{"id":77468,"date":"2020-01-16T00:07:55","date_gmt":"2020-01-15T21:07:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=77468"},"modified":"2020-01-23T19:09:23","modified_gmt":"2020-01-23T16:09:23","slug":"akran-zorbaligi-nedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/akran-zorbaligi-nedir.html","title":{"rendered":"Akran Zorbal\u0131\u011f\u0131 Nedir?"},"content":{"rendered":"

Akran Zorbal\u0131\u011f\u0131 Nedir?<\/h2>\n

Akran zorbal\u0131\u011f\u0131, <\/strong>ergen ve \u00e7ocuk olanlar\u0131n kendi ya\u015f grubundaki ki\u015fi ya da ki\u015filer taraf\u0131ndan s\u00f6zl\u00fc, fiziksel veya davran\u0131\u015fsal olarak zarar verici olan davran\u0131\u015flara maruz kalmas\u0131 durumudur. Bu davran\u0131\u015flar k\u0131r\u0131c\u0131 ve \u00f6rseleyici bir nitelik ta\u015f\u0131maktad\u0131r ve \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde zorbal\u0131\u011fa u\u011frayan ki\u015filerin olumsuz olarak etkilenmesine yol a\u00e7maktad\u0131r. Ya\u015fa ba\u011fl\u0131 olarak, ergenlerin ya da \u00e7ocuklar\u0131n bu zorbal\u0131\u011f\u0131 anlamland\u0131rmas\u0131 ve dile getirmesi uzun vakit alabilmektedir. Dolay\u0131s\u0131 ile zorbal\u0131\u011fa u\u011frayan bu ki\u015filer zaman zaman, kendisine inan\u0131lmayaca\u011f\u0131 korkusundan, kendisi ile dalga ge\u00e7ilece\u011fi endi\u015fesinden ve g\u00f6sterilen zorba davran\u0131\u015flar\u0131n art\u0131\u015fa u\u011frayaca\u011f\u0131 kayg\u0131s\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc i\u00e7inde bulunduklar\u0131 durumu yak\u0131nlar\u0131na, ailesine ve \u00f6\u011fretmenlerine anlatmakta zorluk \u00e7ekebilmektedir.<\/p>\n

Akran zorbal\u0131\u011f\u0131 durumlar\u0131nda ya\u015f olduk\u00e7a \u00f6nemli bir fakt\u00f6rd\u00fcr ve bu sebeple ya\u015flar\u0131 ayn\u0131 olan ki\u015filerin birbirlerine kar\u015f\u0131 olan zorbal\u0131klar\u0131nda orant\u0131s\u0131z bir g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131 bulunmaktad\u0131r. \u00d6zellikle bu zorbal\u0131k t\u00fcr\u00fc uyguland\u0131\u011f\u0131 zaman \u2018\u015faka\u2019 ile kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Akran zorbal\u0131\u011f\u0131na u\u011frayan ergen ya da \u00e7ocuklar, ya\u015f\u0131tlar\u0131ndan \u00e7o\u011fu zaman \u2018\u015faka yapt\u0131k\u2019 tepkisi almaktad\u0131rlar fakat akran zorbal\u0131\u011f\u0131 \u015faka davran\u0131\u015flar\u0131 ile birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc akran zorbal\u0131\u011f\u0131 s\u00fcreklilik kazand\u0131\u011f\u0131 zaman, zorbal\u0131\u011fa u\u011frayan ki\u015filer i\u00e7in olumsuz durumlara; y\u0131k\u0131c\u0131 etkilere sahip olmaktad\u0131r. Bu sebeple akran zorbal\u0131\u011f\u0131 <\/strong>dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken bir konudur ve fark edildi\u011fi zaman m\u00fcdahale edilmesi gerekmektedir.<\/p>\n

