{"id":50026,"date":"2014-02-20T14:01:37","date_gmt":"2014-02-20T12:01:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=50026"},"modified":"2020-12-04T22:20:16","modified_gmt":"2020-12-04T19:20:16","slug":"uygur-devletinin-ozellikleri-maddelerle","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/uygur-devletinin-ozellikleri-maddelerle.html","title":{"rendered":"Uygur Devletinin \u00d6zellikleri (Maddelerle)"},"content":{"rendered":"<h3><strong>Uygur Devletinin \u00d6zellikleri<\/strong><\/h3>\n<ul class=\"bs-shortcode-list list-style-check\">\n<li>Bilge K\u00fcl Ka\u011fan taraf\u0131ndan kurulmu\u015ftur. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta devletin merkezi \u00d6t\u00fcken olmu\u015fsa da daha sonralar\u0131 ba\u015fkent <strong>Ordu &#8211; Bal\u0131k (Karabalasagun) <\/strong>\u015fehrine al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<li>Uygurlar Orta Asya h\u00e2kimiyetini sa\u011flayarak \u00c7in\u2019i vergiye ba\u011flam\u0131\u015flard\u0131r (Talas Sava\u015f\u0131 sonucunda).<\/li>\n<li>B\u00f6g\u00fc Ka\u011fan d\u00f6neminde \u00c7in\u2019le olan siyasi ili\u015fkiler sonucunda <strong>Maniheizm <\/strong>dinini <strong>resmi din <\/strong>olarak kabul etmi\u015flerdir (763).<\/li>\n<li>Mani dininin yan\u0131 s\u0131ra Budizm dinini de kabul eden Uygurlar, bu dinlerin baz\u0131 yasaklar\u0131ndan dolay\u0131 hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 terk ederek <strong>tar\u0131m <\/strong>ve <strong>ticaretle u\u011fra\u015fm\u0131\u015flard\u0131r<\/strong>. Bunlar\u0131n bir sonucu olarak da g\u00f6\u00e7ebe hayat\u0131 terk etmi\u015fler ve <strong>yerle<\/strong><strong>\u015fik hayata ge\u00e7mi\u015flerdir<\/strong><\/li>\n<li>Din de\u011fi\u015ftiren <strong>ilk T\u00fcrk devletidir<\/strong>.<\/li>\n<li>Uygurlar 840\u2019ta K\u0131rg\u0131zlar taraf\u0131ndan y\u0131k\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Bununla birlikte par\u00e7a par\u00e7a siyasi hayatlar\u0131n\u0131 13. y\u00fczy\u0131la kadar s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015flerdir (Turfan, Ka\u015fgar ve Kansu Uygurlar\u0131 olarak). Bu y\u00fczy\u0131ldan sonra Mo\u011follar\u0131n h\u00e2kimiyetine girmi\u015flerdir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Uygur k\u00fclt\u00fcr\u00fc Mo\u011follar aras\u0131nda yay\u0131lm\u0131\u015f ve <strong>Mo\u011follar\u0131n T\u00fcrkle\u015fmesinde etkili olmu\u015ftur<\/strong>.<\/p>\n<h3><strong>Uygurlar<\/strong><strong>\u0131n \u00d6nemi<\/strong><\/h3>\n<p><strong>Yerle\u015fik hayata <\/strong>ge\u00e7en <strong>ilk T\u00fcrk toplulu\u011fudur<\/strong>.<\/p>\n<ul class=\"bs-shortcode-list list-style-check\">\n<li>Yerle\u015fik hayat\u0131n bir sonucu olarak saraylar, tap\u0131naklar gibi <strong>kal\u0131c\u0131 mimari eserler <\/strong>b\u0131rakm\u0131\u015flard\u0131r.<\/li>\n<li>Yerle\u015fik ya\u015fam\u0131n bir sonucu olarak g\u00f6\u00e7ebe k\u00fclt\u00fcr\u00fc terk etmi\u015fler ve <strong>sava\u015f\u00e7\u0131 \u00f6zelliklerini kaybetmi\u015flerdir<\/strong>. Fakat bilimsel ve k\u00fclt\u00fcrel etkinliklerde bulunarak <strong>uygarl\u0131k olarak ileri gitmi\u015flerdir<\/strong>.