{"id":969,"date":"2009-09-03T19:48:49","date_gmt":"2009-09-03T17:48:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=969"},"modified":"2009-09-03T19:48:49","modified_gmt":"2009-09-03T17:48:49","slug":"anlamlarina-gore-cumleler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/anlamlarina-gore-cumleler.html","title":{"rendered":"Anlamlar\u0131na G\u00f6re C\u00fcmleler"},"content":{"rendered":"<p><strong>Olumlu C\u00fcmle : <\/strong>Y\u00fcklemin bildirdi\u011fi anlam, eylemin yap\u0131lmas\u0131 do\u011frultusundaysa bu t\u00fcr c\u00fcmlelere olumlu c\u00fcmle denir. \u00d6rnek :<\/p>\n<p>     Ne kadar geriye bakarsan\u0131z, o kadar ileriyi g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz.                (Olumlu eylem c\u00fcmlesi)<\/p>\n<p>      \u00d6z\u00fc ger\u00e7ek ya\u015fam dayal\u0131 tiyatro yap\u0131tlar\u0131, do\u011frudur ve g\u00fczeldir. (Olumlu ad c\u00fcmlesi)<\/p>\n<p>       Satt\u0131\u011f\u0131n\u0131z mallar\u0131n d\u00f6k\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00e7\u0131kar\u0131p kar\u0131 hesaplayal\u0131m.               (Olumlu eylem c\u00fcmlesi)<\/p>\n<p><strong>Olumlu C\u00fcmleler \u0130kiye Ayr\u0131l\u0131r :<\/strong><\/p>\n<p>Bi\u00e7imce ve anlamca olumlu c\u00fcmleler : Bu t\u00fcr c\u00fcmlelerde olumsuzluk bildiren hi\u00e7bir dil birimi kullan\u0131lmaz, y\u00fcklemin yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 anlamda olumlu olur. \u00d6rnek :<\/p>\n<p>     Ne zamand\u0131r gelmenizi bekliyorduk.<\/p>\n<p>Bi\u00e7imce olumsuz, anlamca olumlu c\u00fcmleler : Bu t\u00fcr c\u00fcmlelerde c\u00fcmlenin kurulu\u015fu olumsuz, anlam\u0131ysa olumludur. \u00d6rnek :<\/p>\n<p>     Seni s\u00fcrekli ele\u015ftiren ve senin kuyunu kazan bu insan\u0131 nas\u0131l bilmezsin?           (bilirsin)<\/p>\n<p>     Bu kadar \u00e7ok d\u00f6versen hangi \u00e7ocuk yaramaz olmaz?                 (yaramaz olur)<\/p>\n<p><strong>Olumsuz C\u00fcmle <\/strong>: Bir eylemin ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fini, ger\u00e7ekle\u015fmeyece\u011fini ya da bir \u015feyin yoklu\u011funu bildiren c\u00fcmlelerdir. \u00d6rnek :<\/p>\n<p>     Arad\u0131\u011f\u0131n\u0131z ki\u015fi burada yok.                             (Olumsuz ad c\u00fcmlesi)<\/p>\n<p>     D\u00fcnk\u00fc davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131z\u0131 hi\u00e7 tasvip etmedim.       (Olumsuz eylem c\u00fcmlesi)<\/p>\n<p>     Kimse olay\u0131n nedenini bilmiyor.                      (Olumsuz eylem c\u00fcmlesi)<\/p>\n<p><strong>Olumsuz C\u00fcmleler \u0130kiye Ayr\u0131l\u0131r :<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bi\u00e7imce ve anlamca olumsuz c\u00fcmleler :<\/strong> Bu t\u00fcr c\u00fcmlelerde y\u00fcklem ya olumsuz bir eylemdir ya da yarg\u0131 bildiren ad soylu bir s\u00f6zc\u00fckt\u00fcr. \u00d6rnek :<\/p>\n<p>      Mutlulu\u011funu herkesle payla\u015fsan da yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 payla\u015famazs\u0131n.