Ya\u015f\u0131tlar\u0131 taraf\u0131ndan zorbaca olan davran\u0131\u015flara maruz kalan ergenler ve \u00e7ocuklar kendilerini genel olarak yaln\u0131z hissetmekte ve bu durumun etkisi ile \u00e7aresizli\u011fe, umutsuzlu\u011fa, mutsuzlu\u011fa d\u00fc\u015fmektedir. Ayn\u0131 zamanda akran zorbal\u0131\u011f\u0131na maruz kalan ki\u015filerde \u00f6fkelenme n\u00f6betleri s\u0131kla\u015fmakta ve davran\u0131\u015fsal olarak bozukluklara u\u011framaktad\u0131r. Bu sebeple, bu davran\u0131\u015fa maruz kalan ki\u015filer ya\u015fad\u0131klar\u0131 bu olumsuzluklar\u0131 yak\u0131n \u00e7evresi, ailesi ve de \u00f6\u011fretmenleri ile payla\u015famamakta, s\u00fcreci tek ba\u015flar\u0131na atlatmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Baz\u0131 durumlarda ise zorbal\u0131\u011fa maruz kalan \u00e7ocuklar, i\u00e7inde bulunduklar\u0131 bu durumu yak\u0131n \u00e7evresi ile payla\u015fabilmekte fakat tam olarak anlatamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in anlatman\u0131n da bir faydas\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilmektedir. \u00dcstelik akran zorbal\u0131\u011f\u0131 \u015fiddetini artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda ve de s\u00fcreklili\u011fini korudu\u011funda bu davran\u0131\u015flar\u0131n sonlanaca\u011f\u0131na dair olan umutlar\u0131n\u0131 kaybetmekte ve bu nedenle de anlatmaktan ka\u00e7\u0131nabilmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu davran\u0131\u015flar\u0131n sonlanmas\u0131na dair herhangi bir \u00e7arenin olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Bu durumlardan kaynakl\u0131 olarak, akran zorbal\u0131\u011f\u0131na maruz kalan \u00e7ocuklar\u0131n ve ergenlerin i\u00e7lerine kapanmas\u0131, \u00f6zg\u00fcvenlerini y\u00fcksek oranda kaybetmeleri s\u00f6z konusu olmakta ve depresif davran\u0131\u015flar\u0131n sergilenmeye ba\u015flanmas\u0131na yol a\u00e7abilmektedir.<\/p>\n

Akran zorbal\u0131\u011f\u0131nda iki taraf vard\u0131r. Bu taraflar; akran zorbal\u0131\u011f\u0131n\u0131 uygulayan ve akran zorbal\u0131\u011f\u0131na maruz kalan yani ma\u011fdur olan ki\u015fi olmaktad\u0131r. Bu durumlarda taraflar kimi zaman tekil iken kimi zaman da \u00e7o\u011ful olabilmektedir. Bu sebeple akran zorbal\u0131\u011f\u0131 ele al\u0131n\u0131rken taraflar\u0131n ikisi de ayr\u0131 ayr\u0131, her y\u00f6n\u00fc ile ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Fakat unutulmamal\u0131d\u0131r ki bir davran\u0131\u015f akran zorbal\u0131\u011f\u0131 kapsam\u0131nda ele al\u0131nabilmesi i\u00e7in ayn\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131n, ayn\u0131 ki\u015filer taraf\u0131ndan s\u00fcrekli olarak yap\u0131l\u0131yor olmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n

Hangi Davran\u0131\u015flar Akran Zorbal\u0131\u011f\u0131 Kapsam\u0131nda Ele Al\u0131nmaktad\u0131r?<\/h2>\n

Akran zorbal\u0131\u011f\u0131 <\/strong>\u00e7e\u015fitli yollarla ve \u00e7e\u015fitli \u015fekillerle ger\u00e7ekle\u015ftirilebilmektedir. Genel olarak, ergenlerin ya da \u00e7ocuklar\u0131n ya\u015f\u0131tlar\u0131 taraf\u0131ndan u\u011frad\u0131klar\u0131 zorbal\u0131klar \u015fu kategorilerle ele al\u0131nmaktad\u0131r:<\/p>\n

    \n
  • Fiziksel \u015fiddet<\/li>\n
  • S\u00f6zel \u015fiddet<\/li>\n
  • Sosyal \u015fiddet<\/li>\n
  • Cinsel \u015fiddet<\/li>\n<\/ul>\n

