\u0130SLAM\u0130YET’TEN \u00d6NCE ARAP YARIMADASI
\na. Siyasi Durum
\nArabistan Asya k\u0131tas\u0131n\u0131n g\u00fcney-bat\u0131 ucunda yer alan b\u00fcy\u00fck bir yar\u0131madad\u0131r. Genellikle \u00e7\u00f6llerle kapl\u0131 bir aland\u0131r.
\nAraplar\u0131n k\u00f6keni Sami \u0131rk\u0131ndan gelmektedir. Samiler, Arap Yar\u0131madas\u0131’nda ya\u015fam\u0131\u015flar, zamanla buradan da\u011f\u0131larak Ilk \u00c7a\u011fdan bu yana Mezopotamya, Suriye, Filistin b\u00f6lgelerinde etkin rol oynam\u0131\u015flard\u0131r.
\nArabistan’da Islamiyet’ten \u00f6nce kurulan devletlerin ba\u015fl\u0131calar\u0131 \u015funlard\u0131r:
\n1. G\u00fcney Arabistan Devletleri
\nA. Main Devleti (M.I. 1200 – 650): Yemen’de kurulan \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck devletten biridir. Ba\u015fkenti, Main kentidir.
\nB. Saba Devleti (M.I. 950 – 115): Main Devleti’nin y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan sonra Yemen’e, Sabal\u0131lar egemen olmu\u015flard\u0131r.Ba\u015fkentleri Ma’rib kentidir.
\nC. Himyeri Devleti (M.I. 115 – M.S. 525): Saba Devleti’nin y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131 ile g\u00fc\u00e7 kazand\u0131lar.
\n2. Kuzey Arabistan Devletleri:
\nA. Nabatiler : Nabatiler, Arabistan’\u0131n kuzeybat\u0131s\u0131nda M.I. 4.yy.da kurulmu\u015ftur. Ba\u015fkenti Petra kentidir
\nB. Gassaniler : Yemen k\u00f6kenli olup, Suriye’ye yerle\u015fmi\u015fler ve H\u0131ristiyanla\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Ba\u015fkentleri \u015eam’d\u0131r.
\nC. Hire Arap Krall\u0131\u011f\u0131 : Yemen k\u00f6kenli olup, Irak’taki Hire kenti \u00e7evresine yerle\u015fmi\u015flerdir.
\nBu devletler ekonomik kaynaklar\u0131n\u0131n yetersizli\u011finden dolay\u0131 kuvvetli bir devlet olamam\u0131\u015flard\u0131r.
\nb. Din ve Inan\u0131\u015f
\nIslamiyet’ten \u00f6nce, Araplar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu puta tap\u0131c\u0131yd\u0131. Her kabilenin kendine \u00f6zg\u00fc putu bulunurdu. K\u00c3\u00a2be, Araplarca kutsal say\u0131l\u0131rd\u0131. Burada Arap kabilelerinin putlar\u0131 bulunurdu. En \u00f6nemli putlar\u0131 “H\u00fcbel-Lat-Menat-Uzza”d\u0131r. Araplar putlar\u0131 ziyaret i\u00e7in K\u00c3\u00a2be’ye gelirler ve kurban keserlerdi. Ziyaret zamanlar\u0131nda kabileler aras\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar yap\u0131lmazd\u0131. Bu nedenle bu zamana “Haram Aylar\u0131” denilmi\u015ftir. Puta tap\u0131c\u0131l\u0131k yan\u0131nda, Mecusilik (Zerd\u00fc\u015ftl\u00fck), Musevilik, Hristiyanl\u0131k gibi dinler de yayg\u0131nd\u0131. Ayr\u0131ca Hz.Ibrahim’in dinine inananlar da vard\u0131. Bunlara ” Hanif ” denilmi\u015ftir.Arap yar\u0131madas\u0131; Uzak Do\u011fu, Afrika ve Akdeniz \u00fclkeleri aras\u0131ndaki ticaret yolu \u00fczerinde k\u00f6pr\u00fc g\u00f6revi yapmaktayd\u0131.En yayg\u0131n din \u00e7ok tanr\u0131l\u0131 putperestlikti. Bu dinin en b\u00fcy\u00fck putlar\u0131 olan Lat, Menat, Hubel ve Uzza, Hz. Ibrahim’in yapm\u0131\u015f oldu\u011fu Kabe’de bulunmaktayd\u0131.Arap Yar\u0131madas\u0131’n\u0131n en \u00f6nemli b\u00f6lgesi; Mekke ve Medine’nin de i\u00e7inde bulundu\u011fu Hicaz b\u00f6lgesiydi.Mekke’ye V. y\u00fczy\u0131ldan itibaren Hz. Ismail soyundan gelen Kurey\u015f Kabilesi hakimdi.
