ABD Cumhurba\u015fkan\u0131 Woodrow Wilson I.D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda yap\u0131lacak bar\u0131\u015f\u0131n esaslar\u0131n\u0131 yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 on d\u00f6rt ilke ile a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f, \u0130tilaf devletleri de ABD\u2019yi yanlar\u0131nda tutmak istediklerinden dolay\u0131 bu ilkeleri kabul ettiklerini bildirmi\u015flerdir.
\n ABD ba\u015fkan\u0131 Wilson, sava\u015ftan sonra bar\u0131\u015f\u0131n devam etmesini bir daha b\u00f6yle b\u00fcy\u00fck sava\u015flar\u0131n \u00e7\u0131kmamas\u0131n\u0131 istiyordu.<\/p>\n
\u0130lkeler:
\n1-Galip devletler yenilen devletlerden toprak ve sa-va\u015f tazminat\u0131 almayacak.
\n A\u00e7\u0131klama:
\n1-Bu madde yeni s\u00f6m\u00fcrgeler olu\u015fmas\u0131na kar\u015f\u0131d\u0131r.
\n2-Mal\u00fcb devletlerin m\u00fctareke imzalamas\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.
\n3-Sava\u015ftan sonra imzalanan antla\u015fmalar bu maddeye uymam\u0131\u015ft\u0131r.
\n2-Devletleraras\u0131 antla\u015fmalarda a\u00e7\u0131k diplomasi esas\u0131 uygulanacak.
\n A\u00e7\u0131klama:
\n Gizli antla\u015fmalar hukuken ge\u00e7ersiz say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
\n3-Karasular\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki denizlerde tam serbestlik sa\u011flanacak
\n4-Uluslar aras\u0131 ekonomik engeller kald\u0131r\u0131lacak ve devletler aras\u0131nda e\u015fitlik sa\u011flanacak
\n5-Silahlanman\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 yolunda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00fcvenceler verilecektir.
\n A\u00e7\u0131klama:
\n \u0130lk silahs\u0131zlanma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131d\u0131r.
\n6-Rusya,Bel\u00e7ika,Romanya,\u0130talya,S\u0131rbistan,Karada\u011f ve Romanya\u2019n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 tekrar saptanacak
\n7-Devletleraras\u0131 anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 bar\u0131\u015f yoluyla \u00e7\u00f6zecek uluslararas\u0131 bir \u00f6rg\u00fct kurulacak
\n A\u00e7\u0131klama:
\n Milletler Cemiyetinin kurulmas\u0131 istenmi\u015ftir. Bu cemiyet Paris Konferans\u0131nda kurulmu\u015ftur. Bu madde Wilson Prensiplerinin uyulan tek maddesidir. Sava\u015f uluslararas\u0131 meselelerin \u00e7\u00f6z\u00fclmesinde ara\u00e7 olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lmak istenmi\u015ftir.
\n8-Bo\u011fazlar b\u00fct\u00fcn uluslar\u0131n ticaret gemilerine a\u00e7\u0131k olacak.
\n9-Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nda T\u00fcrklerin oturdu\u011fu b\u00f6lgelerin egemenli\u011fi sa\u011flanacak; di\u011fer b\u00f6lgelerdeki uluslara da kendilerini geli\u015ftirme hakk\u0131 verilecektir.
\n A\u00e7\u0131klama:
\n Osmanl\u0131 Devletinin devam edece\u011fi, fakat, par\u00e7alanaca\u011f\u0131 vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu madde Mondros m\u00fctarekesinden sonra Anadolu\u2019da ba\u015flayan i\u015fgallerin hukuk d\u0131\u015f\u0131; bu durum kar\u015f\u0131s\u0131nda T\u00fcrk Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131n\u0131n ise hukuka uygun oldu\u011funu g\u00f6sterir. Bu madde az\u0131nl\u0131klar i\u00e7in ilham kayna\u011f\u0131 olmu\u015ftur.
\n10-Alses Loren Fransa\u2019ya geri verilecektir.
\n A\u00e7\u0131klama:
\n Bu madde \u201csava\u015ftan sonra mal\u00fcb devletlerden toprak al\u0131nmayacakt\u0131r\u201d maddesi ile \u00e7eli\u015fmektedir.<\/p>\n
Wilson Prensiplerinin \u00d6nemi:
\n1-\u0130ttifak grubu m\u00fctareke imzalama konusunda ce-saretlendi(Sava\u015f\u0131n biti\u015fi h\u0131zland\u0131)
\n2-\u00c7ok uluslu imparatorluklar\u0131n par\u00e7alanmas\u0131 \u00f6n g\u00f6r\u00fcld\u00fc
\n3-Wilson ilkeleri itilaf devletlerinin \u00e7\u0131karlar\u0131na ters d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu nedenle kabullenmi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnd\u00fckleri bu ilkeleri kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda yorumlam\u0131\u015flard\u0131r. \u0130ttifak devletleri ise bu ilkeleri bar\u0131\u015f\u0131n anahtar\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcp benimsemi\u015flerdir.
\n4-Sava\u015ftan sonra prensiplerine uyulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6ren ABD belli bir d\u00f6nem Avrupa siyasetinden \u00e7ekildi. 5-\u0130mzalanan antla\u015fmalarda prensiplere uyulmad\u0131
\n6-Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 ve II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131 Wilson Prensiplerinin amac\u0131na ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
ABD Cumhurba\u015fkan\u0131 Woodrow Wilson I.D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda yap\u0131lacak bar\u0131\u015f\u0131n esaslar\u0131n\u0131 yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 on d\u00f6rt ilke ile a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f, \u0130tilaf devletleri de ABD\u2019yi yanlar\u0131nda tutmak istediklerinden dolay\u0131 bu ilkeleri kabul ettiklerini bildirmi\u015flerdir. ABD ba\u015fkan\u0131 Wilson, sava\u015ftan sonra bar\u0131\u015f\u0131n devam etmesini bir daha b\u00f6yle b\u00fcy\u00fck sava\u015flar\u0131n \u00e7\u0131kmamas\u0131n\u0131 istiyordu. \u0130lkeler: 1-Galip devletler yenilen devletlerden toprak ve sa-va\u015f tazminat\u0131 almayacak. A\u00e7\u0131klama: … Devam\u0131n\u0131 oku…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[7,26],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/539"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=539"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/539\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=539"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=539"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=539"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}