{"id":66391,"date":"2016-10-26T20:14:34","date_gmt":"2016-10-26T17:14:34","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=66391"},"modified":"2016-10-26T20:16:18","modified_gmt":"2016-10-26T17:16:18","slug":"nitel-ve-nicel-anlamli-sozcuklere-ornekler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/nitel-ve-nicel-anlamli-sozcuklere-ornekler.html","title":{"rendered":"Nitel  ve Nicel Anlaml\u0131 S\u00f6zc\u00fcklere \u00d6rnekler"},"content":{"rendered":"<p>Varl\u0131klar\u0131n say\u0131labilen \u00f6l\u00e7\u00fclebilen \u00f6zelliklerini anlatan s\u00f6zc\u00fckler nicel anlaml\u0131 s\u00f6zc\u00fcklerdir. Say\u0131lamayan \u00f6zelliklerini anlatan s\u00f6zc\u00fckler ise nitel anlaml\u0131d\u0131r. Anlamda\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc halde birbirlerinin yerini tamamen tutamayan s\u00f6zc\u00fckler ise yak\u0131n anlaml\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Bir \u015feyin say\u0131labilir veya \u00f6l\u00e7\u00fclebilir olmas\u0131 nicelikle; say\u0131lamaz ve \u00f6l\u00e7\u00fclemez olup ba\u015fka \u00f6zelliklerle alg\u0131lanmas\u0131 ise nitelikle ilgilidir.<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin, iki kitap\u201d s\u00f6z grubunda \u201ciki\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcyle kitab\u0131n say\u0131s\u0131, niceli\u011fi belirtilmektedir; \u201ck\u0131rm\u0131z\u0131 kitap\u201d s\u00f6z grubunda ise \u201ck\u0131rm\u0131z\u0131\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc kitab\u0131 \u00f6teki kitaplardan ay\u0131ran \u00f6zelli\u011fi, niteli\u011fi belirtilmektedir.<\/p>\n<ul>\n<li>B\u00fcy\u00fck bir binan\u0131n yedinci kat\u0131nda oturuyorlard\u0131. (Nicelik)<\/li>\n<li>B\u00fcy\u00fck i\u015fler ba\u015farmal\u0131y\u0131z. (Nitelik)<\/li>\n<li>Geni\u015f bir balkona \u00e7\u0131kan evin salonu harikayd\u0131. (Nicelik)<\/li>\n<li>Geni\u015f olmal\u0131s\u0131n\u0131z, \u00e7ocuklar kendilerini anlaman\u0131z\u0131 bek\u00adlerler. (Nitelik)<\/li>\n<li>So\u011fuk havalarda d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmak istemezsin buralarda. (Nicel)<\/li>\n<li>So\u011fuk davran\u0131\u015flar\u0131yla ne yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlaya\u00admad\u0131m. (Nitel)<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>\u00d6rnek: \u00a0<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Eve gelince bir\u00a0tabak\u00a0yemek yedi.\u00a0(Miktar\u0131 bellidir)<\/li>\n<li>Y\u00fcksek\u00a0da\u011flar karl\u0131yd\u0131.\u00a0(\u00d6l\u00e7\u00fclebilir)<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>\u00d6l\u00e7\u00fclemeyen de\u011feri bildiren anlama \u201c\u00a0Nitel anlam\u201d ad\u0131 verilir.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00d6rnek:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Bu \u00e7ok\u00a0lezzetli\u00a0bir yemek.\u00a0\u00a0(G\u00f6receli \u00f6zellik)<\/li>\n<li>G\u00fczel\u00a0bir filmdi.\u00a0(Ki\u015fiye g\u00f6re de\u011fi\u015fir)<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Not:<\/strong> S\u00f6zc\u00fck, kullan\u0131m\u0131na g\u00f6re nitelik ve nicelik anlam\u0131 bildirebilir.<\/p>\n<p><strong>\u00d6rnek:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Merkeze\u00a0yak\u0131n\u00a0bir semtti.\u00a0(Nicel anlam)<\/li>\n<li>\u00a0Yak\u0131n\u00a0arkada\u015flar\u0131mdan biriydi.\u00a0(Nitel anlam)<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Al\u0131\u015ft\u0131rma:<\/strong>\u00a0Hafif s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc nitel ve nicel anlamlarda kullan\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p><strong>\u00a0Al\u0131\u015ft\u0131rma yan\u0131t\u0131:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Bu paket daha\u00a0hafif, sen bunu ta\u015f\u0131.