{"id":7996,"date":"2012-02-12T20:34:55","date_gmt":"2012-02-12T18:34:55","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=7996"},"modified":"2020-03-22T18:05:08","modified_gmt":"2020-03-22T15:05:08","slug":"olumlu-ve-olumsuz-cumleler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/olumlu-ve-olumsuz-cumleler.html","title":{"rendered":"Olumlu ve Olumsuz C\u00fcmleler"},"content":{"rendered":"<h3>Olumlu C\u00fcmle nedir?<\/h3>\n<p>* Y\u00fcklemin bildirdi\u011fi eylemin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini ya da ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fini belirten c\u00fcmleler olumludur.<\/p>\n<p>O g\u00fcnler \u00e7ok g\u00fczeldi. (olumlu isim c\u00fcmlesi)<\/p>\n<p>Hep seni bekledim. (olumlu fiil c\u00fcmlesi)<\/p>\n<h2><strong>Olumsuz C\u00fcmle nedir?<\/strong><\/h2>\n<p>* Y\u00fcklemin bildirdi\u011fi i\u015fin ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fini anlatan c\u00fcmleler olumsuzdur.<\/p>\n<p>* Fiil c\u00fcmleleri \u201c-ma,-me\u201d olumsuzluk ekiyle; isim c\u00fcmleleri \u201cyok, de\u011fil \u201d s\u00f6zc\u00fckleriyle olumsuz yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li>Kap\u0131n\u0131 \u00e7alan bendim (olumlu isim c\u00fcmlesi)<\/li>\n<li>Kap\u0131n\u0131 \u00e7alan ben de\u011fildim (olumsuz isim c\u00fcmlesi)<\/li>\n<li>D\u0131\u015far\u0131da birka\u00e7 ki\u015fi vard\u0131 (olumlu isim c\u00fcmlesi)<\/li>\n<li>D\u0131\u015far\u0131da hi\u00e7 kimse yoktu (olumsuz isim c\u00fcmlesi)<\/li>\n<li>Eve gelmi\u015f (olumlu fiil c\u00fcmlesi)<\/li>\n<li>Eve gelmemi\u015f (olumsuz fiil c\u00fcmlesi)<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Not:<\/strong> Baz\u0131 c\u00fcmleler <strong>bi\u00e7imce olumlu anlamca olumsuz<\/strong> olabilir:<\/p>\n<ul>\n<li>Haydi bu i\u015fi yapabilirsen yap (yapamazs\u0131n ) (Bi\u00e7imce olumlu, anlamca olumsuz c\u00fcmle)<\/li>\n<li>Gel de bu i\u015fin i\u00e7inden \u00e7\u0131k (\u00c7\u0131kamazs\u0131n) (Bi\u00e7imce olumlu, anlamca olumsuz)<\/li>\n<li>Ne arayan\u0131m var ne de soran\u0131m (yok) (Bi\u00e7imce olumlu, anlamca olumsuz)<\/li>\n<li>Not: Baz\u0131 c\u00fcmleler bi\u00e7imce olumsuz anlamca olumlu olabilir:<\/li>\n<li>Seni sevmiyor de\u011filim (seviyorum) (Bi\u00e7imce olumsuz, anlamla olumlu)<\/li>\n<li>B\u00f6yle g\u00fczel yerlerde ya\u015fanmaz m\u0131?(ya\u015fan\u0131r) (Bi\u00e7imce olumsuz, anlamla olumlu)<\/li>\n<li>Sanki bilmiyorum hakk\u0131nda neler s\u00f6yledi\u011fini.(biliyorum) (Bi\u00e7imce olumsuz, anlamla olumlu)<\/li>\n<\/ul>\n<h2><b>Olumlu C\u00fcmlelere \u00d6rnekler<\/b><\/h2>\n<p>C\u00fcmlede y\u00fcklem durumundaki eylemin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini veya y\u00fcklem durumundaki varl\u0131k ya da kavram\u0131n var oldu\u011funu, bulundu\u011funu bildiren c\u00fcmlelerdir.<\/p>\n<p><i>\u015eiddetli ya\u011f\u0131\u015flardan dolay\u0131 yol trafi\u011fe kapand\u0131.<\/i><\/p>\n<p>Bu c\u00fcmlede \u201ckapanmak\u201d eyleminin ger\u00e7ekle\u015fmesi s\u00f6z konusu oldu\u011fu i\u00e7in, c\u00fcmle anlamca olumludur.