{"id":54704,"date":"2014-11-20T21:55:20","date_gmt":"2014-11-20T19:55:20","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=54704"},"modified":"2014-11-20T21:55:20","modified_gmt":"2014-11-20T19:55:20","slug":"maddenin-olculebilir-ozellikleri-4-sinif","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/maddenin-olculebilir-ozellikleri-4-sinif.html","title":{"rendered":"Maddenin \u00d6l\u00e7\u00fclebilir \u00d6zellikleri (4.s\u0131n\u0131f)"},"content":{"rendered":"<p><strong>MADDEN\u0130N \u00d6L\u00c7\u00dcLEB\u0130L\u0130R \u00d6ZELL\u0130KLER\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Maddelerin renk, koku, saydaml\u0131k gibi \u00f6zelliklerini \u00f6l\u00e7emeyiz, rakamla ve birimlerle ifade edemeyiz. Fakat maddenin rakamla ifade edilebilen ve \u00f6l\u00e7\u00fclebilen \u00f6zellikleri vard\u0131r. Bunlar; <strong>k\u00fctle<\/strong> ve <strong>hacim<\/strong>dir.<\/p>\n<p><strong>K\u00dcTLE: <\/strong>K\u00fctle; maddenin de\u011fi\u015fmeyen madde miktar\u0131d\u0131r. K\u00fctle, madde miktar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcd\u00fcr ve e\u015fit kollu terazi ve ya elektronik\u00a0 terazi ile \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. E\u015fit kollu terazide tart\u0131lacak madde, k\u00fctlesi bilinen madde ile kar\u015f\u0131latt\u0131r\u0131larak tart\u0131l\u0131r. K\u00fctle birimi olarak <strong>gram (g)<\/strong> ve kilogram <strong>(kg)<\/strong> kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><strong>1 kg = 1000 g<\/strong><\/p>\n<p><strong>1000 g = 1 kg<\/strong><\/p>\n<p>S\u0131v\u0131lar i\u00e7inde bulundu\u011fu kab\u0131n \u015feklini al\u0131rlar. Bu \u00f6zellikleri nedeniyle s\u0131v\u0131lar\u0131n k\u00fctlesi \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcrken bir kaba konulur. S\u0131v\u0131lar\u0131n k\u00fctlesini \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in \u00f6ncelikle s\u0131v\u0131lar\u0131n bulundu\u011fu kab\u0131n k\u00fctlesi bilinmelidir.<\/p>\n<p>\u00d6l\u00e7mede kullan\u0131lan bo\u015f kaba <strong>dara<\/strong> ad\u0131 verilir.<\/p>\n<p>S\u0131v\u0131n\u0131n bulundu\u011fu kap ile s\u0131v\u0131n\u0131n toplam k\u00fctlesine <strong>br\u00fct k\u00fctle<\/strong> denir.<\/p>\n<p>S\u0131v\u0131lar\u0131n net k\u00fctlesini bulmak i\u00e7in \u00f6l\u00e7\u00fclen br\u00fct k\u00fctleden kab\u0131n k\u00fctlesi (dara) \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><strong>SIVININ K\u00dcTLES\u0130 = BR\u00dcT K\u00dcTLE \u2013 DARA<\/strong><\/p>\n<p>Br\u00fct k\u00fctleden dara \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan sonu\u00e7 <strong>net k\u00fctleyi<\/strong> verir. Yani \u00f6l\u00e7mek istedi\u011fimiz s\u0131v\u0131n\u0131n k\u00fctlesini elde etmi\u015f oluruz.<\/p>\n<p><strong>DARA = BR\u00dcT K\u00dcTLE \u2013 SIVININ K\u00dcTLES\u0130<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00d6rnek: <\/strong>Ahmet k\u00fctlesi 50 g olan bo\u015f bir cam kab\u0131n i\u00e7ine bir miktar su koyup tartt\u0131\u011f\u0131nda 130 g geldi\u011fini g\u00f6r\u00fcyor. Buna g\u00f6re kaptaki suyun k\u00fctlesi ka\u00e7 gramd\u0131r?<\/p>\n<p><strong>\u00c7\u00f6z\u00fcm: \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong>Dara = 50 g<\/p>\n<p>Br\u00fct = 130 g<\/p>\n<p>S\u0131v\u0131n\u0131n net k\u00fctlesi = Br\u00fct \u2013 Dara<\/p>\n<p>S\u0131v\u0131n\u0131n net k\u00fctlesi = 130-50 = 80 g<\/p>\n<p>Maddelerin ortak \u00f6zelliklerinden olan k\u00fctle, gazlar\u0131n da sahip oldu\u011fu bir \u00f6zelliktir. \u0130yice \u015fi\u015firilmi\u015f futbol topunu \u00e7ok hassas bir terazide tartal\u0131m. Daha sonra topu havas\u0131n\u0131 bo\u015falt\u0131p tekrar tartal\u0131m. \u0130ki tart\u0131m sonucunda az da olsa bir fark oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu bize havan\u0131n k\u00fctlesi oldu\u011funu g\u00f6sterir.