YED\u0130 YIL SAVA\u015eLARI
\nYedi Y\u0131l Sava\u015flar\u0131, Avrupa’n\u0131n belli ba\u015fl\u0131 devletleri aras\u0131nda, 1756-1763 aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen bir dizi askeri \u00e7at\u0131\u015fmad\u0131r. Avusturya, Avusturya Veraset Sava\u015flar\u0131’nda (1740-1748) elinden \u00e7\u0131kan Silezya b\u00f6lgesini geri alabilmek i\u00e7in ittifak aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7indeydi. Fransa, Saksonya, Isve\u00e7 ve Rusya ile bir ittifak olu\u015fturmu\u015ftur. Prusya ise Ingiltere ile ittifaka gitmi\u015ftir. Esasen gerek Avusturya Veraset Sava\u015flar\u0131, gerekse de Yedi Y\u0131l Sava\u015flar\u0131, ayn\u0131 stratejik hedeflere y\u00f6nelik sava\u015flard\u0131r ve tek bir sava\u015flar dizisi olarak kabul edilir. Bir yanda, Ingiltere ve Fransa aras\u0131nda, deniza\u015f\u0131r\u0131 s\u00f6m\u00fcrgelerin ve d\u00fcnya denizlerindeki \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn kontrolu, di\u011fer yandan da Orta Avrupa’da Avusturya ile Prusya aras\u0131nda, bir g\u00fc\u00e7ler dengesi aray\u0131\u015f\u0131 olarak kabul edilmelidir. Kar\u015f\u0131s\u0131ndak bu g\u00fc\u00e7l\u00fc ittifak\u0131, ilk sald\u0131r\u0131y\u0131 kendisi yaparak par\u00e7alamay\u0131 ama\u00e7layan Prusya kral\u0131 II. Friedrich, 1756 y\u0131l\u0131nda Saksonya’n\u0131n merkezi Dresden’e sald\u0131rarak kenti alm\u0131\u015ft\u0131r. Bir dizi k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmadan da ba\u015far\u0131l\u0131 \u00e7\u0131kan II. Friedrich, 6 May\u0131s 1757 tarihinde Prag \u00c7at\u0131\u015fmas\u0131’nda Avusturya’y\u0131 yenilgiye u\u011fratm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak ertesi sene yenilerek Bohemya’dan \u00e7ekilmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Ard\u0131ndan Isve\u00e7 ve Rusya, Do\u011fu Prusya’ya sald\u0131rd\u0131lar.
\nRuslar burada Prusya ordular\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda belirgin bir ba\u015far\u0131 kazanm\u0131\u015flard\u0131r. Fransa ise bat\u0131dan Silezya’ya sald\u0131rd\u0131. II. Friedrich bu sald\u0131r\u0131y\u0131 kar\u015f\u0131lam\u0131\u015f ve g\u00fc\u00e7l\u00fc Frans\u0131z ordusunu bozguna u\u011fratm\u0131\u015ft\u0131r. 5 Aral\u0131k 1757 g\u00fcn\u00fc ise Avusturya birlikleri kar\u015f\u0131s\u0131nda parlak bir zafer kazand\u0131. 21 Haziran 1758 tarihinde Ingiliz ordusu Frans\u0131z ordusunu bozguna u\u011fratm\u0131\u015f, ard\u0131ndan II. Friedrich, Do\u011fu Prusya’da Rus ordular\u0131n\u0131 geri \u00e7ekilmek zorunda b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak 12 A\u011fustos 1759 tarihinde Avusturya – Rusya birle\u015fik ordusuna yenildi. Bu yenilgi Prusya’n\u0131n zaten s\u0131n\u0131rl\u0131 olan askeri olanaklar\u0131n\u0131 da t\u00fcketmi\u015f oldu. II. Friedrich art\u0131k taarruz edecek askeri g\u00fcce sahip de\u011fildir ve savunmada bile Ingiltere’nin mali deste\u011fine g\u00fcvenmektedir. Aral\u0131k 1762’de \u00c7ari\u00e7e Tsaritsa’n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc ve yerine Prusya’ya d\u00fc\u015fmanca tutumlar beslemeyen II. Petro’nun tahta ge\u00e7mesi II. Friedrich’i Rusya ile bir bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 yapmaya itmi\u015ftir. Ard\u0131ndan II. Petro’nun arabuluculu\u011fuyla Isve\u00e7’le bar\u0131\u015f imzaland\u0131. Rusya ve Isve\u00e7’in \u00e7ekilmesiyle zay\u0131flayan Frans\u0131z – Avusturya ittifak\u0131, bar\u0131\u015f istemek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r.
