{"id":47737,"date":"2013-11-24T15:29:55","date_gmt":"2013-11-24T13:29:55","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=47737"},"modified":"2013-11-24T15:29:55","modified_gmt":"2013-11-24T13:29:55","slug":"osmanli-devletinde-azinlik-ve-yabanci-okullar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/osmanli-devletinde-azinlik-ve-yabanci-okullar.html","title":{"rendered":"Osmanl\u0131 Devletinde Az\u0131nl\u0131k ve Yabanc\u0131 Okullar"},"content":{"rendered":"<p><b>Az\u0131nl\u0131k ve Yabanc\u0131 Okullar\u0131<\/b><\/p>\n<p>Az\u0131nl\u0131klara k\u00fclt\u00fcr, e\u011fitim ve inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc tan\u0131yan Osmanl\u0131 Devleti, okul a\u00e7ma izni de verdi. Az\u0131nl\u0131k okul\u00adlar\u0131, Patrikhaneler ve Hahamhaneler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla y\u00f6ne\u00adtildi. Bu okullarda ba\u011fl\u0131 bulundu\u011fu kilisenin papaz\u0131 ve\u00adya havran\u0131n haham\u0131 ders veriyordu.<\/p>\n<p>Ba\u011f\u0131ms\u0131z ilk Ermeni Okulu 1790&#8217;da Kumkap\u0131&#8217;da a\u00e7\u0131ld\u0131. 1824&#8217;ten sonra Ermeni Patrikhanesinin emriyle Ermeniler Anadolu&#8217;nun en k\u00fc\u00e7\u00fck yerle\u015fim birimlerine kadar okullar a\u00e7t\u0131lar.<\/p>\n<p>Yahudi Cemaati&#8217;ne ait havralar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ilk modern okul 1854&#8217;te \u0130stanbul&#8217;da <b>Musevi Asri Mektebi <\/b>ad\u0131yla a\u00e7\u0131ld\u0131. 1875&#8217;ten sonra <b>Alliyans \u0130srailit&#8217;in <\/b>gayretleriyle bir\u00e7ok okul a\u00e7\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Kapit\u00fclasyonlardan faydalanarak Osmanl\u0131 \u00fclkesinde okul a\u00e7ma imtiyaz\u0131n\u0131 elde eden yabanc\u0131 \u00fclke misyo\u00adnerleri ak\u0131n ak\u0131n topraklar\u0131m\u0131za gelerek \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015flad\u0131lar. \u00d6nceleri dini nitelik ta\u015f\u0131yan kiliselere ba\u011fl\u0131 olarak kurulan okullar\u0131n yan\u0131nda <b>El\u00e7ilik Okullar\u0131 <\/b>da a\u00e7\u0131ld\u0131. Bu okullar zamanla amac\u0131ndan saparak yaban\u00adc\u0131 devlet okullar\u0131 haline geldi ve Osmanl\u0131 Devleti aleyhine \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131lar. <b>Katoliklerin koruyucusu olan Fransa \u00fclkemizde ilk okulu 1583&#8217;te a\u00e7t\u0131 (Saint Benoit). Bu okul Osmanl\u0131 topraklar\u0131nda a\u00e7\u0131lan ilk yabanc\u0131 okuldur.<\/b><\/p>\n<p>ingilizler, Suriye ve L\u00fcbnan&#8217;da okullar a\u00e7t\u0131. De\u011fi\u015fik yerlerde a\u00e7\u0131lan \u0130ngiliz okullar\u0131ndan Ni\u015fanta\u015f\u0131&#8217;nda <b>\u0130ngi\u00adliz Erkek Lisesi (1905), <\/b>Beyo\u011flu&#8217;nda a\u00e7\u0131lan <b>\u0130ngiliz K\u0131z Ortaokulu (1857) <\/b>T\u00fcrkiye Cumhuriyeti&#8217;ne devredil\u00admi\u015ftir.<\/p>\n<p>Amerika Birle\u015fik Devletleri, 1830&#8217;da Osmanl\u0131 Devle-ti&#8217;yle yapt\u0131\u011f\u0131 antla\u015fmayla en ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 yabanc\u0131 devlet haline geldi. Ermenilerle i\u015fbirli\u011fi yapmay\u0131 kendisi i\u00e7in daha uygun g\u00f6ren ABD, Ermenileri kullanarak Anado\u00adlu&#8217;da etkinlik kazanmak i\u00e7in bir\u00e7ok okul a\u00e7t\u0131rd\u0131. 1863&#8217;te <b>Robert Koleji <\/b>a\u00e7\u0131ld\u0131. Bu okul T\u00fcrk e\u011fitimi i\u00e7in modern bir \u00f6rnek te\u015fkil etti. ABD, Osmanl\u0131 topraklar\u0131nda say\u0131 itibariyle \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 miktarda okul a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. 1904 itibariyle 465 Amerikan okulunda 22.867 \u00f6\u011frenci bulunuyordu.<\/p>\n<p>\u0130talya kendi soyda\u015flar\u0131 i\u00e7in 1861&#8217;de \u0130stanbul&#8217;da ve 1863&#8217;te Hatay&#8217;da okul a\u00e7t\u0131. Osmanl\u0131 \u00fclkesinde ya\u015fa\u00adyan Alman az\u0131nl\u0131klar Avusturya e\u011fitim kurumlar\u0131ndan faydaland\u0131. Ancak 1871&#8217;de birli\u011fini sa\u011flad\u0131ktan sonra kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc yaymak i\u00e7in Almanlar da okullar a\u00e7t\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0131nl\u0131k ve Yabanc\u0131 Okullar\u0131 Az\u0131nl\u0131klara k\u00fclt\u00fcr, e\u011fitim ve inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc tan\u0131yan Osmanl\u0131 Devleti, okul a\u00e7ma izni de verdi. Az\u0131nl\u0131k okul\u00adlar\u0131, Patrikhaneler ve Hahamhaneler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla y\u00f6ne\u00adtildi. Bu okullarda ba\u011fl\u0131 bulundu\u011fu kilisenin papaz\u0131 ve\u00adya havran\u0131n haham\u0131 ders veriyordu. Ba\u011f\u0131ms\u0131z ilk Ermeni Okulu 1790&#8217;da Kumkap\u0131&#8217;da a\u00e7\u0131ld\u0131. 1824&#8217;ten sonra Ermeni Patrikhanesinin emriyle Ermeniler Anadolu&#8217;nun en k\u00fc\u00e7\u00fck yerle\u015fim birimlerine kadar &#8230; <a title=\"Osmanl\u0131 Devletinde Az\u0131nl\u0131k ve Yabanc\u0131 Okullar\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/osmanli-devletinde-azinlik-ve-yabanci-okullar.html\" aria-label=\"More on Osmanl\u0131 Devletinde Az\u0131nl\u0131k ve Yabanc\u0131 Okullar\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,20],"tags":[],"class_list":["post-47737","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sosyal-bilgiler","category-tc-ink-tarihi-ve-ataturkculuk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47737","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=47737"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47737\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=47737"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=47737"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=47737"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}