{"id":692,"date":"2009-04-04T18:45:15","date_gmt":"2009-04-04T16:45:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=692"},"modified":"2009-04-04T18:45:15","modified_gmt":"2009-04-04T16:45:15","slug":"osmanlida-devlet-yonetimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/osmanlida-devlet-yonetimi.html","title":{"rendered":"Osmanl\u0131da Devlet Y\u00f6netimi"},"content":{"rendered":"<p> \tOsmanl\u0131 Devleti mutlak monar\u015fi ile y\u00f6netilirdi. Devletin ba\u015f\u0131nda Osmanl\u0131 soyundan gelen bir padi\u015fah bulunurdu.<br \/>\n \tH\u00fck\u00fcmdarl\u0131k babadan o\u011fla ge\u00e7erdi.<br \/>\n \tOsmanl\u0131 h\u00fck\u00fcmdarlar\u0131; Bey, Padi\u015fah, Gazi, Han, Hakan, Sultan, H\u00fcnk\u00e2r, H\u00fcdavendigar gibi unvanlar kullan\u0131rlard\u0131.<br \/>\n \tPadi\u015fahlar, Yavuz Sultan Selim\u2019den itibaren \u201chalife\u201d unvan\u0131n\u0131 da kullanmaya ba\u015flad\u0131lar.<br \/>\n \tPadi\u015fah \u00e7ocuklar\u0131na \u201c\u00e7elebi\u201d veya \u201c\u015fehzade\u201d denilirdi.<br \/>\n \t\u015eehzadeler sancaklara atan\u0131r ve yanlar\u0131na \u201clala\u201d ad\u0131 verilen bir \u00f6\u011fretmen verilirdi.<br \/>\n \tH\u00fck\u00fcmdarl\u0131k alameti; ad\u0131na hutbe okutmak ve para bast\u0131rmakt\u0131.<br \/>\nDivan-H\u00fcmayun (Divan): Devletin \u00f6nemli i\u015flerinin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcp karara ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 kuruldur. Divan bir dan\u0131\u015fma organ\u0131d\u0131r, yani son s\u00f6z padi\u015faha aittir. Divan\u2019\u0131n ba\u015fkan\u0131 padi\u015faht\u0131. Divan\u2019a Fatih Sultan Mehmet D\u00f6nemi\u2019nden itibaren sadrazamlar (Veziriazam) ba\u015fkanl\u0131k etmi\u015ftir. Divan Orhan Bey d\u00f6neminde kurulmu\u015f, II. Mahmut taraf\u0131ndan kald\u0131r\u0131larak yerine naz\u0131rl\u0131klar (bakanl\u0131klar) kurulmu\u015ftur. Divan bug\u00fcnk\u00fc Bakanlar Kurulu gibi \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131.<br \/>\nDivan \u00dcyeleri                                                                  <\/p>\n<li>Sadrazam (Veziriazam)<\/li>\n<p> \tPadi\u015fahtan sonra en yetkili devlet adam\u0131, padi\u015fah\u0131n vekilidir.<br \/>\n \tB\u00fcy\u00fck devlet memurlar\u0131n\u0131 atama, ilerletme, g\u00f6revden alma yetkisine sahiptir.<br \/>\n \tPadi\u015fah sefere \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131 zamanlarda orduya komuta ederdi.<br \/>\n \tPadi\u015fah\u0131n m\u00fchr\u00fcn\u00fc ta\u015f\u0131rd\u0131.<br \/>\n \tPadi\u015fah ad\u0131na s\u00f6zl\u00fc ve yaz\u0131l\u0131 emirler verirdi.<br \/>\n \tSadrazam bug\u00fcnk\u00fc \u201cba\u015fbakan\u201d\u0131n g\u00f6revini y\u00fcr\u00fct\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<li>Vezirler<\/li>\n<p> \tBilgili ve de\u011ferli devlet adamlar\u0131yla komutanlar aras\u0131ndan se\u00e7ilirdi.<br \/>\n \tSadrazam\u0131n verdi\u011fi g\u00f6revleri yerine getirirlerdi.