{"id":933,"date":"2009-08-20T21:45:58","date_gmt":"2009-08-20T19:45:58","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=933"},"modified":"2009-08-20T21:45:58","modified_gmt":"2009-08-20T19:45:58","slug":"dilbilgisi-bakimindan-anlatim-bozukluklari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/dilbilgisi-bakimindan-anlatim-bozukluklari.html","title":{"rendered":"Dilbilgisi Bak\u0131m\u0131ndan Anlat\u0131m Bozukluklar\u0131"},"content":{"rendered":"

1)Y\u00fcklem Yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan Do\u011fan Anlat\u0131m Bozukluklar\u0131:<\/strong><\/p>\n

Y\u00fcklemle ilgili yanl\u0131\u015fl\u0131klar, y\u00fcklemin \u00e7at\u0131,ki\u015fi,zaman,yard\u0131mc\u0131 eylemler,ek eylemler gibi noktalarda c\u00fcmleye uygunluk g\u00f6stermemesi durumudur.<\/p>\n

*Kahvalt\u0131da peynir,ekmek ve \u00e7ay i\u00e7tik.
\n*\u0130\u00e7kiyi az sigaray\u0131 hi\u00e7 i\u00e7mem.
\n*Kimin d\u00fcr\u00fcst,kimin d\u00fcr\u00fcst olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyor.
\n*Su\u00e7lamalar\u0131n yersiz ve do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yle.
\n*Baloya g\u00fczel bir elbise ve pahal\u0131 m\u00fccevherler takarak gelmi\u015fti.
\n*\u00c7ocuklar\u0131yla bazen \u00e7ok bazen de hi\u00e7 ilgilenmezdi.
\n*Sabahlar\u0131 erken kalkar ve sakin havada ko\u015fuyordu.
\n*Annem yemek pi\u015firiyor biz de ona yard\u0131m ediyorduk.
\n*Boyu k\u0131sa , bedeni de pek bi\u00e7imli de\u011fildi.
\n*Ald\u0131\u011f\u0131 \u015feyler hem pahal\u0131 hem de kaliteli de\u011filmi\u015f.
\n*Bu geziye okulumuz \u00f6\u011frencilerinden ve disiplin cezas\u0131 almayanlar kat\u0131labilecek.<\/p>\n

2)\u00d6zne Yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan Do\u011fan Anlat\u0131m Bozukluklar\u0131:<\/strong><\/p>\n

C\u00fcmlede \u00f6znenin bulunmamas\u0131ndan,\u00f6znenin gereksiz ekler almas\u0131ndan, ya da \u00f6zne olmayacak bir s\u00f6z\u00fcn \u00f6zne gibi kullan\u0131lmas\u0131ndan kaynaklan\u0131r.<\/p>\n

*Dernek m\u00fcd\u00fcr\u00fcn\u00fcn yetkileri al\u0131nd\u0131 ve kovuldu.
\n*O insanlar\u0131n say\u0131s\u0131 azal\u0131yor bulunmaz oluyor.
\n*Belediye taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131> d\u00f6rt katl\u0131 binan\u0131n in\u015faat\u0131 bitirildi ve hizmete girdi.
\n*Ya\u015fl\u0131 adam\u0131n paras\u0131 al\u0131narak evine g\u00f6nderildi.
\n*Viraja h\u0131zl\u0131 giren arac\u0131n lasti\u011fi patlad\u0131 ve kaza yapt\u0131.
\n*Herkes kazay\u0131 seyrediyor, yard\u0131m etmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyordu.
\n*Hastan\u0131n durumu gittik\u00e7e k\u00f6t\u00fcle\u015fiyor,yerinden kalkam\u0131yordu.
\n*Filmin g\u00fczelli\u011fi herkesi etkiledi;\u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00fczel \u00e7ekilmi\u015fti.<\/p>\n

3)\u00d6zne Y\u00fcklem Uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131ndan Kaynaklanan Anlat\u0131m Bozuklu\u011fu:<\/strong><\/p>\n

\u00d6znenin tekillik \u00e7o\u011fulluk ve \u015fah\u0131s bak\u0131m\u0131ndan uyu\u015fmas\u0131 gerekir;aksi taktirde anlat\u0131m bozuklu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n

a)<\/strong>Topluluk isimleri \u00f6zne ise y\u00fcklem tekil olur;ancak topluluk isimleri \u00e7o\u011ful eki al\u0131yorsa y\u00fcklem de alabilir.<\/p>\n