\nc. Sosyal ve Ekonomik Hayat
\nAraplar\u0131n genel olarak ya\u015fam bi\u00e7imleri g\u00f6\u00e7ebe ve yerle\u015fik olarakt\u0131. Toplumsal ya\u015fam kabile \u00f6rg\u00fctlemesine dayan*m\u0131\u015ft\u0131r.
\nHer Arap kabilesinin \u015feyh ya da seyyid denilen reisi vard\u0131r. G\u00f6\u00e7ebe ya\u015fam s\u00fcren Araplara bedevi denilirdi.
\nErke\u011fin egemen oldu\u011fu bir aile yap\u0131s\u0131 vard\u0131r. \u00c7ok e\u015fli evlilikler yayg\u0131nd\u0131. Kad\u0131nlar\u0131n miras hakk\u0131 yoktu. Kabileler aras\u0131nda rekabet ve kan davalar\u0131 yayg\u0131nd\u0131. \u00c7\u00f6l ya\u015fam\u0131n\u0131n zorlu\u011fu, su kaynaklar\u0131n\u0131n azl\u0131\u011f\u0131, yiyecek s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 bu rekabet ve kavgalar\u0131n sebepleridir. Hicaz b\u00f6lgesinin en \u00f6nemli ticaret merkezleri Mekke, Medine ve Taif’ti. Mekkeliler daha \u00e7ok ticaretle, Medineliler ise daha \u00e7ok tar\u0131mla u\u011fra\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. G\u00f6\u00e7ebelerin en \u00f6nemli ge\u00e7im kayna\u011f\u0131 hayvanc\u0131l\u0131k, yerle\u015fiklerin ise tar\u0131m ve ticaret olmu\u015ftur.
\nBa\u015fl\u0131ca ekonomik faaliyetler kervanc\u0131l\u0131k, tar\u0131m, ke\u00e7i, at ve deve yeti\u015ftiricili\u011fiydi. Kervanc\u0131l\u0131k Arabistan’\u0131n g\u00fcneyine gelen Ipek ve Baharat Yollar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak geli\u015fmi\u015ftir. Basra ve Yemen limanlar\u0131na gelen mallar yar\u0131madan\u0131n k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131 takip eden ve kuzeye ula\u015fan yollarla Suriye ve M\u0131s\u0131r limanlar\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.
\nMekke \u015fehri K\u0131z\u0131ldeniz k\u0131y\u0131s\u0131ndaki Hicaz b\u00f6lgesinde bulunmaktayd\u0131. Mekke \u015fehir devletinde idari ve ticari yap\u0131lar, Kurey\u015f soylular\u0131n\u0131n elindeydi. Bir aristokrasi kuran Kurey\u015f soylular\u0131 ticarete ve k\u00f6lecili\u011fe dayanan politikalara \u00f6nem verdiler.
\n\u00e7. Dil ve Edebiyat
\nAraplar aras\u0131nda iki t\u00fcr yaz\u0131 vard\u0131. Himyeri ve Nebatl\u0131lara ait olan yaz\u0131lardan, bug\u00fcnk\u00fc Arap Alfabesinin k\u00f6keni Nebatl\u0131lara ait olan\u0131d\u0131r. Islamiyet \u00f6ncesi Araplar aras\u0131nda hitabet ve \u015fiir sanatlar\u0131 geli\u015fmi\u015fti. Kabeyi ziyaret zamanlar\u0131nda \u015fairler yazm\u0131\u015f olduklar\u0131 \u015fiirleri Suk-u Ukaz panay\u0131r\u0131nda okurlard\u0131. D\u00fczenlenen \u015fiir yar\u0131\u015fmalar\u0131nda kazanan eserler, Kabenin duvarlar\u0131na as\u0131l\u0131rd\u0131. Bunlara Muallakat-\u0131 Seb’a (Yedi Ask\u0131) denilirdi. En \u00f6nemli \u015fairleri Imr-Kays’t\u0131.
