{"id":49989,"date":"2014-02-19T14:41:05","date_gmt":"2014-02-19T12:41:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=49989"},"modified":"2014-02-19T14:41:05","modified_gmt":"2014-02-19T12:41:05","slug":"kibris-baris-harekati","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/kibris-baris-harekati.html","title":{"rendered":"K\u0131br\u0131s Bar\u0131\u015f Harekat\u0131"},"content":{"rendered":"

K\u0131br\u0131s Bar\u0131\u015f Harekat\u0131<\/strong>
\nK\u0131br\u0131s Bar\u0131\u015f Harekat\u0131, Attila Harekat\u0131 ya da 1974 K\u0131br\u0131s’a T\u00fcrk M\u00fcdahalesi olarak da bilinir. 20 Temmuz 1974 tarihinde T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri’nin Garanti Anla\u015fmas\u0131’n\u0131n III. maddesine istinaden ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi askeri harekat\u0131n ad\u0131d\u0131r.
\n1571’de Osmanl\u0131 y\u00f6netimi K\u0131br\u0131s’ta yer ald\u0131. Daha \u00f6nce Ada’da Venedikliler egemendiler. Osmanl\u0131 y\u00f6netimi, Venedikliler’in elindeki m\u00fclk\u00fc Rum Ortodoks Kilisesi’ne aktard\u0131. Kiliseye geni\u015f yetkiler verdi. B\u00f6ylece Rum kilisesine ve toplumuna g\u00fc\u00e7 geldi. Giderek bu g\u00fc\u00e7 T\u00fcrkiye’den gelip yerle\u015fen T\u00fcrkler’e kar\u015f\u0131 kullan\u0131lacakt\u0131.
\n1878’de Rusya kar\u015f\u0131s\u0131nda zor durumda kalan Osmanl\u0131, K\u0131br\u0131s’\u0131n y\u00f6netimini ge\u00e7ici olarak Ingiltere’ye verdi. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’nda da Ingiltere, K\u0131br\u0131s’a el koydu.
\nK\u0131br\u0131s adas\u0131 resmen 1924′ de T\u00fcrkiye nin kurulu\u015f anla\u015fmalar\u0131 olan Lozan antla\u015fmas\u0131nda B\u00fcy\u00fck Britanya topra\u011f\u0131 olmu\u015ftur. T\u00fcrkiye o g\u00fcn\u00fcn \u015fartlar\u0131 gere\u011fi K\u0131br\u0131s adas\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcndeki Ingiliz egemenli\u011fini resmen kabul edip alt\u0131na imza atm\u0131\u015ft\u0131r.
\n1950’lerin sonlar\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hareketi ba\u015flad\u0131 ve uluslararas\u0131 anla\u015fmalara dayanan bir T\u00fcrk-Rum Ortak Devleti kuruldu. Fakat Rumlar b\u00f6yle bir Ortak Devlet’e raz\u0131 olmad\u0131lar. K\u0131br\u0131s’\u0131n t\u00fcm y\u00f6netimine kendileri el koyma yoluna gittiler; anla\u015fmalar\u0131, uluslararas\u0131 anla\u015fmalar\u0131 \u00e7i\u011fneyerek ve anayasay\u0131 \u00e7i\u011fneyerek ve soyk\u0131r\u0131mla T\u00fcrkler’e sald\u0131r\u0131larda bulunarak, Rumlar, 1963 y\u0131l\u0131nda Ortak Devlet’i y\u0131kt\u0131lar.
\nZ\u00fcrih Antla\u015fmas\u0131 (11 \u015eubat 1959)
\nMadde 3: Bu Antla\u015fma h\u00fck\u00fcmlerinin herhangi birinin ihlali (\u00e7i\u011fnenmesi) halinde Yunanistan, T\u00fcrkiye ve Ingiltere bu h\u00fck\u00fcmlere sayg\u0131y\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in gerekli giri\u015fimlerin yap\u0131lmas\u0131 ve \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131 maksad\u0131yla aralar\u0131nda dan\u0131\u015fmalarda bulunmay\u0131 \u00fcstlenirler. \u00dc\u00e7 garant\u00f6r devletten biri, birlikte veya birbirlerine dan\u0131\u015farak (i\u015fbirli\u011fi halinde) hareket etmek (aygunhoca.com)olana\u011f\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131 taktirde, bu antla\u015fman\u0131n olu\u015fturdu\u011fu durumu (state of affairs) m\u00fcnhas\u0131ran yeniden olu\u015fturmak gayesi ile hareket etmek hakk\u0131n\u0131 korumaktad\u0131rlar.