*Bizim tak\u0131m sahaya \u00e7\u0131kt\u0131lar.
\n*Tak\u0131mlar nihayet sahaya \u00e7\u0131kt\u0131lar.
\n*Ordular uzun s\u00fcredir sava\u015f\u0131yor.<\/p>\n

b)<\/strong>Bitki,hayvan,cans\u0131z varl\u0131k ve organ isimleri \u00e7o\u011ful durumda \u00f6zne ise y\u00fcklem tekil olur.<\/p>\n

*Nedense k\u00f6pekler sabaha kadar havlad\u0131lar.
\n*\u00c7i\u00e7ekler s\u0131caktan kurumu\u015flar.
\n*Bu s\u0131ralar \u00e7ok sa\u011flam yap\u0131lm\u0131\u015flar.
\n*Seni g\u00f6r\u00fcnce g\u00f6zlerim dolar.<\/p>\n

Not:\u0130nsan d\u0131\u015f\u0131 varl\u0131klar ki\u015file\u015ftirme yolu ile \u00e7o\u011ful \u00f6zne ise y\u00fcklem de \u00e7o\u011ful olabilir.<\/p>\n

*Mart\u0131lar denize dal\u0131p dal\u0131p \u00e7\u0131k\u0131yorlar.
\n*Mart\u0131lar bize selam getirdiler.
\n*Da\u011flar beyaz \u015fallar\u0131n\u0131 omuzlar\u0131na att\u0131lar.<\/p>\n

c)<\/strong>Eylem isimleri ,\u00e7o\u011ful \u00f6zne ise y\u00fcklem tekil olur.<\/p>\n

*G\u00fcl\u00fc\u015fmeler \u00e7ok uzun s\u00fcrd\u00fcler.
\n*Tart\u0131\u015fmalar sabaha kadar devam ettiler.<\/p>\n

d)<\/strong>\u00c7o\u011ful say\u0131lar \u00f6zne ise y\u00fcklem tekil olur.<\/p>\n

*\u0130ki ki\u015fi bankay\u0131 soymu\u015flar.
\n*Derse on \u00f6\u011frenci girmediler.
\n*Bana be\u015f soru b\u0131rakt\u0131lar.<\/p>\n

e)<\/strong>Sayg\u0131,sitem,k\u00fc\u00e7\u00fcmseme gibi durumlar i\u00e7in \u00f6zne tekil de olsa y\u00fcklem \u00e7o\u011ful yap\u0131labilir.<\/p>\n

*Ahmet Bey bizi hat\u0131rlamad\u0131lar.
\n*Ay\u015fe Han\u0131m odas\u0131nda yoklar.<\/p>\n

f)<\/strong>\u00d6znede belgisiz zamir ya da belgisiz s\u0131fat varsa y\u00fcklem tekil olur.<\/p>\n

*Hi\u00e7biri sizi g\u00f6rm\u00fcyorlar.
\n*Herkes bu konuda ayn\u0131 fikirdeydiler.
\n*Bir\u00e7ok ki\u015fi ayn\u0131 sorunu tart\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n

g)<\/strong>Bir c\u00fcmlede birden fazla \u00f6zne varsa ve bu \u00f6znelerin biri 1. ki\u015fi ise y\u00fcklem 1. \u00e7o\u011ful olur.<\/p>\n

*Ali, Ahmet ve ben d\u00fcn size u\u011fram\u0131\u015ft\u0131k.
\n*Ben ve karde\u015fim size inanm\u0131yoruz.<\/p>\n

h)Birden fazla \u00f6zneden biri 2.ki\u015fi ise y\u00fcklem 2.\u00e7o\u011ful;\u00f6znelerin biri 3.ki\u015fi ise y\u00fcklem 3. \u00e7o\u011ful olur.<\/p>\n

*Sen ve karde\u015fin e girmemi\u015fsiniz.
\n*Ahmetle o bu ak\u015f> gelecekler.
\n*Ben,sen,o burada n\u00f6bet tutaca\u011f\u0131z.
\n*O ve Murat bunu hemen yapacaklar<\/p>\n