    Fiziksel \u015fiddet \u00e7e\u015fitli yollarla ger\u00e7ekle\u015ftirilebilmektedir. Bir ergenin ya da \u00e7ocu\u011fun ya\u015f\u0131t\u0131 olan ki\u015fi ya da ki\u015fileri ittirmesi, vurmas\u0131, sa\u00e7\u0131n\u0131 \u00e7ekmesi ya da bir ba\u015fka ki\u015fiye yine bir ba\u015fka ki\u015fi vurmas\u0131 i\u00e7in te\u015fvikte bulunmas\u0131 fiziksel \u015fiddet kapsam\u0131nda ele al\u0131nmaktad\u0131r. Ayn\u0131 zamanda fiziksel \u015fiddet, bir \u00e7ocu\u011fun ya da ergenin ya\u015f\u0131t\u0131n\u0131n e\u015fyas\u0131na kar\u015f\u0131 g\u00f6sterdi\u011fi davran\u0131\u015flar\u0131 da kapsamaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131 ile ya\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n e\u015fyalar\u0131na kar\u015f\u0131 h\u0131r\u00e7\u0131n ve \u015fiddet i\u00e7erikli davran\u0131\u015flar sergileyen ki\u015filer de akran zorbal\u0131\u011f\u0131<\/strong> uygulam\u0131\u015f olmaktad\u0131r.<\/p>\n

    S\u00f6zel \u015fiddet, akran zorbal\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde en \u00e7ok uygulanmakta olan bir \u015fiddet t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Bu davran\u0131\u015flar olduk\u00e7a kabad\u0131r ve genel olarak \u00e7ocuklar\u0131n birbirleri ile alay etmesi \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bir ergen ya da \u00e7ocu\u011fun k\u0131yafeti ile dalga ge\u00e7ilmesi, bedensel ve fiziksel \u00f6zelliklerinden dolay\u0131 s\u00f6zel sald\u0131r\u0131lara u\u011framas\u0131, herhangi bir engel nedeni ile alay konusu olmas\u0131, hakarete u\u011framas\u0131, ailesinin ekonomik durumunun s\u00f6z konusu edilmesi gibi s\u00f6zl\u00fc sald\u0131r\u0131lar s\u00f6zel \u015fiddet kapsam\u0131nda ele al\u0131nmaktad\u0131r.<\/p>\n

    Sosyal \u015fiddet genellikle ayn\u0131 ya\u015f grubunda olan \u00e7ocuklar\u0131n birbirlerini grup i\u00e7erisine almamas\u0131; d\u0131\u015flamas\u0131 \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. E\u011fitim hayat\u0131nda, s\u0131n\u0131f i\u00e7lerinde olu\u015fturulan gruplara ya da planl\u0131 faaliyetlere ki\u015fi ya da ki\u015filerin dahil edilmemesi bir sosyal \u015fiddet \u00f6rne\u011fidir. Ayn\u0131ca bir ki\u015finin, ba\u015fka bir ki\u015fi ile konu\u015ftu diye ya\u015f\u0131t\u0131n\u0131 d\u0131\u015flamas\u0131 da bir sosyal \u015fiddettir. Sosyal \u015fiddet durumu okullarda yayg\u0131n olarak g\u00f6r\u00fclmektedir ve bu nedenle \u00e7o\u011fu ki\u015fi mutlaka bu tarz bir sosyal \u015fiddete maruz kalm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca bu \u015fiddet t\u00fcr\u00fc, \u00e7o\u011fu ki\u015fi taraf\u0131ndan da arkada\u015flar\u0131na ya\u015fat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

    Cinsel \u015fiddet, di\u011fer akran zorbal\u0131klar\u0131na g\u00f6re daha az rastlanmakta olan bir \u015fiddet t\u00fcr\u00fcd\u00fcr fakat bu \u015fiddet t\u00fcrlerinden en \u00f6nemli olan, en fazla y\u0131k\u0131c\u0131l\u0131\u011fa sahip olan bir \u015fiddettir. Cinsel i\u00e7erikli olan s\u00f6zlerin sarf edilmesi, bedensel olarak dokunulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 cinsel \u015fiddet kapsam\u0131nda ele al\u0131nmaktad\u0131r.<\/p>\n

    Akran Zorbal\u0131\u011f\u0131 Durumlar\u0131nda Aileler Ne Yapmal\u0131?<\/h2>\n

    Akran zorbal\u0131\u011f\u0131 <\/strong>durumlar\u0131nda ailelere b\u00fcy\u00fck bir g\u00f6rev d\u00fc\u015fmektedir. Hatta akran zorbal\u0131\u011f\u0131na u\u011frayan ergen ve \u00e7ocuklar i\u00e7in aile fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 ve aile deste\u011fi b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131 ile \u00f6zellikle ebeveynlerin akran zorbal\u0131\u011f\u0131 konusunda bilin\u00e7li olmas\u0131 gerekmektedir. Bu durum iel kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalan ailelere verilebilecek olan tavsiyeler \u015funlard\u0131r:<\/p>\n