\u00a0\u00a0\u00a0(Nicel anlam)<\/li>\n<li>D\u00fcn gece\u00a0hafif\u00a0bir rahats\u0131zl\u0131k ge\u00e7irmi\u015f.\u00a0\u00a0\u00a0(Nitel anlam)<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Nitel Anlam (Nitelik)<\/strong><\/p>\n<p>TDK, nitelik terimini \u201cbir \u015feyin nas\u0131l oldu\u011funu belirten, onu ba\u015fka \u015feylerden ay\u0131ran \u00f6zellik, vas\u0131f, keyfiyet\u201d olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r. Yani nitel anlam, \u201cvarl\u0131klar\u0131n nas\u0131l oldu\u011funu, niteli\u011fini g\u00f6steren; say\u0131lamayan, \u00f6l\u00e7\u00fclemeyen bir de\u011feri, \u00f6zelli\u011fi ifade eden s\u00f6zc\u00fckler\u201d olarak a\u00e7\u0131klanabilir. Nitel anlam\u0131, bir bak\u0131ma \u201cniteleme s\u0131fatlar\u0131\u201d olarak d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar bir ismin \u00f6zelli\u011fini, niteli\u011fini, kalitesini, de\u011ferini, rengini, \u015feklini bir \u015fekilde g\u00f6steren kelimelerdir.<\/p>\n<p>\u00d6rnek: \u201cMasan\u0131n \u00fcst\u00fcndeki k\u0131r\u0131k cetveli bana uzatt\u0131.\u201d<br \/>\n\u201cD\u00fcnyan\u0131n en lezzetli yemeklerini annem yapar.\u201d<br \/>\n\u201cSon model arabas\u0131yla yan\u0131m\u0131za geldi.\u201d<br \/>\n\u201cBa\u015f\u0131ndaki pembe \u015fapka herkesin dikkatini \u00e7ekti.\u201d<br \/>\n\u201cBozuk paras\u0131 olan var m\u0131?\u201c<\/p>\n<p>\u00bb<strong>\u00a0Ek\u015fi\u00a0<\/strong>yo\u011furdu ayran yaparak de\u011ferlendirebilirsin.<br \/>\n\u00bb\u00a0Annemin\u00a0<strong>lezzetli\u00a0<\/strong>yemekleri burnumda t\u00fct\u00fcyor.<br \/>\n\u00bb<strong>\u00a0G\u00fcle\u00e7\u00a0<\/strong>y\u00fcz\u00fcyle \u00e7evresine ne\u015fe sa\u00e7\u0131yordu.<br \/>\n\u00bb\u00a0<strong>Cimri\u00a0<\/strong>insanlar\u0131n kimseye hayr\u0131 dokunmaz.<br \/>\n\u00bb\u00a0Okula\u00a0<strong>y\u0131rt\u0131k\u00a0<\/strong>ayakkab\u0131larla gidiyordu.<br \/>\nYukar\u0131daki \u00f6rneklerde koyu yaz\u0131lan s\u00f6zc\u00fckler \u2013 yo\u011furdun ek\u015fili\u011fi, yemeklerin lezzetlili\u011fi, y\u00fcz\u00fcn g\u00fcle\u00e7li\u011fi, insanlar\u0131n cimrili\u011fi, ayakkab\u0131lar\u0131n y\u0131rt\u0131kl\u0131\u011f\u0131 \u2013 \u00f6l\u00e7\u00fclemeyen \u00f6zellikleri, nitelikleri ifade etti\u011fi i\u00e7in nitel anlaml\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Yukar\u0131daki c\u00fcmlelerde alt\u0131 \u00e7izili kelimelere dikkat edilirse, hepsi niteleme s\u0131fat\u0131 olarak g\u00f6rev yapmaktad\u0131r. Ve bu nitel anlaml\u0131 (nitelik bildiren) kelimelerin hepsi, isimlere sorulan \u201cNas\u0131l?\u201d sorusunun cevab\u0131d\u0131r. \u201cNas\u0131l cetvel?\u201d sorusuna \u201ck\u0131r\u0131k\u201d diye verdi\u011fimiz cevaplar, birer nitel anlam \u00f6rne\u011fidir. Fakat bu kelimelerin, \u00f6l\u00e7\u00fclemeyen kavramlar\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zard\u0131 edilmemelidir. Lezzetin, pembenin, son modelin say\u0131s\u0131, \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc, miktar\u0131 yoktur.<\/p>\n<p><strong>Nicel Anlam (Nicelik)<\/strong><\/p>\n<p>TDK nicelik, tdk, nicelik terimini \u201cbir \u015feyin say\u0131labilen, \u00f6l\u00e7\u00fclebilen veya azal\u0131p \u00e7o\u011falabilen durumu, kemiyet, miktar, kantite\u201d olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r. Yani nicel anlam, \u201ckavramlar\u0131n say\u0131labilen, \u00f6l\u00e7\u00fclebilen, azal\u0131p \u00e7o\u011falabilen \u00f6zelliklerini g\u00f6steren s\u00f6zc\u00fckler\u201d olarak a\u00e7\u0131klanabilir. Nicel anlam, bir varl\u0131\u011f\u0131n miktar\u0131n\u0131 veya say\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Nitel anlam\u0131n tersine, nicelik ifadesi bir \u00f6l\u00e7\u00fc bildirir ve say\u0131labilen bir de\u011feri ifade eder.