4)T\u00fcmle\u00e7 Yanl\u0131\u015flar\u0131:<\/strong><\/p>\n

\u00d6zellikle s\u0131ral\u0131 c\u00fcmlelerde t\u00fcmle\u00e7 (dolayl\u0131 t\u00fcmle\u00e7, nesne, zarf t\u00fcmleci) kullan\u0131lmas\u0131 gereken yerde kullan\u0131lmam\u0131\u015fsa anlat\u0131m bozulur.Bir t\u00fcmlecin birden \u00e7ok y\u00fcklem i\u00e7in ortak kullan\u0131m\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.Ancak bu ortak t\u00fcmle\u00e7 y\u00fcklemlerden birine dahi uymazsa c\u00fcmlede anlat\u0131m bozuklu\u011fu do\u011far.T\u00fcmle\u00e7 yanl\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u015fu ba\u015fl\u0131klar alt\u0131nda inceleyebiliriz:<\/p>\n

a)Dolayl\u0131 T\u00fcmle\u00e7 Eksikli\u011fi:<\/strong><\/p>\n

*D\u00fc\u015fman kenti bombalad\u0131 ; ama giremedi.
\n*\u00c7ukurova\u2019n\u0131n topra\u011f\u0131 insan\u0131 diriltir, umut verir.
\n*Sizi \u00f6nemseyen ve inanan insanlar var.
\n*Gen\u00e7lerden \u00e7ok \u015fey bekliyoruz;fakat de\u011fer vermiyoruz.
\n*Kad\u0131n\u0131n i\u00e7eri girmesiyle \u00e7\u0131kmas\u0131 bir oldu.
\n*Bu evden nefret ediyordu ;ancak darda kal\u0131nca geliyordu.<\/p>\n

b)Zarf T\u00fcmleci Eksikli\u011fi:<\/strong><\/p>\n

*Yeni yeti\u015fen sanat\u00e7\u0131lara yard\u0131m eder,ilgilenirdi.
\n*Bir daha seni g\u00f6rmek ve kar\u015f\u0131la\u015fmak istemiyor.
\n*Arkada\u015flar\u0131n\u0131 arad\u0131,sonra bulu\u015ftu.
\n*K\u00f6t\u00fc bir beste yapt\u0131\u011f\u0131mda beni ele\u015ftirir ve tart\u0131\u015f\u0131rd\u0131.
\n*Senin sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor; ba\u015fa \u00e7\u0131kmak i\u00e7in u\u011fra\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n

c)Nesne Eksikli\u011fi:<\/strong><\/p>\n

*Size te\u015fekk\u00fcr etmek ve kutlamak istiyor.
\n*Yaz\u0131ya \u00f6zendi\u011fi,dikkatle yazd\u0131\u011f\u0131 belliydi.
\n*Sana telefon a\u00e7m\u0131\u015f,merak ediyormu\u015f.
\n*Evin onar\u0131m\u0131n\u0131 haftaya bitirecek , sonra da satacak.
\n*Bu kurallar\u0131n gerekli oldu\u011funu biliyorum;ama uygulayam\u0131yorum.
\n*Yard\u0131ma muhta\u00e7 olanlara yard\u0131m eder , doyururdu.
\n*Onun s\u0131cac\u0131k sesi bize ula\u015f\u0131r,mutlu ederdi.
\n*Yaz\u0131lar\u0131nda, halk\u0131 soyanlara \u00e7atar,yerin dibine bat\u0131r\u0131rd\u0131.
\n*Su\u00e7lunun evini bast\u0131lar,yakalay\u0131p polise teslim ettiler.<\/p>\n

5)Tamlama Yanl\u0131\u015flar\u0131:<\/strong><\/p>\n

a)<\/strong>Bir s\u0131fatla bir ad\u0131n ortak tamlanana ba\u011flanmas\u0131 anlat\u0131m\u0131 bozar:<\/p>\n

*Do\u011fa ve toplumsal olaylar\u0131 inceledik.
\n*D\u00fcn epik ve a\u015fk \u015fiirleri okuduk.
\n*Askeri ve devlet okullar\u0131na giri\u015f s\u0131nav\u0131 yap\u0131lacak.
\n*Gen\u00e7lik, duygusal ve ki\u015filik sorunlar\u0131 ya\u015f\u0131yor.
\n*Politik ve ahlak yozla\u015fmas\u0131 \u00f6nemli bir sorundur.<\/p>\n

b)<\/strong>\u00c7o\u011ful anlam\u0131 ta\u015f\u0131yan bir s\u0131fattan sonra gelen ad tekil olmal\u0131d\u0131r:<\/p>\n