<\/li>\n<li>Uygurlar, 18 harfli <strong>kendilerine \u00f6zg\u00fc alfabeyi <\/strong>kullanm\u0131\u015flard\u0131r. Ayr\u0131ca \u00c7inlilerden kli\u015fe matbaay\u0131 al\u0131p kullanm\u0131\u015flar ve <strong>ilk T\u00fcrk\u00e7e kitaplar\u0131 <\/strong>basm\u0131\u015flard\u0131r. Mani dininin terimlerini T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evirmi\u015flerdir (<strong>milli benliklerini korumak i\u00e7in<\/strong>). Bunun yan\u0131nda k\u00e2\u011f\u0131t imalathaneleri de a\u00e7m\u0131\u015flard\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p>K\u00e2\u011f\u0131t ve matbaay\u0131 kullanan <strong>ilk T\u00fcrk devleti<\/strong> Uygurlard\u0131r.<\/p>\n<ul class=\"bs-shortcode-list list-style-check\">\n<li>Uygurlar ayr\u0131ca <strong>pusula <\/strong>ve <strong>ipek imalat\u0131n\u0131 <\/strong>da \u00c7inlilerden \u00f6\u011frenerek uygulam\u0131\u015flard\u0131r.<\/li>\n<li><strong>12 Hayvanl\u0131 T\u00fcrk Takvimi<\/strong>\u2019ni yapm\u0131\u015flard\u0131r.<\/li>\n<li>Kendilerine ait <strong>Karabalasagun Yaz\u0131tlar\u0131 <\/strong>ve <strong>\u015eine-Usu Yaz\u0131tlar\u0131 <\/strong>vard\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Minyat\u00fcr <\/strong>denilen bir t\u00fcr resim sanat\u0131n\u0131 geli\u015ftirmi\u015flerdir. <strong>Orta oyunu <\/strong>da Uygurlara aittir.<\/li>\n<li>Uygurlar <strong>fresk (duvar resmi) <\/strong>sanat\u0131nda \u00e7ok ileri gitmi\u015flerdir.<\/li>\n<li>Uygur \u015fehirlerinde \u00e7e\u015fitli dinlere ait mabetlerin yan yana oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu durum Uygurlarda <strong>ibadet \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc oldu\u011funu <\/strong>g\u00f6stermektedir.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uygur Devletinin \u00d6zellikleri Bilge K\u00fcl Ka\u011fan taraf\u0131ndan kurulmu\u015ftur. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta devletin merkezi \u00d6t\u00fcken olmu\u015fsa da daha sonralar\u0131 ba\u015fkent Ordu &#8211; Bal\u0131k (Karabalasagun) \u015fehrine al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Uygurlar Orta Asya h\u00e2kimiyetini sa\u011flayarak \u00c7in\u2019i vergiye ba\u011flam\u0131\u015flard\u0131r (Talas Sava\u015f\u0131 sonucunda). B\u00f6g\u00fc Ka\u011fan d\u00f6neminde \u00c7in\u2019le olan siyasi ili\u015fkiler sonucunda Maniheizm dinini resmi din olarak kabul etmi\u015flerdir (763). Mani dininin yan\u0131 s\u0131ra Budizm &#8230; <a title=\"Uygur Devletinin \u00d6zellikleri (Maddelerle)\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/uygur-devletinin-ozellikleri-maddelerle.html\" aria-label=\"More on Uygur Devletinin \u00d6zellikleri (Maddelerle)\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[26],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50026"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50026"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50026\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50026"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=50026"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=50026"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}