{"id":74029,"date":"2018-10-01T19:21:40","date_gmt":"2018-10-01T16:21:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=74029"},"modified":"2018-10-01T19:21:40","modified_gmt":"2018-10-01T16:21:40","slug":"yer-kabugunun-yapisi-4-sinif-ozet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/yer-kabugunun-yapisi-4-sinif-ozet.html","title":{"rendered":"Yer kabu\u011funun yap\u0131s\u0131 4. s\u0131n\u0131f \u00f6zet"},"content":{"rendered":"<h2><strong>Yer Kabu\u011funda Neler Var?<\/strong><\/h2>\n<p>Yer kabu\u011funda kaya\u00e7lar, madenler ve fosiller vard\u0131r.<\/p>\n<h3><strong>Kaya\u00e7lar<\/strong><\/h3>\n<p>Yer kabu\u011funun en \u00fcst katman\u0131n\u0131 olu\u015fturan toprak, kaya ve ta\u015f par\u00e7alar\u0131na kaya\u00e7 ad\u0131 verilir. Kaya\u00e7lar, yer kabu\u011funun kara tabakas\u0131n\u0131 olu\u015fturur.<\/p>\n<p>Kaya\u00e7lar\u0131n s\u0131cakl\u0131k fark\u0131, ya\u011fmur ve r\u00fczg\u00e2r gibi etkenlerle a\u015f\u0131n\u0131p par\u00e7alanmas\u0131ylakayalar olu\u015fur. Kayalar\u0131n ufalanmas\u0131yla ta\u015flar, ta\u015flar\u0131n ufalanmas\u0131yla da toprak meydana gelir.<\/p>\n<p>Kaya\u00e7lar\u0131n yap\u0131s\u0131nda mineraller bulunur. Her kaya\u00e7, farkl\u0131 minerallerden olu\u015fur. S\u0131n\u0131fa getirip inceledi\u011fimiz ta\u015f, kaya ve topraklar\u0131n farkl\u0131 renklerde olmas\u0131n\u0131n nedeni i\u00e7erdi\u011fi farkl\u0131 minerallerdir.<\/p>\n<h3><strong>Kaya\u00e7 ve Maden \u0130li\u015fkisi<\/strong><\/h3>\n<p>Yer kabu\u011funda bulunan baz\u0131 kaya\u00e7lar\u0131n ekonomik de\u011feri \u00e7ok y\u00fcksektir. \u00d6rne\u011fin alt\u0131nekonomik de\u011feri y\u00fcksek bir kaya\u00e7t\u0131r.Yer kabu\u011funun derinliklerinde, \u00e7e\u015fitli do\u011fal etkenlerle olu\u015fan ve ekonomik de\u011feri olan kaya\u00e7lara <strong>maden <\/strong>ad\u0131 verilir.<\/p>\n<p>Maden ocaklar\u0131nda ta\u015f ve toprakla kar\u0131\u015f\u0131k olarak \u00e7\u0131kar\u0131lan madenler, ekonomik de\u011feri olmayan ta\u015f ve topraktan ar\u0131nd\u0131r\u0131l\u0131r. Daha sonra bu madenler teknoloji ve sanayide ayr\u0131ca bir\u00e7ok e\u015fyan\u0131n yap\u0131m\u0131nda ham madde olarak kullan\u0131l\u0131r. Evlerimizde kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z tencere, tava, \u00e7atal vb. mutfak e\u015fyalar\u0131n\u0131n yap\u0131m\u0131nda madenlerden yararlan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Kire\u00e7 ta\u015f\u0131, s\u00fcnger ta\u015f\u0131, granit ile kil \u00fclkemiz sanayisinde ham madde olarak kullan\u0131an<\/p>\n<p>kaya\u00e7lardand\u0131r. Granit, y\u00fczey d\u00f6\u015femelerinde; kire\u00e7 ta\u015f\u0131 \u00e7imento yap\u0131m\u0131nda; kil ise testi,b\u00e7anak ve \u00e7\u00f6mlek yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dclkemizde \u00e7\u0131kar\u0131lan \u00f6nemli madenlere bor, alt\u0131n, bak\u0131r, g\u00fcm\u00fc\u015f, mermer, linyit, ta\u015fk\u00f6m\u00fcr\u00fc, krom, demir ve c\u0131va gibi madenler \u00f6rnek verilebilir. Bu madenler de\u011fi\u015fik alanlarda hammadde olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<h3><strong>Fosil<\/strong><\/h3>\n<p>Ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fam\u0131\u015f canl\u0131lar\u0131n ta\u015fla\u015fm\u0131\u015f kal\u0131nt\u0131 veya izlerine <strong>fosil <\/strong>ad\u0131 verilir. <u>Canl\u0131lara\u00a0<\/u><u>ait kabuk, di\u015f, kemik, deri, yaprak, dal kal\u0131nt\u0131lar\u0131 veya bunlar\u0131n izleri<\/u> fosil olarak nitelendirilir.