<\/p>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131daki c\u00fcmlelerde y\u00fcklemlerin ger\u00e7ekle\u015fmesi ya da varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011fu i\u00e7in <strong>c\u00fcmleler anlamca olumludur.<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><i>Masadaki vazo yere d\u00fc\u015f\u00fcp k\u0131r\u0131ld\u0131.<\/i><\/li>\n<li><i>Okula yine derslerine \u00e7al\u0131\u015fmadan gitmi\u015fti.<\/i><\/li>\n<li><i>Verilen i\u015fi yapamamaktan korkuyordu.<\/i><\/li>\n<li><i>D\u00fcnk\u00fc derste s\u0131n\u0131fta yedi sekiz ki\u015fi vard\u0131.<\/i><\/li>\n<li><i>Bu y\u0131lki kitap fuar\u0131 her zamankinden daha renkliydi.<\/i><\/li>\n<\/ul>\n<h2><b>Olumsuz C\u00fcmlelere \u00d6rnekler<\/b><\/h2>\n<p>C\u00fcmlede y\u00fcklem durumundaki eylemin ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fini veya y\u00fcklem durumundaki varl\u0131k ya da kavram\u0131n var olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildiren c\u00fcmlelerdir.<\/p>\n<p>Eylem c\u00fcmlesinde olumsuzluk -ma \/ -me (geni\u015f zamanda \u2013 maz, -mez) ekiyle sa\u011flan\u0131r.<\/p>\n<p>Ad c\u00fcmlesinde olumsuzluk \u201cde\u011fil \/ yok\u201d s\u00f6zc\u00fckleriyle ya da \u201c-s\u0131z, -siz\u201d ekiyle sa\u011flan\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li><i>Veli toplant\u0131s\u0131na kimse kat\u0131lmad\u0131. <\/i><\/li>\n<li><i>Sokaklar bug\u00fcn kalabal\u0131k de\u011fildi.<\/i><\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu c\u00fcmlelerde \u201ckat\u0131lmak\u201d eyleminin ger\u00e7ekle\u015fmemesi, \u201ckalabal\u0131k\u201d kavram\u0131n\u0131n s\u00f6z konusu olmamas\u0131ndan dolay\u0131 c\u00fcmleler <strong>anlamca olumsuzdur.<\/strong><\/p>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131daki c\u00fcmlelerde y\u00fcklemlerin ger\u00e7ekle\u015fmemesi ya da var olmamalar\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011fu i\u00e7in c\u00fcmleler <strong>anlamca olumsuzdur.<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><i>Sorular\u0131n hepsini \u00e7\u00f6zebilen yok.<\/i><\/li>\n<li><i>G\u00f6z alabildi\u011fine uzanan bu tarlalar verimsizdi.<\/i><\/li>\n<li><i>Binan\u0131n bu dairesi hi\u00e7 \u0131\u015f\u0131k alm\u0131yor.<\/i><\/li>\n<\/ul>\n<h2><b>Anlamca Olumsuz Yap\u0131ca Olumlu C\u00fcmle<\/b><\/h2>\n<p>Baz\u0131 c\u00fcmleler, olumsuzluk ifade eden ek ya da s\u00f6zc\u00fck almad\u0131\u011f\u0131 halde olumsuz anlam ta\u015f\u0131yabilir. B\u00f6yle c\u00fcmlelere yap\u0131ca olumlu, anlamca olumsuz c\u00fcmle denir.<\/p>\n<p><i>Senden ayr\u0131 kalmaya dayanacak g\u00fcc\u00fcm m\u00fc var? (g\u00fcc\u00fcm yok)<\/i><\/p>\n<p>Bu c\u00fcmlede y\u00fcklem (var), olumsuzluk ifade eden ek ya da s\u00f6zc\u00fck almad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in anlamca olumludur. Ancak, soru bi\u00e7iminde d\u00fczenlenmi\u015f c\u00fcmlede ama\u00e7 soru sormak de\u011fil, y\u00fcklemde s\u00f6ylenenin (var) tersini (yok) kastetmektir. Dolay\u0131s\u0131yla bu c\u00fcmle yap\u0131ca olumlu, anlamca olumsuzdur.