittiniz

6

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül(,) yanlış kullanılmıştır?

  • A ) Ekmeğini, suyunu çantasına koydu.
  • B ) Öğretmen, öğrencisine seslendi.
  • C ) Hem okula gidecek, hem sinemaya.
  • D ) Yarın gelmem, dedi.

7

Kitap, dergi vb.nin künyelerinde yazar, eser, basımevi vb. maddelerden sonra konur.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül bu görevde kullanılmıştır?

  • A ) Ali, babasıyla çarşıya gitti.
  • B ) Üstünü temizledi, ellerini kuruladı.
  • C ) Doğum günü için pastalar, mumlar almıştı.
  • D ) Kutlu, Mustafa, Mavi Kuş, Dergâh Yayınları

8

I. Sana diyeceklerim bunlardı
II. Sen de bir şeyler yer misin
III. Zaman geçmek bilmiyor
IV. Öğretmenin cevabı şu oldu
Yukarıdaki cümlelerin hangisinin sonunda iki nokta (:) olması gerekir?

  • A ) I
  • B ) II
  • C ) III
  • D ) IV

"5. Sınıf Türkçe Yay Ayraç Kullanıldığı Yerler Konu Anlatımı" konusunda bilgiler vermeye çalıştık. Bu dersle ilgili hazırladığımız "5. Sınıf Türkçe Kısa Çizginin Kullanıldığı Yerler Konu Anlatımı" içeriğini de okuyarak öğrendiklerinizi pekiştirebilirsiniz.