<\/p>\n<p>Fosiller incelendi\u011finde ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fam\u0131\u015f canl\u0131lar, bu canl\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lge ve bu b\u00f6lgenin iklim ko\u015fullar\u0131 hakk\u0131nda bilgi edinilir. Fosilleri incelemek bilimsel bir i\u015ftir. Fosilleri inceleyen bilim dal\u0131na PALEONTOLOJ\u0130, fosil bilimi ile ilgilenen bilim insanlar\u0131na PALEONTOLOG denir.Fosiller hakk\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar yapan bilim insanlar\u0131fosilleri inceleyerek canl\u0131n\u0131n v\u00fccut yap\u0131s\u0131, beslenme \u015fekli ve ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nem hakk\u0131nda bilgi sahibi olabilirler. \u00d6rne\u011fin kemiklerin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve geni\u015fli\u011fine bakarak o canl\u0131n\u0131n boyu, kilosu veya g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc; di\u015flerine bakarak canl\u0131n\u0131n etle mi, otla m\u0131 beslendi\u011fi hakk\u0131nda bilgi sahibi olurlar.<\/p>\n<p>Fosillere <u>kaya\u00e7lar, deniz dipleri, a\u011fa\u00e7 re\u00e7ineleri veya buzullarda<\/u> rastlayabiliriz.<\/p>\n<p>Canl\u0131lar\u0131n \u00f6ld\u00fckten sonra fosille\u015fmeleri uzun zaman al\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7te \u00f6nce canl\u0131n\u0131n yumu\u015fak k\u0131s\u0131mlar\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fcr. Geriye di\u015f, kemik gibi dayan\u0131kl\u0131 ve sert k\u0131s\u0131mlar kal\u0131r. Bu k\u0131s\u0131mlar\u0131n \u00fczeri, su, r\u00fczg\u00e2r vb. unsurlar\u0131n s\u00fcr\u00fckledi\u011fi ta\u015f ve toprak ile \u00f6rt\u00fcl\u00fcr. Bu ta\u015fve toprak canl\u0131 kal\u0131nt\u0131lar\u0131 \u00fczerinde tabaka olu\u015fturur. Zamanla biriken bu tabaka kal\u0131nla\u015f\u0131r. Toprak alt\u0131nda kalan kal\u0131nt\u0131lar\u0131n uzun bir s\u00fcre i\u00e7inde sertle\u015fmesi ve ta\u015fla\u015fmas\u0131yla fosiller olu\u015fur.<\/p>\n<p>Fosiller s\u0131cakl\u0131k ve bas\u0131n\u00e7 gibi etkilerle milyonlarca y\u0131l i\u00e7erisinde de\u011fi\u015ferek <u>k\u00f6m\u00fcr, petrol, do\u011fal gaz<\/u> gibi yak\u0131tlar haline d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. O y\u00fczden bu yak\u0131tlara <u>fosil yak\u0131tlar<\/u> da denir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yer Kabu\u011funda Neler Var? Yer kabu\u011funda kaya\u00e7lar, madenler ve fosiller vard\u0131r. Kaya\u00e7lar Yer kabu\u011funun en \u00fcst katman\u0131n\u0131 olu\u015fturan toprak, kaya ve ta\u015f par\u00e7alar\u0131na kaya\u00e7 ad\u0131 verilir. Kaya\u00e7lar, yer kabu\u011funun kara tabakas\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Kaya\u00e7lar\u0131n s\u0131cakl\u0131k fark\u0131, ya\u011fmur ve r\u00fczg\u00e2r gibi etkenlerle a\u015f\u0131n\u0131p par\u00e7alanmas\u0131ylakayalar olu\u015fur. Kayalar\u0131n ufalanmas\u0131yla ta\u015flar, ta\u015flar\u0131n ufalanmas\u0131yla da toprak meydana gelir. Kaya\u00e7lar\u0131n yap\u0131s\u0131nda mineraller &#8230; <a title=\"Yer kabu\u011funun yap\u0131s\u0131 4. s\u0131n\u0131f \u00f6zet\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/yer-kabugunun-yapisi-4-sinif-ozet.html\" aria-label=\"More on Yer kabu\u011funun yap\u0131s\u0131 4. s\u0131n\u0131f \u00f6zet\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-74029","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-teknoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74029","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=74029"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74029\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=74029"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=74029"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=74029"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}