\nAtina Y\u00fcksek Mahkemesi 21 Mart 1979 tarihinde ald\u0131\u011f\u0131 kararla T\u00fcrkiye’nin m\u00fcdahalesinin, Garanti Anla\u015fmas\u0131’n\u0131n IV. maddesine g\u00f6re yasal oldu\u011funu onaylam\u0131\u015ft\u0131r. Avrupa Konseyi de 29 Temmuz 1974 tarihinde alm\u0131\u015f oldu\u011fu 873 say\u0131l\u0131 karar ile T\u00fcrk m\u00fcdahalesinin yerinde oldu\u011funu kabul etmi\u015ftir.
\nBirinci Bar\u0131\u015f Harekat\u0131
\n5 Temmuz 1974’te T\u00fcrkiye, Yunanistan ve Ingiltere d\u0131\u015fi\u015fleri bakanlar\u0131 I. Cenevre Konferans\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ba\u015flad\u0131. 30 Temmuz’da sona eren konferansta T\u00fcrk taraf\u0131n\u0131n istekleri do\u011frultusunda: ‘Ada’da bir g\u00fcvenlik b\u00f6lgesinin kurulmas\u0131, Rum ve Yunan i\u015fgalindeki T\u00fcrk b\u00f6lgelerin derhal bo\u015falt\u0131lmas\u0131, esir durumda olan asker ve sivillerin m\u00fcbadele edilmeleri veya serbest b\u0131rak\u0131lmalar\u0131, bar\u0131\u015f\u0131n sa\u011flanmas\u0131 ile birlikte anayasaya uygun bir h\u00fck\u00fcmetin yeniden kurulmas\u0131n\u0131n temini, K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti’nde K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Toplumu ile K\u0131br\u0131s Rum Toplumu olmak \u00fczere iki otonom idarenin mevc\u00fcdiyeti’ kabul ve ilan edildi.
\nBa\u015fbakan B\u00fclent Ecevit, adada geli\u015fmelerin k\u00f6t\u00fcye gitmesi sebebi ile diplomatik g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yapmak \u00fczere Londra’ya gitti. Acil olarak toplanan TBMM, H\u00fck\u00fcmete genel sava\u015f a\u00e7ma yetkisi verdi. 14 ilde s\u0131k\u0131y\u00f6netim ilan edildi.
\n20 Temmuz 1974 sabah\u0131 u\u00e7aklar\u0131n bombard\u0131man\u0131ndan sonra T\u00fcrk ordusu 6:15’ten itibaren havadan indirme ve denizden \u00e7\u0131karma ba\u015flad\u0131. Denizden \u00e7\u0131karma Karao\u011flano\u011flu plaj\u0131na yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Rumlar, T\u00fcrkiye’nin 1963 ve 1967’deki gibi adaya m\u00fcdahale edemeyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f bu y\u00fczden ilk ba\u015fta etkili m\u00fcdahale edememi\u015flerdir. Ancak ak\u015fama do\u011fru kar\u015f\u0131 harekata ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r.
\nBu karar, Ingiltere ve Yunanistan B\u00fcy\u00fckel\u00e7ilerine bildirildi\u011fi gibi Ankara’da bulunan ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Sisco’ya da iletildi. Pakistan, Afganistan ve Iran T\u00fcrkiye’ye yard\u0131m s\u00f6z\u00fc verdi. Libya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Kaddafi ihtiya\u00e7 duyulan t\u00fcm askeri m\u00fchimmatlar\u0131n kullan\u0131labilece\u011fini bildirdi.[kaynak belirtilmeli] Bunun yan\u0131nda Suudi Arabistan da 1.5 milyar dolarl\u0131k petrol ile 1 milyar dolar nakit para hibe etmi\u015ftir.
