{"id":49629,"date":"2014-02-10T18:48:27","date_gmt":"2014-02-10T16:48:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=49629"},"modified":"2014-02-10T18:48:27","modified_gmt":"2014-02-10T16:48:27","slug":"kurtulus-savasinda-guney-cephesi-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/kurtulus-savasinda-guney-cephesi-3.html","title":{"rendered":"Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131&#8217;nda G\u00fcney Cephesi"},"content":{"rendered":"<p><b>G\u00fcney Cephesinde Kimlerle Sava\u015f\u0131ld\u0131?<\/b><br \/>\nG\u00fcney Cephesinde Fransa (Frans\u0131zlar) Ermenistan (Ermeniler) ile sava\u015ft\u0131k.<\/p>\n<p><b>G\u00fcney Cephesi<\/b><br \/>\nG\u00fcney Cephesi, Frans\u0131z Cephesi veya Kilikya Cephesi (Frans\u0131zca: La campagne de Cilicie), I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n ard\u0131ndan Frans\u0131z kuvvetleri ve beraberindeki Ermeni Lejyonu ile TBMM idaresindeki Kuva-yi Milliye aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen muharebelerden meydana gelen cephedir. Fransa, Sykes-Picot Anla\u015fmas\u0131 ve ard\u0131ndan Ermeniler ile imzalanan antla\u015fma ile kendisine d\u00fc\u015fen topraklara y\u00f6nelmi\u015ftir. 20 Ekim 1921 tarihli Ankara Anla\u015fmas\u0131 ile cephe kapanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><b>Ge\u00e7mi\u015fi<\/b><\/p>\n<p>1916 y\u0131l\u0131nda imzalanan Sykes-Picot Anla\u015fmas\u0131 ile Mara\u015f, Antep, Urfa ve civar\u0131 \u0130ngilizlere, Musul ise Frans\u0131zlara b\u0131rak\u0131l\u0131yordu. Ancak B\u00fcy\u00fck Britanya Musul\u2019daki petrol kaynaklar\u0131 i\u00e7in Fransa ile 15 Eyl\u00fcl 1919\u2032da Suriye \u0130tilafnamesini kabul etti. Buna g\u00f6re:<\/p>\n<ul>\n<li>Musul \u0130ngilizlere<\/li>\n<li>Mara\u015f Antep ve Urfa civar\u0131 Frans\u0131zlara b\u0131rak\u0131ld\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u0130ngiliz d\u00f6neminde pek de \u00f6nemli bir olay ya\u015fanmad\u0131. As\u0131l olaylar Frans\u0131zlar d\u00f6neminde ya\u015fand\u0131.<\/p>\n<p><b>Mara\u015f<\/b><br \/>\nI. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru M\u00fcttefiklerinin yenilmesi \u00fczerine, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu 30 Ekim 1918\u2032de imzalanan Mondros M\u00fctarekesi ile Anadolu\u2019nun bir\u00e7ok yeri gibi Mara\u015f\u2019ta i\u015fgal alt\u0131na girmesi ile i\u015fgal g\u00fc\u00e7lerine kar\u015f\u0131 22 Ocak 1920\u2032de ba\u015flayan savunma 12 \u015eubat 1920 tarihinde i\u015fgalin ortadan kalkmas\u0131 ile sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Mara\u015f\u2019taki ilk direni\u015f, S\u00fct\u00e7\u00fc \u0130mam\u2019\u0131n, hamamdan \u00e7\u0131kan kad\u0131nlara sark\u0131nt\u0131l\u0131k eden Ermeni askerlere sald\u0131rmas\u0131 ile ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><b>Antep <\/b><br \/>\nFrans\u0131zlar 1 Nisan 1919\u00b4da Antep\u00b4i i\u015fgal ettiler. 1920 y\u0131l\u0131n\u0131n Nisan ay\u0131 ba\u015f\u0131nda T\u00fcrk Milli kuvvetleri kentte bir ayaklanma ba\u015flatarak Frans\u0131zlara kar\u015f\u0131 direni\u015fe ge\u00e7mi\u015ftir. On ay kadar s\u00fcren direni\u015f esnas\u0131nda Frans\u0131zlar\u0131n kente 70.000 mermi att\u0131\u011f\u0131 ve T\u00fcrk taraf\u0131nda 6317 ki\u015finin \u015fehit oldu\u011fu anlat\u0131l\u0131r. Frans\u0131zlar, kenti yo\u011fun olarak top ate\u015fine tutmu\u015f, Suriye\u2019de bulunan birliklerinden destek alm\u0131\u015flar fakat Antep\u2019e girme konusunda askeri bir ba\u015far\u0131 g\u00f6sterememi\u015flerdir.<\/p>\n<p>30 May\u0131s 1920\u2032de Frans\u0131zlarla bir ate\u015fkes imzalanm\u0131\u015f ise de 17 Haziran\u2019da \u00e7at\u0131\u015fmalar tekrar ba\u015flam\u0131\u015f ve aral\u0131klarla 1920 sonuna dek s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>1914 y\u0131l\u0131nda, I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 zaman Gaziantep 83 bin n\u00fcfuslu bir liva merkezi idi.30 Ekim 1918\u00b4de imzalanan Mondros M\u00fctarekesi ile \u0130tilaf Devletleri payla\u015ft\u0131klar\u0131 topraklara sahip olmak amac\u0131yla harekete ge\u00e7erken, 17 Aral\u0131k 1918\u00b4de \u0130ngilizler Antep\u00b4e girmi\u015ftir. Bir y\u0131l s\u00fcren bu i\u015fgale Frans\u0131zlar tepki g\u00f6stermi\u015f, 1918 Eyl\u00fcl\u00b4\u00fcnde yap\u0131lan \u0130ngilizlerin Musul \u00fczerindeki \u201cNezaret Hakk\u0131\u201d ndan vazge\u00e7meleri ile \u00f6nce Suriye daha sonra Antep, Urfa ve Mara\u015f bo\u015falt\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun ard\u0131ndan Frans\u0131zlar 29 Ekim 1919\u00b4da Kilis\u00b4i, 5 Kas\u0131m 1919\u00b4da Antep\u00b4i i\u015fgal ettiler.