<\/p>\n<p>\u00d6rnek: \u201cOkulumuzun kar\u015f\u0131s\u0131na y\u00fcksek binalar yap\u0131ld\u0131.\u201d<br \/>\n\u201cKumsalda masam\u0131z\u0131 kuracak sert bir zemin ar\u0131yorduk.\u201d<br \/>\n\u201c\u00dczerinde \u00e7ok dar bir pantolon vard\u0131.\u201d<br \/>\n\u201cS\u0131rt\u0131nda \u00e7ok a\u011f\u0131r bir \u00e7anta ile y\u00fcr\u00fcyordu.\u201d<br \/>\n\u201cBu so\u011fukta kal\u0131n elbiselerle bile \u00fc\u015f\u00fcyorum.\u201d<\/p>\n<p>\u00bb\u00a0Bu binadaki dairelerin olduk\u00e7a\u00a0<strong>geni\u015f\u00a0<\/strong>odalar\u0131 var. \u00bb\u00a0A\u011fac\u0131n\u00a0<strong>uzun\u00a0<\/strong>dallar\u0131n\u0131 testereyle kestim.<br \/>\n\u00bb\u00a0Okul,\u00a0<strong>y\u00fcksek\u00a0<\/strong>binalar\u0131n aras\u0131nda kalm\u0131\u015f.<br \/>\n\u00bb\u00a0S\u0131rt\u0131nda\u00a0<strong>a\u011f\u0131r\u00a0<\/strong>bir \u00e7antayla g\u00fc\u00e7 bela y\u00fcr\u00fcyordu.<br \/>\n\u00bb\u00a0\u0130\u015fyerime\u00a0<strong>yak\u0131n\u00a0<\/strong>bir ev sat\u0131n almak istiyorum.<br \/>\nYukar\u0131daki \u00f6rneklerde koyu yaz\u0131lan s\u00f6zc\u00fckler \u2013 odan\u0131n geni\u015fli\u011fi, dallar\u0131n uzunlu\u011fu, binalar\u0131n y\u00fcksekli\u011fi, \u00e7antan\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, evin yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 \u2013 \u00f6l\u00e7\u00fclebilir \u00f6zellikleri g\u00f6sterdi\u011fi i\u00e7in nicel anlaml\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Varl\u0131klar\u0131n say\u0131labilen \u00f6l\u00e7\u00fclebilen \u00f6zelliklerini anlatan s\u00f6zc\u00fckler nicel anlaml\u0131 s\u00f6zc\u00fcklerdir. Say\u0131lamayan \u00f6zelliklerini anlatan s\u00f6zc\u00fckler ise nitel anlaml\u0131d\u0131r. Anlamda\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc halde birbirlerinin yerini tamamen tutamayan s\u00f6zc\u00fckler ise yak\u0131n anlaml\u0131d\u0131r. Bir \u015feyin say\u0131labilir veya \u00f6l\u00e7\u00fclebilir olmas\u0131 nicelikle; say\u0131lamaz ve \u00f6l\u00e7\u00fclemez olup ba\u015fka \u00f6zelliklerle alg\u0131lanmas\u0131 ise nitelikle ilgilidir. \u00d6rne\u011fin, iki kitap\u201d s\u00f6z grubunda \u201ciki\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcyle kitab\u0131n say\u0131s\u0131, niceli\u011fi &#8230; <a title=\"Nitel  ve Nicel Anlaml\u0131 S\u00f6zc\u00fcklere \u00d6rnekler\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/nitel-ve-nicel-anlamli-sozcuklere-ornekler.html\" aria-label=\"More on Nitel  ve Nicel Anlaml\u0131 S\u00f6zc\u00fcklere \u00d6rnekler\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[224],"tags":[21104,21103],"class_list":["post-66391","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edebiyat-dil-anlatim","tag-nitel-nicel-anlamli-sozcukler-ornekler","tag-nitel-nicel-ornekler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66391","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=66391"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66391\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=66391"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=66391"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=66391"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}