{"id":63124,"date":"2016-02-29T18:36:48","date_gmt":"2016-02-29T16:36:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=63124"},"modified":"2016-02-29T18:36:48","modified_gmt":"2016-02-29T16:36:48","slug":"etken-ve-edilgen-catili-fiillere-ornekler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/etken-ve-edilgen-catili-fiillere-ornekler.html","title":{"rendered":"Etken ve Edilgen \u00c7at\u0131l\u0131 Fiillere \u00d6rnekler"},"content":{"rendered":"<p><em>Y\u00fcklemi fiil olan c\u00fcmlenin \u00f6zne- y\u00fcklem ili\u015fkisine <strong>\u00f6znesine g\u00f6re fiil \u00e7at\u0131s\u0131<\/strong> denir.<\/em><\/p>\n<p><strong>\u25a1 1-ETKEN F\u0130\u0130L (EYLEM):<\/strong> \u00d6znesi ger\u00e7ek ya da gizli \u00f6zne olan fiil soylu y\u00fcklemler etken \u00e7at\u0131l\u0131d\u0131r. Yani fiilin g\u00f6sterdi\u011fi i\u015fi, \u00f6znenin kendisinin yapt\u0131\u011f\u0131 fiillerdir.<\/p>\n<p>\u00d6znesi belli olan fiillerin \u00e7at\u0131 \u00f6zelli\u011fidir. \u0130\u015fi yapan ger\u00e7ek ya da gizli \u00f6znedir.<\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em>Bu \u00e7at\u0131ya sahip olan fiiller \u201c-l ve \u2013n\u201d ekini <u>almazlar<\/u>.<\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em>Etken fiiller, nesne-y\u00fcklem ili\u015fkisi bak\u0131m\u0131ndan ge\u00e7i\u015fli de ge\u00e7i\u015fsiz de olabilir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00bb \u00d6\u011fretmen konu\u015fan \u00f6\u011frencileri <u>uyard\u0131<\/u>. \u2192Uyaran kim \u2192 <strong>\u00d6\u011fretmen<\/strong> (Ger\u00e7ek \u00d6zne)\u2192<strong>Etken \u00c7at\u0131<\/strong><\/p>\n<p>\u00bb Bu masal\u0131 dedemden <u>dinlemi\u015ftim<\/u>. \u2192Dinleyen kim \u2192 <strong>Ben<\/strong> (Gizli \u00d6zne)\u2192<strong>Etken \u00c7at\u0131<\/strong><\/p>\n<p>\u00bb \u015eiir okumay\u0131 eskiden beri <u>severdin<\/u>. \u2192Seven kim \u2192 <strong>Sen<\/strong> (Gizli \u00d6zne)\u2192<strong>Etken \u00c7at\u0131<\/strong><\/p>\n<p>\u00bb Dalgalar \u00f6\u011flene do\u011fru biraz <u>yat\u0131\u015ft\u0131<\/u>. \u2192Yat\u0131\u015fan ne \u2192 <strong>Dalgalar<\/strong> (Ger\u00e7ek \u00d6zne)\u2192<strong>Etken \u00c7at\u0131<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u25a1 2-ED\u0130LGEN F\u0130\u0130L (EYLEM):<\/strong> \u00d6znesi s\u00f6zde \u00f6zne olan fiil soylu y\u00fcklemler etken \u00e7at\u0131l\u0131d\u0131r. \u201c-l\u201d ya da\u201d-n\u201d\u00a0 ekini alan baz\u0131 fiillerde i\u015fi yapan ki\u015fi -yani \u00f6zne-\u00a0 belirsiz olabilir bu t\u00fcr c\u00fcmlelerde i\u015ften etkilenen nesne \u00f6znenin yerine ge\u00e7erek onun g\u00f6revini yapar yani \u201cs\u00f6zde \u00f6zne\u201d olur.<\/p>\n<p>Y\u00fcklemde bildirilen i\u015fi yapan\u0131n -yani \u00f6znenin- belli olmad\u0131\u011f\u0131 fiillerdir.<\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em>Bu c\u00fcmlelerde \u00f6zne belli olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in nesne \u00f6znenin yerine ge\u00e7er, buna s\u00f6zde \u00f6zne denir.<\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em>Fiil k\u00f6k ve g\u00f6vdelerine <strong>\u201c-l <\/strong>veya<strong> \u2013n\u201d<\/strong> eklerinin getirilmesiyle yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em>Edilgen fiiller \u201cnesne-y\u00fcklem ili\u015fkisine g\u00f6re\u201d her zaman ge\u00e7i\u015fsizdir.