<br \/>\n1920 y\u0131l\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda ise \u00fcnl\u00fc Antep Savunmas\u0131 ba\u015flam\u0131\u015f oldu. 1 Nisan 1920\u00b4de ba\u015flayan Gaziantep savunmas\u0131 11 ay s\u00fcrd\u00fckten sonra a\u00e7l\u0131k y\u00fcz\u00fcnden sona ermi\u015ftir. Savunma s\u00fcresince Frans\u0131zlar \u015fehre 70.000 mermi atm\u0131\u015f, 6.000 Antepli \u015fehit olmu\u015ftur. Bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc savunma sonunda T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi 6 \u015eubat 1921 tarihli toplant\u0131s\u0131nda Antep\u00b4e \u201cGazi\u201d \u00fcnvan\u0131n\u0131 vermi\u015ftir. 15 Mart 1921 tarihinde Londra\u00b4da T\u00fcrk D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 ve Frans\u0131z delegasyonu Antep, Adana ve \u00e7evrelerinin T\u00fcrklere geri verilmesi hususunda mutabakat sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim bu antla\u015fma Ankara Antla\u015fmas\u0131 ile son \u015feklini alm\u0131\u015f ve 25 Aral\u0131k 1921\u00b4de son Frans\u0131z askeri Antep\u00b4ten ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><b>Urfa <\/b><br \/>\nAli Saip Bey\u2019in Jandarma komutan\u0131 olarak Urfa\u2019ya atanmas\u0131ndan sonra halk\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesi daha da s\u00fcratlendi. \u00dc\u00e7bin ki\u015filik bir askeri g\u00fc\u00e7 olu\u015fturuldu. 12\u2032ler olarak adland\u0131r\u0131lan ve Urfa\u2019n\u0131n \u00f6nde gelen 12 vatanseverinden olu\u015fan Kuvay-i Milliye hareketi, \u00f6nderleri Hac\u0131 Mustafa Hac\u0131kamilo\u011flu vas\u0131tas\u0131yla 7 \u015eubat 1920\u2032de Frans\u0131z komutanl\u0131\u011f\u0131na \u015fehrin bo\u015falt\u0131lmas\u0131n\u0131 isteyen bir \u00fcltimatom verdiler. 9 \u015eubat\u2019ta \u015fehrin yar\u0131s\u0131 geri al\u0131nd\u0131 ve 10 Nisan\u2019da Frans\u0131zlar \u00e7ekildiler. Geri \u00e7ekilen Frans\u0131zlar\u0131n neredeyse t\u00fcm\u00fc, Urfa muharebesine ge\u00e7 yeti\u015fmi\u015f \u00e7evre a\u015firet birlikleri taraf\u0131ndan k\u0131l\u0131\u00e7tan ge\u00e7irilmi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00fcney Cephesinde Kimlerle Sava\u015f\u0131ld\u0131? G\u00fcney Cephesinde Fransa (Frans\u0131zlar) Ermenistan (Ermeniler) ile sava\u015ft\u0131k. G\u00fcney Cephesi G\u00fcney Cephesi, Frans\u0131z Cephesi veya Kilikya Cephesi (Frans\u0131zca: La campagne de Cilicie), I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n ard\u0131ndan Frans\u0131z kuvvetleri ve beraberindeki Ermeni Lejyonu ile TBMM idaresindeki Kuva-yi Milliye aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen muharebelerden meydana gelen cephedir. Fransa, Sykes-Picot Anla\u015fmas\u0131 ve ard\u0131ndan Ermeniler ile imzalanan &#8230; <a title=\"Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131&#8217;nda G\u00fcney Cephesi\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/kurtulus-savasinda-guney-cephesi-3.html\" aria-label=\"More on Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131&#8217;nda G\u00fcney Cephesi\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,26],"tags":[],"class_list":["post-49629","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sosyal-bilgiler","category-tarih"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49629","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=49629"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49629\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=49629"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=49629"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=49629"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}