\n10 \u015eubat 1763 tarihinde Fransa ile Ingiltere aras\u0131nda imzalanan Paris Antla\u015fmas\u0131yla, Kuzey Amerika ve Hindistan’daki Frans\u0131z s\u00f6m\u00fcrgeleri \u00fczerinde hakimiyet Ingiltere’ye ge\u00e7mi\u015ftir. Prusya ile Avusturya aras\u0131ndaki bu sava\u015flara Fransa ve Ingiltere’nin kat\u0131lmas\u0131 esasen, aralar\u0131nda y\u00fczy\u0131l\u0131 ge\u00e7kin zamand\u0131r s\u00fcregelen s\u00f6m\u00fcrgecilik ve deniz \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in olan politik m\u00fccadelelerdir. 15 \u015eubat 1763 tarihinde Avusturya ile Prusya aras\u0131nda imzalanan Hubertusburg Anla\u015fmas\u0131’yla da Silezya Prusya’ya b\u0131rak\u0131ld\u0131.
\nSonu\u00e7lar\u0131:
\nYedi Y\u0131l Sava\u015flar\u0131’n\u0131n sonucundaki Paris Antla\u015fmas\u0131yla, Ingiltere, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda deniz \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fini peki\u015ftirmi\u015ftir. B\u00f6ylece hem ekonomik bak\u0131mdan hem de politik bak\u0131mdan Fransa g\u00fc\u00e7 kaybederken, Ingiltere denizlerdeki ve deniza\u015f\u0131r\u0131 s\u00f6m\u00fcrgecilik yar\u0131\u015f\u0131ndaki \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Hubertusburg Anla\u015fmas\u0131’yla da art\u0131k Prusya, Avrupa’n\u0131n askeri – politik anlamda g\u00fc\u00e7l\u00fc devletlerinden biridir. Ayr\u0131ca Prusya, Avusturya kar\u015f\u0131s\u0131na daha etkin bir bi\u00e7imde Almanya topraklar\u0131 \u00fczerinde politik bir g\u00fc\u00e7 olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r. Bu durum, Almanya’n\u0131n birle\u015fmesi s\u00fcreci i\u00e7in son derece elveri\u015fli bir zemin haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6te yandan Ingiltere’nin Yedi Y\u0131l Sava\u015flar\u0131’n\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ek mali y\u00fckleri, Amerika K\u0131tas\u0131ndaki kolonilerinde ek ve artt\u0131r\u0131lan vergilerle kar\u015f\u0131lama politikas\u0131 da Yedi Y\u0131l Sava\u015flar\u0131’n\u0131n \u00f6nemli sonu\u00e7lar\u0131ndan biridir. Bu vergilendirme politikas\u0131 Amerika k\u0131tas\u0131ndaki Ingiliz kolonilerinin On\u00fc\u00e7 Koloni birle\u015ferek bir ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k sava\u015f\u0131n\u0131 ba\u015flatmalar\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Amerikan Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k Sava\u015f\u0131’yla bu k\u0131tadaki Kolonile\u015fme d\u00f6nemi de son bulmu\u015ftur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
YED\u0130 YIL SAVA\u015eLARI Yedi Y\u0131l Sava\u015flar\u0131, Avrupa’n\u0131n belli ba\u015fl\u0131 devletleri aras\u0131nda, 1756-1763 aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen bir dizi askeri \u00e7at\u0131\u015fmad\u0131r. Avusturya, Avusturya Veraset Sava\u015flar\u0131’nda (1740-1748) elinden \u00e7\u0131kan Silezya b\u00f6lgesini geri alabilmek i\u00e7in ittifak aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7indeydi. Fransa, Saksonya, Isve\u00e7 ve Rusya ile bir ittifak olu\u015fturmu\u015ftur. Prusya ise Ingiltere ile ittifaka gitmi\u015ftir. Esasen gerek Avusturya Veraset Sava\u015flar\u0131, gerekse de … Devam\u0131n\u0131 oku…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1685,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-49995","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarih"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49995","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1685"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=49995"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49995\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=49995"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=49995"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=49995"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}