*Bir\u00e7ok seneler ge\u00e7ti.
\n*Bizde iki t\u00fcrl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler vard\u0131r.
\n*Her t\u00fcrl\u00fc tedbirler al\u0131nd\u0131.
\n*Bir\u00e7ok festivaller d\u00fczenlendi bu yaz.
\n*Bin t\u00fcrl\u00fc \u00e7i\u00e7ekleri derledim sana.<\/em>
\nc)Tamlayan Eki Eksikli\u011fi:<\/strong><\/p>\n

*Her \u00f6n\u00fcne gelen akl\u0131na esen s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc dilimize mal etmesi yanl\u0131\u015ft\u0131r.
\n*Bu duygular ge\u00e7ici ve insan\u0131 yan\u0131lt\u0131c\u0131 oldu\u011fu bilinmelidir.
\n*B\u00fcy\u00fck emek harcanarak yaz\u0131> eserler bilimsel bir yakla\u015f\u0131mla de\u011ferlendirilmesi gerekir.<\/p>\n

d)Tamlayan Eksikli\u011fi:<\/strong><\/p>\n

*\u00d6\u011frenciye bir \u015fey vermeden geli\u015fmesini umma.
\n*Arkada\u015f\u0131na yard\u0131m ederek mutlu olmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131.
\n*Tan\u0131d\u0131klar\u0131ndan al\u0131\u015fveri\u015f yaparak para kazanmalar\u0131na katk\u0131da bulunurdu.
\n*\u00c7ocuklar\u0131yla her konuyu konu\u015fur , yanl\u0131\u015fa d\u00fc\u015fmemelerine \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131.<\/p>\n

6)Eylem – Eylemsi Aras\u0131ndaki \u00c7at\u0131 Uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131:<\/strong><\/p>\n

Birle\u015fik veya s\u0131ral\u0131 c\u00fcmlelerde ayn\u0131 \u00f6zneyi alan y\u00fcklemlerin her ikisi de etken veya her ikisi de edilgen olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

*B\u00fct\u00fcn sorunlar halledilip \u00f6yle gidecekti.
\n*B\u00fct\u00fcn sahipsiz > toplan\u0131p \u015fehir d\u0131\u015f\u0131na >\u00fcrecek.
\n*Sorular \u00e7ok dikkatli okuyarak \u00e7\u00f6z\u00fcls\u00fcn.
\n*\u00c7ok emek harcan\u0131p az para kazanabilmi\u015f.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1)Y\u00fcklem Yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan Do\u011fan Anlat\u0131m Bozukluklar\u0131: Y\u00fcklemle ilgili yanl\u0131\u015fl\u0131klar, y\u00fcklemin \u00e7at\u0131,ki\u015fi,zaman,yard\u0131mc\u0131 eylemler,ek eylemler gibi noktalarda c\u00fcmleye uygunluk g\u00f6stermemesi durumudur. *Kahvalt\u0131da peynir,ekmek ve \u00e7ay i\u00e7tik. *\u0130\u00e7kiyi az sigaray\u0131 hi\u00e7 i\u00e7mem. *Kimin d\u00fcr\u00fcst,kimin d\u00fcr\u00fcst olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyor. *Su\u00e7lamalar\u0131n yersiz ve do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yle. *Baloya g\u00fczel bir elbise ve pahal\u0131 m\u00fccevherler takarak gelmi\u015fti. *\u00c7ocuklar\u0131yla bazen \u00e7ok bazen de hi\u00e7 ilgilenmezdi. … Devam\u0131n\u0131 oku…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19,12],"tags":[132,196,46,194,195],"class_list":["post-933","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dilbilgisi","category-tr","tag-anlatim-bozukluklari","tag-anlatim-bozukluklari-sorulari","tag-tartismaci-anlatim","tag-yuklem-uyusmazligi","tag-zarf-tumleci-eksikligi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/933","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=933"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/933\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=933"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=933"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=933"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}