<br \/>\n \tSadrazamdan sonra en yetkili ki\u015filerdi.<br \/>\n \tBug\u00fcnk\u00fc \u201cmilletvekilleri\u201d nin (Devlet Bakan\u0131) g\u00f6revini y\u00fcr\u00fct\u00fcrlerdi.<\/p>\n<li>Kazaskerler     <\/li>\n<p> \tAdalet i\u015flerine bakarlar, kad\u0131lar\u0131n ve m\u00fcderrislerin atama, ilerletme ve g\u00f6revden alma i\u015flerini yaparlard\u0131.<br \/>\n \tAdalet, e\u011fitim, k\u00fclt\u00fcr ve din i\u015flerinden sorumlu Divan \u00fcyesiydi. Askeri davalara bakarlard\u0131.<br \/>\n \tAnadolu ve Rumeli olmak \u00fczere iki kazasker bulunuyordu. Rumeli Kazaskeri yetki bak\u0131m\u0131ndan daha \u00fcst\u00fcnd\u00fc.<br \/>\n \tBug\u00fcnk\u00fc \u201cyarg\u0131\u201d g\u00f6revini y\u00fcr\u00fct\u00fcrlerdi.<br \/>\n \tG\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u201cAdalet, Milli E\u011fitim ve K\u00fclt\u00fcr Bakan\u0131\u201d kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<li>Defterdarlar<\/li>\n<p> \tMaliye i\u015flerine bakar, b\u00fct\u00e7eyi haz\u0131rlarlard\u0131, devletin gelir ve giderlerini denetlerdi.<br \/>\n \tAnadolu ve Rumeli Defterdar\u0131 olmak \u00fczere iki defterdar vard\u0131. Rumeli\u2019deki defterdar ba\u015f defterdard\u0131.<br \/>\n \tBug\u00fcnk\u00fc \u201cMaliye Bakan\u0131\u201d g\u00f6revini y\u00fcr\u00fct\u00fcrlerdi.<\/p>\n<li>Ni\u015fanc\u0131<\/li>\n<p> \tKanunlar\u0131 iyi bilir, gerekti\u011finde Divan\u2019da a\u00e7\u0131klamalarda bulunurdu, eski ve yeni yasalar\u0131n farklar\u0131n\u0131 incelerdi.<br \/>\n \tFethedilen topraklar\u0131 gelirlerine g\u00f6re ilgili defterlere kaydederdi.<br \/>\n \tDevletleraras\u0131 yaz\u0131\u015fmalar\u0131 sa\u011flard\u0131.<br \/>\n \tDirlikleri kaydeder ve da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 yapard\u0131.<br \/>\n \tTapu ve kadastro i\u015flerine bakard\u0131, ele ge\u00e7irilen topraklar\u0131 tapu defterine ge\u00e7erdi.<br \/>\n \tYaz\u0131\u015fmalarda, ayr\u0131ca padi\u015fah ferman ve beratlar\u0131na padi\u015fah\u0131n \u201cTu\u011fra\u201d s\u0131n\u0131 (imzas\u0131n\u0131) \u00e7ekerdi.<\/p>\n<li>\u015eeyh\u00fclislam<\/li>\n<p> \t\u00dclkedeki din adamlar\u0131n\u0131n, din i\u015flerinin, medresenin ve uleman\u0131n (bilim adamlar\u0131n\u0131n) ba\u015f\u0131 kabul edilirdi.<br \/>\n \tDevlet i\u015flerinin, Divan\u2019da verilen sava\u015f, bar\u0131\u015f ve idam kararlar\u0131n\u0131n, \u0130slam dinine uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131na karar verirdi. Verdi\u011fi bu karara \u201cfetva\u201d denirdi.<br \/>\n \tPadi\u015fahlar ve sadrazamlar yapacaklar\u0131 i\u015fler i\u00e7in \u015feyh\u00fclislamdan fetva al\u0131rlard\u0131.<br \/>\n \tKurulu\u015f d\u00f6neminde Divan\u2019\u0131n asli \u00fcyesi olmayan \u015feyh\u00fclislam, Kanuni D\u00f6nemi\u2019nde Divan\u2019\u0131n asli \u00fcyesi haline geldi.