{"id":47401,"date":"2013-11-13T22:55:12","date_gmt":"2013-11-13T20:55:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=47401"},"modified":"2013-11-13T22:55:12","modified_gmt":"2013-11-13T20:55:12","slug":"sezai-karakocun-fikri-ve-edebi-yonu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/sezai-karakocun-fikri-ve-edebi-yonu.html","title":{"rendered":"Sezai Karako\u00e7&#8217;un fikri ve edebi y\u00f6n\u00fc"},"content":{"rendered":"<p><strong>Sezai Karako\u00e7&#8217;un fikri y\u00f6n\u00fc, Sezai Karako\u00e7&#8217;un fikri edebi y\u00f6n\u00fc<\/strong><\/p>\n<p>Karako\u00e7 \u015fiirle ilgili g\u00f6r\u00fc\u015flerini yazmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerden itibaren \u015fiir anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 da yazm\u0131\u015ft\u0131r. Bu konudaki d\u00fc\u015f\u00fcncelerini Edebiyat Yaz\u0131lar\u0131 ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi 3 kitapta toplayan Karako\u00e7&#8217;un \u015fiirimizde son derece \u00f6zg\u00fcn bir yeri vard\u0131r. Onun \u015fiiri metafizik bir \u015fiirdir. T\u00fcrk \u015fiiri geleneksel yap\u0131s\u0131 itibariyle asl\u0131nda metafizik bir \u015fiirdir. Ancak bu \u00f6zellik Tanzimat&#8217;tan sonra de\u011fi\u015fir. Sadece A.Hamit&#8217;te metafizik bir \u00fcrperti s\u00f6z konusu olur. Onunla tekrar ba\u015flayan bu anlay\u0131\u015f cumhuriyet&#8217;in ilk y\u0131llar\u0131nda Necip Faz\u0131l K\u0131sak\u00fcrek&#8217;te ve Ahmet Kutsi Tecer&#8217;de kendini g\u00f6sterir. Bunlardan ba\u015fka Yahya Kemal ve Asaf Halet \u00c7elebi&#8217;de de metafizik anlay\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Fakat bu metafizik unsurlar ad\u0131 ge\u00e7en hi\u00e7bir \u015fairin \u015fiir anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaz, anlatmaz.<\/p>\n<p>YT\u00dc \u00d6\u011fretim G\u00f6revlisi Yrd. Do\u00e7. Dr. Ali Y\u0131ld\u0131z&#8217;\u0131n tespitiyle T\u00fcrk \u015fiirini metafizik bir esasa oturtan \u015fair Sezai Karako\u00e7&#8217;tur. Sezai Karako\u00e7 bunu modern \u015fiirin diliyle yapm\u0131\u015ft\u0131r. O, Bat\u0131 edebiyat\u0131n\u0131 da iyi incelemi\u015f bir \u015fairdir. Modern sanattaki soyutlaman\u0131n \u0130slam anlay\u0131\u015f\u0131na uygun oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesindedir ve \u015fiirlerini bu y\u00f6nde geli\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Edebiyat Yaz\u0131lar\u0131 I&#8217;deki ilk yaz\u0131 metafizik ile ilgilidir. Bu, hangi kavramlara \u00f6nem verdi\u011fini g\u00f6stermesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p>Karako\u00e7 geleneksel \u015fiire de yakla\u015f\u0131r, ancak dili farkl\u0131d\u0131r. O, modern \u015fiirin diliyle \u015fiirlerini yazm\u0131\u015ft\u0131r. Poetikas\u0131n\u0131 anlatt\u0131\u011f\u0131 ikinci yaz\u0131 Soyutlama ile ilgilidir. Nitekim modern sanat genel anlamda soyutlamaya dayan\u0131r. Ona g\u00f6re \u015fair, \u015fiiri soyutlamada b\u0131rak\u0131rsa eksik b\u0131rakm\u0131\u015f olur, tamamlanmas\u0131 i\u00e7in \u015fairin tekrar somutla\u015ft\u0131rmas\u0131 yani soyutla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u015feyi tekrar yeni bir ba\u011flama oturtmas\u0131 gerekir. Bunu da Dirili\u015f kavram\u0131na ba\u011flar.