<\/p>\n<p>     Ba\u015far\u0131, zannedildi\u011fi kadar kolay elde edilen bir \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n<p><strong>Bi\u00e7imce olumlu, anlamca olumsuz c\u00fcmleler :<\/strong> Bu t\u00fcr c\u00fcmlelerde olumsuzluk anlam\u0131 ta\u015f\u0131yan ek ya da s\u00f6zc\u00fck kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 halde c\u00fcmleler olumsuzluk bildirir. \u00d6rnek :<\/p>\n<p>      Kim demi\u015f onu \u00e7ok sevdi\u011fimi? (sevmiyorum)<\/p>\n<p>     O kadar sinirli ki ona paray\u0131 kaybetti\u011fini s\u00f6yle s\u00f6yleyebilirsen. (s\u00f6yleyemezsin.)<\/p>\n<p><strong>Soru C\u00fcmlesi : <\/strong>Bir i\u015fin yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sormak, bir \u015feyin nedenini \u00f6\u011frenmek, durumla ilgili bilgi edinmek ya da ku\u015fkuyu gidermek&#8230; gibi ama\u00e7larla kurulan c\u00fcmlelere soru c\u00fcmlesi denir. \u00d6rnek :<\/p>\n<p>      Karde\u015fin eve geldi mi?<\/p>\n<p>      Daha \u00e7ok hangi kitaplar\u0131 okuyorsunuz?<\/p>\n<p>       Olanlar\u0131 sana kim anlatt\u0131?<\/p>\n<p>    Buraya nas\u0131l geldin?<\/p>\n<p>Soru \u00f6\u011feleri kullan\u0131larak soru c\u00fcmleleri kurulabildi\u011fi gibi, bu yolla c\u00fcmleye de\u011fi\u015fik anlam \u00f6zellikleri de kat\u0131labilir. Bu a\u00e7\u0131dan soru c\u00fcmleleri ikiye ayr\u0131l\u0131r :<\/p>\n<p><strong>Ger\u00e7ek Soru C\u00fcmlesi :<\/strong>  Yan\u0131t gerektiren, soruyu soran\u0131n yan\u0131t bekledi\u011fi soru c\u00fcmleleridir. Ger\u00e7ek soru c\u00fcmleleri \u015fu ama\u00e7larla kurulabilir :<\/p>\n<p>  C\u00fcmlenin \u00f6\u011felerinden birini ya da birka\u00e7\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek i\u00e7in, \u00d6rnek :<\/p>\n<p>Bu elbiseyi mi ald\u0131n\u0131z?<\/p>\n<p>Hangi kitab\u0131 ne zaman okudunuz?<\/p>\n<p>     Eylemin yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sormak i\u00e7in, \u00d6rnek :<\/p>\n<p>Ismarlad\u0131\u011f\u0131m kitaplar\u0131 alacak m\u0131s\u0131n?<\/p>\n<p>   Anla\u015f\u0131lmayan bir d\u00fc\u015f\u00fcnceyi, bir duyguyu sormak i\u00e7in, (Yineletme ama\u00e7l\u0131 sorular) \u00d6rnek :<\/p>\n<p>\u00d6\u011fretmen gelmeyecek mi dediniz?<\/p>\n<p>      Anla\u015f\u0131lmayan bir soruyu anlamak i\u00e7in, \u00d6rnek : <\/p>\n<p>Buraya neden mi geldim?<\/p>\n<p><strong>S\u00f6zde Soru C\u00fcmlesi :<\/strong>  Yan\u0131t gerektirmeyen, c\u00fcmleye \u015fa\u015fma, k\u00fc\u00e7\u00fcmseme, inanmay\u0131\u015f, beklenmezlik, \u00f6zlem &#8230; vb. anlamlar katmak i\u00e7in kurulan soru c\u00fcmleleridir. \u00d6rnek :<\/p>\n<p>     \u00d6n\u00fcne baksan k\u00f6r m\u00fcs\u00fcn?                          (Azarlama)<\/p>\n<p>      Bug\u00fcn \u00f6\u011fretmen gelir mi ki?                        (Olas\u0131l\u0131k)<\/p>\n<p>     Bu y\u00fcksek notu almak sana m\u0131 kald\u0131?          (K\u00fc\u00e7\u00fcmseme)<\/p>\n<p>      Nerde o g\u00fcnler?                                          (\u00d6zlem)<\/p>\n<p>     O zavall\u0131 kime k\u00f6t\u00fcl\u00fck edecek ki?                (Onaylatma)<\/p>\n<p><strong>Dilek (istek) C\u00fcmlesi :<\/strong> Bir dile\u011fi, bir iste\u011fi, bir arzuyu, bir temenniyi bildiren c\u00fcmlelere, anlamlar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden dilek veya istek c\u00fcmlesi denir. \u00d6rnek :<\/p>\n<p>     Yar\u0131n bizde toplan\u0131p bir g\u00fczel yemek yiyelim.<\/p>\n<p>     \u00c7ocuk tek kazans\u0131n da neresi olursa olsun.