<\/p>\n<p><strong>HAC\u0130M:\u00a0 <\/strong>\u00c7evremizdeki t\u00fcm maddeler bulunduklar\u0131 ortamda yer kaplar. Maddenin bo\u015flukta kaplad\u0131klar\u0131 yere <strong>hacim<\/strong> denir.\u00a0 Hacim, \u00f6l\u00e7\u00fclebilir bir \u00f6zelliktir ve her maddenin bir hacmi vard\u0131r. Ancak, hacim maddeler i\u00e7in ay\u0131rt edici bir \u00f6zellik de\u011fildir.<\/p>\n<p>S\u00fct, zeytinya\u011f\u0131, alkol, su gibi s\u0131v\u0131 maddelerin hacimlerini \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in <strong>dereceli silindir ve ya litre kab\u0131<\/strong> kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>S\u0131v\u0131lar\u0131n hacim \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc birimi <strong>Litre<\/strong> dir. Litre \u201cL\u201d \u015feklinde k\u0131salt\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>1L = 1000ml<\/p>\n<p>1000ml = 1L<\/p>\n<p>Kat\u0131 maddelerin hacmini dereceli silindir ile do\u011frudan \u00f6l\u00e7memiz m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kat\u0131 maddeler bulunduklar\u0131 kab\u0131 tamamen doldurmazlar ve kab\u0131n \u015feklini almazlar. Bu y\u00fczden kat\u0131 maddelerin hacmini \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in s\u0131v\u0131lardan yararlan\u0131r\u0131z.<\/p>\n<p>Hacmi bilinmeyen bir ta\u015f\u0131n hacmini bulmak i\u00e7in, dereceli silindir i\u00e7ine bir miktar s\u0131v\u0131 koyar\u0131z. Dereceli silindire konulan s\u0131v\u0131n\u0131n hacmini \u00f6l\u00e7eriz.\u00a0 Sonra ta\u015f, dereceli silindir i\u00e7indeki s\u0131v\u0131n\u0131n i\u00e7ine at\u0131l\u0131r. Ta\u015f\u0131n s\u0131v\u0131n\u0131n i\u00e7ine at\u0131lmas\u0131yla birlikte, dereceli silindirde bulunan s\u0131v\u0131 miktar\u0131 y\u00fckselir. Olu\u015fan yeni s\u0131v\u0131 seviyesi tekrar \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. Son \u00f6l\u00e7\u00fcmden ilk \u00f6l\u00e7\u00fcm \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131r ve ta\u015f\u0131n hacmi bulunur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Hacmi bilinmeyen kat\u0131 maddelerin hacmini bulmak i\u00e7in <strong>ta\u015f\u0131rma y\u00f6ntemi<\/strong> de kullan\u0131l\u0131r. A\u011fz\u0131na kadar dolu bir kab\u0131n i\u00e7erisine at\u0131lan ta\u015f\u0131n, ta\u015f\u0131rd\u0131\u011f\u0131 su miktar\u0131 o ta\u015f\u0131n hacmini verir.<\/p>\n<p>Gaz maddeler bulunduklar\u0131 kab\u0131 tamamen doldurduklar\u0131 i\u00e7in belirli bir hacimleri yoktur. Bu nedenle gaz maddelerin hacimleri \u00f6l\u00e7\u00fclemez.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>MADDEN\u0130N \u00d6L\u00c7\u00dcLEB\u0130L\u0130R \u00d6ZELL\u0130KLER\u0130 Maddelerin renk, koku, saydaml\u0131k gibi \u00f6zelliklerini \u00f6l\u00e7emeyiz, rakamla ve birimlerle ifade edemeyiz. Fakat maddenin rakamla ifade edilebilen ve \u00f6l\u00e7\u00fclebilen \u00f6zellikleri vard\u0131r. Bunlar; k\u00fctle ve hacimdir. K\u00dcTLE: K\u00fctle; maddenin de\u011fi\u015fmeyen madde miktar\u0131d\u0131r. K\u00fctle, madde miktar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcd\u00fcr ve e\u015fit kollu terazi ve ya elektronik\u00a0 terazi ile \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. E\u015fit kollu terazide tart\u0131lacak madde, k\u00fctlesi bilinen &#8230; <a title=\"Maddenin \u00d6l\u00e7\u00fclebilir \u00d6zellikleri (4.s\u0131n\u0131f)\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/maddenin-olculebilir-ozellikleri-4-sinif.html\" aria-label=\"More on Maddenin \u00d6l\u00e7\u00fclebilir \u00d6zellikleri (4.s\u0131n\u0131f)\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[15],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54704"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=54704"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54704\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=54704"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=54704"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=54704"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}