\nArabistan, Asya’n\u0131n g\u00fcney bat\u0131s\u0131nda yer al\u0131r. Do\u011fusunda Basra K\u00f6rfezi, bat\u0131s\u0131nda K\u0131z\u0131ldeniz, g\u00fcneyinde Umman Denizi, kuzeyinde Filistin ve Suriye yer al\u0131r. En \u00f6nemli b\u00f6lgeleri Hicaz, Necid ve Yemen’dir.
\nYar\u0131madada ya\u015famaya en elveri\u015fli yer Yemen’dir. B\u00f6lgede Main Devleti (M.I. 15. y\u00fczy\u0131l – M.I. 8. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlan), Seba (Saba) Devleti (M.I. 10. y\u00fczy\u0131l – M.I. 2. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlan), Himyerliler (M.I. 115 – M.S. 525), Nebatl\u0131lar (M.I. 400 – M.S. 106), Tedm\u00fcrl\u00fcler (M.I. 1. y\u00fczy\u0131l – 273) Gassaniler (M.I. 3. y\u00fczy\u0131l – 636) devletleri kurulmu\u015ftur.
\nAraplar kabileler halinde ya\u015farlar, g\u00f6\u00e7ebedirler. Temel ge\u00e7im kaynaklar\u0131 hayvanc\u0131l\u0131k ve ticarettir.
\nSosyal yap\u0131da kabilecilik \u00f6nemlidir. Ba\u015flar\u0131nda \u015feyh denilen y\u00f6neticiler vard\u0131r. Erkek egemen toplumdur. Erkek \u00e7ocuklar\u0131 \u00f6nemlidir. Kabileler aras\u0131 kan davalar\u0131 yayg\u0131nd\u0131r. Halk k\u00f6leler ve h\u00fcrler olarak ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
\nMekke’de bulunan KABE, Cahiliye d\u00f6nemi Araplar\u0131 i\u00e7in \u00f6nemlidir. \u00c7ok tanr\u0131l\u0131 inanca sahiptirler. En \u00f6nemli tanr\u0131lar\u0131, Ay, Y\u0131ld\u0131z ve G\u00fcne\u015f’tir. Tanr\u0131lar\u0131n\u0131 temsilen putlar yaparlard\u0131. Bunlar\u0131 Kabenin i\u00e7ine koyarlard\u0131. En \u00f6nemlileri Lat, Uzza, Hubel ve Menat’t\u0131r.
\nIslam inanc\u0131na g\u00f6re Kabe Hz. \u00c3\u201adem taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Nuh Tufan\u0131’nda tahrip olan Kabeyi Hz. Ibrahim ve O\u011flu Hz. Ismail yeniden in\u015fa etmi\u015flerdir.
\nIslamdan \u00f6nce Araplarda \u015eiir ve Hitabet geli\u015fmi\u015fti. Ukaz Panay\u0131r\u0131nda \u015fiir ve hitabet yar\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131l\u0131rd\u0131. Yedi \u015eiir Kabenin duvar\u0131na as\u0131l\u0131rd\u0131. Buna (Yedi Ask\u0131) denirdi ve \u00f6d\u00fcl verilirdi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130SLAM\u0130YET’TEN \u00d6NCE ARAP YARIMADASI a. Siyasi Durum Arabistan Asya k\u0131tas\u0131n\u0131n g\u00fcney-bat\u0131 ucunda yer alan b\u00fcy\u00fck bir yar\u0131madad\u0131r. Genellikle \u00e7\u00f6llerle kapl\u0131 bir aland\u0131r. Araplar\u0131n k\u00f6keni Sami \u0131rk\u0131ndan gelmektedir. Samiler, Arap Yar\u0131madas\u0131’nda ya\u015fam\u0131\u015flar, zamanla buradan da\u011f\u0131larak Ilk \u00c7a\u011fdan bu yana Mezopotamya, Suriye, Filistin b\u00f6lgelerinde etkin rol oynam\u0131\u015flard\u0131r. Arabistan’da Islamiyet’ten \u00f6nce kurulan devletlerin ba\u015fl\u0131calar\u0131 \u015funlard\u0131r: 1. G\u00fcney Arabistan … Devam\u0131n\u0131 oku…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1685,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-49991","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarih"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49991","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1685"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=49991"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49991\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=49991"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=49991"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=49991"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}