<\/p>\n<p>    Umar\u0131m i\u015fleriniz yolunda gidiyordur.<\/p>\n<p>    Ah \u015fu bahar bir gelse, \u00e7ocuklar ne\u015fe i\u00e7inde ko\u015fup oynasa.<\/p>\n<p>    \u0130n\u015fallah b\u00fct\u00fcn d\u00fc\u015flerin bir g\u00fcn ger\u00e7ek olur.<\/p>\n<p>     Allah sana uyuz versin de t\u0131rnak vermesin.<\/p>\n<p>    G\u00f6z\u00fcn k\u00f6r olsun.<\/p>\n<p><strong>Emir (Buyruk) C\u00fcmlesi : <\/strong>Emir kipiyle kurulan ya da gelecek zaman kipinin emir anlam\u0131yla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 c\u00fcmlelere, anlamlar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden emir c\u00fcmlesi denir. \u00d6rnek :<\/p>\n<p>   Sandalyeyi \u00e7ek, sessizce oturup bekle.<\/p>\n<p>   \u00d6\u011fretmeniniz izinli, g\u00fcr\u00fclt\u00fc etmeden  \u00e7al\u0131\u015f\u0131n.<\/p>\n<p>      Herkes \u00f6devlerini \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki hafta getirecek, not alacak.<\/p>\n<p>     \u015euraya da bir hal\u0131 ser, ortal\u0131\u011f\u0131 topla.<\/p>\n<p>      Sen de \u00e7al\u0131\u015f ve para kazan art\u0131k.<\/p>\n<p><strong>\u00dcnlem C\u00fcmlesi :<\/strong> Korku, ac\u0131ma, \u015fa\u015f\u0131rma, sevinme, k\u0131zma gibi ans\u0131z\u0131n beliren duygular\u0131 anlatmaya yarayan c\u00fcmlelere, anlamlar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden \u00fcnlem c\u00fcmlesi denir. \u00d6rnek :<\/p>\n<p>      Ah, elim yand\u0131!<\/p>\n<p>      Kap\u0131y\u0131 a\u00e7t\u0131m ki bir de ne g\u00f6reyim!<\/p>\n<p>      Oh, okul bitti, rahat bir nefes alal\u0131m!<\/p>\n<p>    O&#8230; kimler gelmi\u015f, kimleri g\u00f6r\u00fcyorum!<\/p>\n<p>      Elimi cebime att\u0131m ki c\u00fczdan yok!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Olumlu C\u00fcmle : Y\u00fcklemin bildirdi\u011fi anlam, eylemin yap\u0131lmas\u0131 do\u011frultusundaysa bu t\u00fcr c\u00fcmlelere olumlu c\u00fcmle denir. \u00d6rnek : Ne kadar geriye bakarsan\u0131z, o kadar ileriyi g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. (Olumlu eylem c\u00fcmlesi) \u00d6z\u00fc ger\u00e7ek ya\u015fam dayal\u0131 tiyatro yap\u0131tlar\u0131, do\u011frudur ve g\u00fczeldir. (Olumlu ad c\u00fcmlesi) Satt\u0131\u011f\u0131n\u0131z mallar\u0131n d\u00f6k\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00e7\u0131kar\u0131p kar\u0131 hesaplayal\u0131m. (Olumlu eylem c\u00fcmlesi) Olumlu C\u00fcmleler \u0130kiye Ayr\u0131l\u0131r : Bi\u00e7imce &#8230; <a title=\"Anlamlar\u0131na G\u00f6re C\u00fcmleler\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/anlamlarina-gore-cumleler.html\" aria-label=\"More on Anlamlar\u0131na G\u00f6re C\u00fcmleler\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19,12],"tags":[],"class_list":["post-969","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dilbilgisi","category-tr"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/969","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=969"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/969\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=969"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=969"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=969"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}