\nT\u00fcrk kuvvetleri 22 Temmuz’da Girne’yi ele ge\u00e7irdi. T\u00fcrk para\u015f\u00fct\u00e7\u00fcleri K\u0131br\u0131s’\u0131n ba\u015fkenti Lefko\u015fa’n\u0131n T\u00fcrk kesimine indi. Yunan birliklerinin Ada’da garant\u00f6r olarak bulunan T\u00fcrk birli\u011fine sald\u0131rmas\u0131 ise, \u00e7arp\u0131\u015fmalar\u0131n Ada geneline yay\u0131lmas\u0131na neden oldu. 22 Temmuz ak\u015fam\u0131 (aygunhoca.com)T\u00fcrkiye, BM G\u00fcvenlik Konseyi’nin ate\u015fkes karar\u0131n\u0131 kabul etti. T\u00fcrk m\u00fcdahalesi sonucu Yunanistan’daki cunta idaresi ve K\u0131br\u0131s Nikos Sampson H\u00fck\u00fcmeti de y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
\n\u0130kinci Bar\u0131\u015f Harekat\u0131; “Ay\u015fe Tatile \u00c7\u0131ks\u0131n”
\nAncak 8 A\u011fustos’ta II. Cenevre Konferans\u0131’n\u0131n yap\u0131lmakta oldu\u011fu zamanda T\u00fcrklerin ‘iyi niyet jesti’ olarak Limasol ve Larnaka civar\u0131nda bir miktar k\u00f6y\u00fc bo\u015faltm\u0131\u015f olmalar\u0131na ra\u011fmen, Milli Muhaf\u0131z Alay\u0131 ve EOKA-B i\u015fgal ettikleri yerleri tahliye etmedikleri gibi ellerindeki esirleri de serbest b\u0131rakmam\u0131\u015flard\u0131r.
\nCenevre konferans\u0131na kat\u0131lan D\u0131\u015fileri Bakan\u0131 Turan G\u00fcne\u015f anla\u015fman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelen Ay\u015fe Tatile \u00c7\u0131ks\u0131n” parolas\u0131n\u0131 Ba\u015fbakan B\u00fclent Ecevit’e bildirmi\u015ftir. ‘Ay\u015fe’ Turan G\u00fcne\u015f’in k\u0131z\u0131 (sonraki Ay\u015fe G\u00fcne\u015f-Ayata)’n\u0131n ad\u0131d\u0131r.aygunhoca.com
\nBunun \u00fczerine 13 A\u011fustos’ta T\u00fcrk birlikleri tekrar ilerlemeye ba\u015flam\u0131\u015f ve 16 A\u011fustos’ta Lefke ve Magosa’n\u0131n kurtar\u0131lmas\u0131yla sona eren \u00fc\u00e7 g\u00fcnl\u00fck II. Bar\u0131\u015f Harekat\u0131’n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Harekat neticesinde bir taraftan Magosa’ya di\u011fer taraftan Lefke’ye var\u0131larak T\u00fcrk taraf\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00e7izildi. Iki harekatta toplam 498 T\u00fcrk askeri, 70 K\u0131br\u0131sl\u0131 M\u00fccahit ve 270 K\u0131br\u0131s T\u00fcrk’\u00fc \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

K\u0131br\u0131s Bar\u0131\u015f Harekat\u0131 K\u0131br\u0131s Bar\u0131\u015f Harekat\u0131, Attila Harekat\u0131 ya da 1974 K\u0131br\u0131s’a T\u00fcrk M\u00fcdahalesi olarak da bilinir. 20 Temmuz 1974 tarihinde T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri’nin Garanti Anla\u015fmas\u0131’n\u0131n III. maddesine istinaden ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi askeri harekat\u0131n ad\u0131d\u0131r. 1571’de Osmanl\u0131 y\u00f6netimi K\u0131br\u0131s’ta yer ald\u0131. Daha \u00f6nce Ada’da Venedikliler egemendiler. Osmanl\u0131 y\u00f6netimi, Venedikliler’in elindeki m\u00fclk\u00fc Rum Ortodoks Kilisesi’ne … Devam\u0131n\u0131 oku…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1685,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-49989","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarih"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49989","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1685"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=49989"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49989\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=49989"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=49989"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=49989"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}