<\/p>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131daki c\u00fcmlelerde y\u00fcklemlerin, c\u00fcmlenin geli\u015finden anlamca olumsuz oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><i>Ben hi\u00e7 sonunu kestiremedi\u011fim i\u015fe girer miyim? (girmem)<\/i><i>Konuklar\u0131m\u0131z ne yemek yedi ne suyumuzu i\u00e7ti. (yemedi, i\u00e7medi)<\/i><i>Sanki bu olay\u0131n b\u00fct\u00fcn sorumlusu benim. (ben de\u011filim)<\/i><\/p>\n<h2><b>Anlamca Olumlu Yap\u0131ca Olumsuz C\u00fcmle<\/b><\/h2>\n<p>Baz\u0131 c\u00fcmleler, olumsuzluk ifade eden ek ya da s\u00f6zc\u00fck ald\u0131\u011f\u0131 halde olumlu anlam ta\u015f\u0131yabilir. B\u00f6yle c\u00fcmlelere yap\u0131ca olumsuz, anlamca olumlu c\u00fcmle denir.<\/p>\n<p><i>Sen yemek yapars\u0131n da ben hi\u00e7 be\u011fenmez miyim? (be\u011fenirim)<\/i><i>Neden b\u00f6yle davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlam\u0131yor de\u011filim. (anl\u0131yorum)<\/i>Bu c\u00fcmlelerde y\u00fcklemler (be\u011fenmez miyim, anlam\u0131yor de\u011filim), olumsuzluk eki (-maz) ve olumsuzluk bildiren s\u00f6zc\u00fck (de\u011fil) ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yap\u0131ca olumsuzdur. Ancak, bu c\u00fcmlelerde ama\u00e7, y\u00fcklemde s\u00f6ylenenin (be\u011fenmez miyim, anlam\u0131yor de\u011filim) tersini (be\u011fenirim, anl\u0131yorum) kastetmektir. Dolay\u0131s\u0131yla bu c\u00fcmleler yap\u0131ca olumsuz, anlamca olumludur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Olumlu C\u00fcmle nedir? * Y\u00fcklemin bildirdi\u011fi eylemin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini ya da ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fini belirten c\u00fcmleler olumludur. O g\u00fcnler \u00e7ok g\u00fczeldi. (olumlu isim c\u00fcmlesi) Hep seni bekledim. (olumlu fiil c\u00fcmlesi) Olumsuz C\u00fcmle nedir? * Y\u00fcklemin bildirdi\u011fi i\u015fin ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fini anlatan c\u00fcmleler olumsuzdur. * Fiil c\u00fcmleleri \u201c-ma,-me\u201d olumsuzluk ekiyle; isim c\u00fcmleleri \u201cyok, de\u011fil \u201d s\u00f6zc\u00fckleriyle olumsuz yap\u0131l\u0131r. Kap\u0131n\u0131 \u00e7alan &#8230; <a title=\"Olumlu ve Olumsuz C\u00fcmleler\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/olumlu-ve-olumsuz-cumleler.html\" aria-label=\"More on Olumlu ve Olumsuz C\u00fcmleler\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,19,224,12],"tags":[3700,3701],"class_list":["post-7996","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dn","category-dilbilgisi","category-edebiyat-dil-anlatim","category-tr","tag-olumlu-cumleler","tag-olumsuz-cumleler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7996","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7996"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7996\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7996"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7996"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7996"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}