<br \/>\n \tI. Mahmut d\u00f6nemine kadar, m\u00fcft\u00fc diye an\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<li>Kaptan-\u0131 Derya<\/li>\n<p> \tDeniz kuvvetlerinin ba\u015fkomutan\u0131 idi.<br \/>\n \tDonanma ve denizcilikle ilgili i\u015flerden sorumluydu.<br \/>\n \tY\u00fckselme d\u00f6neminde Divan\u2019\u0131n asli \u00fcyesi oldu.<br \/>\n \t\u0130stanbul\u2019da kald\u0131\u011f\u0131 zamanlarda Divan toplant\u0131lar\u0131na kat\u0131l\u0131rd\u0131.<br \/>\n \tG\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u201cDeniz Kuvvetleri Komutan\u0131\u201d kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<li>Yeni\u00e7eri A\u011fas\u0131<\/li>\n<p> \tYeni\u00e7erilerin komutan\u0131yd\u0131. Divan\u2019\u0131n do\u011fal \u00fcyesi say\u0131l\u0131r ve g\u00f6r\u00fc\u015fmelere kat\u0131l\u0131rd\u0131.<br \/>\n \tYeni\u00e7eri A\u011fas\u0131, arz g\u00fcn\u00fc padi\u015fah\u0131n huzuruna \u00e7\u0131kar ve yeni\u00e7eri oca\u011f\u0131 hakk\u0131nda bilgi verirdi.<br \/>\n \t\u0130stanbul\u2019un g\u00fcvenli\u011finden sorumlu idi.<\/p>\n<li>Reis\u00fc\u2019l K\u00fcttap<\/li>\n<p> \tD\u0131\u015fi\u015flerinden sorumlu divan \u00fcyesidir.<br \/>\n \t\u00d6nceleri Ni\u015fanc\u0131\u2019ya ba\u011fl\u0131 devlet memuru idi.<br \/>\n \tG\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u201cD\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131\u201d kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Osmanl\u0131 Devleti mutlak monar\u015fi ile y\u00f6netilirdi. Devletin ba\u015f\u0131nda Osmanl\u0131 soyundan gelen bir padi\u015fah bulunurdu. H\u00fck\u00fcmdarl\u0131k babadan o\u011fla ge\u00e7erdi. Osmanl\u0131 h\u00fck\u00fcmdarlar\u0131; Bey, Padi\u015fah, Gazi, Han, Hakan, Sultan, H\u00fcnk\u00e2r, H\u00fcdavendigar gibi unvanlar kullan\u0131rlard\u0131. Padi\u015fahlar, Yavuz Sultan Selim\u2019den itibaren \u201chalife\u201d unvan\u0131n\u0131 da kullanmaya ba\u015flad\u0131lar. Padi\u015fah \u00e7ocuklar\u0131na \u201c\u00e7elebi\u201d veya \u201c\u015fehzade\u201d denilirdi. \u015eehzadeler sancaklara atan\u0131r ve yanlar\u0131na \u201clala\u201d ad\u0131 verilen &#8230; <a title=\"Osmanl\u0131da Devlet Y\u00f6netimi\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/osmanlida-devlet-yonetimi.html\" aria-label=\"More on Osmanl\u0131da Devlet Y\u00f6netimi\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,14,20],"tags":[50,48,37,49,101],"class_list":["post-692","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dn","category-sosyal-bilgiler","category-tc-ink-tarihi-ve-ataturkculuk","tag-anla","tag-daha","tag-osmanli","tag-sahip","tag-toprak"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/692","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=692"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/692\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=692"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=692"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=692"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}