<\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em>Ba\u015fkas\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lma anlam\u0131 vard\u0131r. Bunun i\u00e7in edilgen fiilleri bulman\u0131n k\u0131sa yolu, fiilin ba\u015f\u0131na \u201c ba\u015fkas\u0131 taraf\u0131ndan\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc getirerek okumakt\u0131r. Uygun oluyorsa edilgendir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>G\u00fcller <u>buda<strong><em>n<\/em><\/strong>m\u0131\u015f<\/u>. \u2192Budayan kim \u2192 <strong>Belli de\u011fil<\/strong> \u2192Budanan ne?\u2192Asmalar(S\u00f6zde \u00d6zne)\u2192<strong>Edilgen \u00c7at\u0131<\/strong><\/p>\n<p>\u00bb Yol <u>onar\u0131<strong><em>l<\/em><\/strong>m\u0131\u015f<\/u>. \u2192Onaran kim \u2192 <strong>Belli de\u011fil<\/strong> \u2192Onar\u0131lan ne?\u2192Yol(S\u00f6zde \u00d6zne)\u2192<strong>Edilgen \u00c7at\u0131<\/strong><\/p>\n<p>\u00bb Bula\u015f\u0131klar <u>y\u0131ka<strong><em>n<\/em><\/strong>d\u0131<\/u>. \u2192Y\u0131kayan kim \u2192 <strong>Belli de\u011fil<\/strong> \u2192Y\u0131kanan ne?\u2192Bula\u015f\u0131klar(S\u00f6zde \u00d6zne)\u2192<strong>Edilgen \u00c7at\u0131<\/strong><\/p>\n<p>\u00bb Odunlar <u>kesi<strong><em>l<\/em><\/strong>di<\/u>. \u2192Kesen kim \u2192 <strong>Belli de\u011fil<\/strong> \u2192Kesilen ne?\u2192Odunlar(S\u00f6zde \u00d6zne)\u2192<strong>Edilgen \u00c7at\u0131<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><em>P <\/em>Baz\u0131 edilgen c\u00fcmlelerde s\u00f6zde \u00f6znenin yan\u0131nda ger\u00e7ek \u00f6zne de bulunur. Ancak bu c\u00fcmlelerde ger\u00e7ek \u00f6zne, yani fiili as\u0131l yapan,\u00a0\u00a0 \u00f6ge olarak \u00f6zne durumunda de\u011fildir. <strong><u>\u201cTaraf\u0131ndan\u201d<\/u><\/strong>\u00a0 veya <strong><u>\u201cetkisiyle\u201d<\/u><\/strong> gibi kelimelerle birle\u015ferek s\u00f6z gruplar\u0131 olu\u015fturur. \u00d6ge olarak da zarf t\u00fcmleci durumundad\u0131rlar.<\/p>\n<p>\u00bb Ders <u>anlat\u0131<strong><em>l<\/em><\/strong>d\u0131<\/u>.\u00a0\u00a0 (Edilgen)<\/p>\n<p>\u00bb Ders, \u00f6\u011fretmen taraf\u0131ndan <u>anlat\u0131<strong><em>l<\/em><\/strong>d\u0131<\/u>.\u00a0 (Edilgen)<\/p>\n<p>\u00bb \u00d6\u011fretmen dersi <u>anlatt\u0131<\/u>.\u00a0\u00a0\u00a0 (Etken)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Y\u00fcklemi fiil olan c\u00fcmlenin \u00f6zne- y\u00fcklem ili\u015fkisine \u00f6znesine g\u00f6re fiil \u00e7at\u0131s\u0131 denir. \u25a1 1-ETKEN F\u0130\u0130L (EYLEM): \u00d6znesi ger\u00e7ek ya da gizli \u00f6zne olan fiil soylu y\u00fcklemler etken \u00e7at\u0131l\u0131d\u0131r. Yani fiilin g\u00f6sterdi\u011fi i\u015fi, \u00f6znenin kendisinin yapt\u0131\u011f\u0131 fiillerdir. \u00d6znesi belli olan fiillerin \u00e7at\u0131 \u00f6zelli\u011fidir. \u0130\u015fi yapan ger\u00e7ek ya da gizli \u00f6znedir. \u00a0Bu \u00e7at\u0131ya sahip olan fiiller \u201c-l &#8230; <a title=\"Etken ve Edilgen \u00c7at\u0131l\u0131 Fiillere \u00d6rnekler\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/etken-ve-edilgen-catili-fiillere-ornekler.html\" aria-label=\"More on Etken ve Edilgen \u00c7at\u0131l\u0131 Fiillere \u00d6rnekler\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-63124","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tr"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63124","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=63124"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63124\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=63124"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=63124"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=63124"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}