<\/p>\n<p>Sezai Karako\u00e7, \u015fairin genel \u00e7izgilerini, <i>perg\u00fcnt \u00fc\u00e7geni<\/i> dedi\u011fi \u00fc\u00e7 ilkeyle anlat\u0131r. Peer Gynt, Norve\u00e7li yazar Henrik \u0130BSEN (1828-1906)\u2019in en \u00fcnl\u00fc oyunlar\u0131ndan biridir. Karako\u00e7, Perg\u00fcnt\u2019\u00fcn, hayat\u0131nda bu ilkeleri ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtir ve bu ilkeleri \u015fiire tatbik eder: \u015eair, Kendi Kendisi Olmal\u0131: \u201c\u015eairin kendi kendisi olabilmesinin biricik yolu, de\u011fi\u015fmek, ba\u015fkala\u015fmakt\u0131r.\u201d<\/p>\n<p>\u015eair, Kendine Yetmeli: &#8220;Eserinin tohumunu ve geli\u015ftirecek iklimini, \u015fairin kendi varl\u0131\u011f\u0131ndan almas\u0131 anlam\u0131na gelir yeterlilik ilkesi. Y\u00e2ni fildi\u015fi kuleyi biz d\u0131\u015f\u0131na \u00e7eviriyoruz; evren \u015faire bir fildi\u015fi kule olmal\u0131; \u015fafakta kaybetti\u011fi g\u00fcvercinleri, \u015fair, bir ikindide bulabilmeli.&#8221;<\/p>\n<p>\u015eair, Kendinden Memnun Olmal\u0131: &#8220;Eser\u00b4in \u015fairini sevin\u00e7le titretmesi demek bu. \u015eair, eserini sevmeli. Onu ok\u015famal\u0131, ama yaramazl\u0131klar\u0131na da g\u00f6z yummamal\u0131. Be\u011fenmedi\u011fi davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 g\u00fccendirmeden ona anlatmal\u0131 onu kendini d\u00fczeltmeye kand\u0131rmal\u0131 ve bunu da inand\u0131rmal\u0131 ona. &#8220;Beni and\u0131r\u0131yor, ah, beni o&#8221; demeli.&#8221;<\/p>\n<p>Memnunluk ilkesinin temeli, sevin\u00e7tir. Ya\u015fama sevinci de\u011fil \u201cya\u015fatma sevinci\u201ddir.<\/p>\n<h2>Eserleri<\/h2>\n<div>\n<dl>\n<dt><strong>\u015eiir<\/strong><\/dt>\n<\/dl>\n<ul>\n<li>\u015e\u0130\u0130RLER I H\u0131z\u0131rla K\u0131rk Saat<\/li>\n<li>\u015e\u0130\u0130RLER II Taha&#8217;n\u0131n Kitab\u0131\/G\u00fcl Mu\u015ftusu<\/li>\n<li>\u015e\u0130\u0130RLER III K\u00f6rfez\/\u015eahdamar\/Sesler<\/li>\n<li>\u015e\u0130\u0130RLER IV Zamana Adanm\u0131\u015f S\u00f6zler<\/li>\n<li>\u015e\u0130\u0130RLER V Ayinler \/\u00c7e\u015fmeler<\/li>\n<li>\u015e\u0130\u0130RLER VI Leyl\u00e2 ile Mecnun<\/li>\n<li>\u015e\u0130\u0130RLER VII Ate\u015f Dans\u0131<\/li>\n<li>\u015e\u0130\u0130RLER VIII Al\u0131n Yaz\u0131s\u0131 Saati<\/li>\n<li>\u015e\u0130\u0130RLER IX Monna Rosa(A\u015fk Ve \u00c7ileler)<\/li>\n<li>\u015e\u0130\u0130RLER X Monna Rosa(\u00d6l\u00fcm ve \u00c7er\u00e7eveler)<\/li>\n<li>\u015e\u0130\u0130RLER XI Monna Rosa(Pi\u015fmanl\u0131k ve \u00c7ileler)<\/li>\n<li>\u015e\u0130\u0130RLER XII Ve Monna Rosa<\/li>\n<li>\u015e\u0130\u0130RLER XIII Karay\u0131lan<\/li>\n<li>G\u00dcN DO\u011eMADAN \u015eiirlerin Toplu Bas\u0131m\u0131<\/li>\n<\/ul>\n<dl>\n<dt><strong>\u00c7eviri \u015eiir<\/strong><\/dt>\n<\/dl>\n<ul>\n<li>Bat\u0131 \u015eiirlerinden<\/li>\n<li>\u0130sl\u00e2m\u0131n \u015eiir An\u0131tlar\u0131ndan<\/li>\n<li>\u0130slam anlatmas\u0131<\/li>\n<\/ul>\n<dl>\n<dt><strong>Deneme<\/strong><\/dt>\n<\/dl>\n<ul>\n<li>Edebiyat Yaz\u0131lar\u0131 I Medeniyetin R\u00fcyas\u0131 R\u00fcyan\u0131n Medeniyeti \u015eiir<\/li>\n<li>Edebiyat Yaz\u0131lar\u0131 II Di\u015fimizin Zar\u0131&#8230;&#8230;&#8230;<\/li>\n<li>Edebiyat Yaz\u0131lar\u0131 III E\u011fik Ehramlar<\/li>\n<\/ul>\n<dl>\n<dt><strong>D\u00fc\u015f\u00fcnce<\/strong><\/dt>\n<\/dl>\n<ul>\n<li>Ruhun Dirili\u015fi<\/li>\n<li>K\u0131yamet A\u015f\u0131s\u0131<\/li>\n<li>\u00c7a\u011f ve \u0130lham I-II-III-IV<\/li>\n<li>\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n Dirili\u015fi<\/li>\n<li>Dirili\u015f Neslinin \u00c2ment\u00fcs\u00fc<\/li>\n<li>Yitik Cennet<\/li>\n<li>Makamda<\/li>\n<li>\u0130sl\u00e2m\u0131n Dirili\u015fi<\/li>\n<li>G\u00fcnd\u00f6n\u00fcm\u00fc<\/li>\n<li>Dirili\u015f Mu\u015ftusu<\/li>\n<li>\u0130sl\u00e2m<\/li>\n<li>\u0130sl\u00e2m Toplumunun Ekonomik Str\u00fckt\u00fcr\u00fc<\/li>\n<li>D\u00fc\u015f\u00fcnceler I-II<\/li>\n<li>Dirili\u015fin \u00c7evresinde<\/li>\n<li>Fizik\u00f6tesi A\u00e7\u0131s\u0131ndan Ufuklar ve Daha \u00d6tesi I-II-III<\/li>\n<li>Yap\u0131 Ta\u015flar\u0131 ve Kaderimizin \u00c7a\u011fr\u0131s\u0131 I-II<\/li>\n<li>Unutu\u015f ve Hat\u0131rlay\u0131\u015f<\/li>\n<li>Varolma Sava\u015f\u0131<\/li>\n<li>\u00c7a\u011fda\u015f Bat\u0131 D\u00fc\u015f\u00fcncesinden<\/li>\n<li>\u00c7\u0131k\u0131\u015f Yolu I-II-III<\/li>\n<\/ul>\n<dl>\n<dt><strong>\u0130nceleme<\/strong><\/dt>\n<\/dl>\n<ul>\n<li>Yunus Emre<\/li>\n<li>Mehmed \u00c2kif<\/li>\n<li>Mevl\u00e2na<\/li>\n<\/ul>\n<dl>\n<dt><strong>Piyes<\/strong><\/dt>\n<\/dl>\n<ul>\n<li>Piyesler I<\/li>\n<li>Arma\u011fan<\/li>\n<\/ul>\n<dl>\n<dt><strong>Hikaye<\/strong><\/dt>\n<\/dl>\n<ul>\n<li>H\u0130K\u00c2YELER I Meydan Ortaya \u00c7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda<\/li>\n<li>H\u0130K\u00c2YELER II Portreler<\/li>\n<\/ul>\n<dl>\n<dt><strong>G\u00fcnl\u00fck yaz\u0131lar<\/strong><\/dt>\n<\/dl>\n<ul>\n<li>Farklar<\/li>\n<li>S\u00fctun<\/li>\n<li>S\u00fbr<\/li>\n<li>G\u00fcn Saati<\/li>\n<li><strong>G\u00fcr<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<dl>\n<dt><strong>R\u00f6portaj<\/strong><\/dt>\n<\/dl>\n<ul>\n<li>Tarihin Yol A\u011fz\u0131nda<\/li>\n<\/ul>\n<dl>\n<dt><strong>Belgesel<\/strong><\/dt>\n<\/dl>\n<ul>\n<li>G\u00fcn Do\u011fmadan<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sezai Karako\u00e7&#8217;un fikri y\u00f6n\u00fc, Sezai Karako\u00e7&#8217;un fikri edebi y\u00f6n\u00fc Karako\u00e7 \u015fiirle ilgili g\u00f6r\u00fc\u015flerini yazmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerden itibaren \u015fiir anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 da yazm\u0131\u015ft\u0131r. Bu konudaki d\u00fc\u015f\u00fcncelerini Edebiyat Yaz\u0131lar\u0131 ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi 3 kitapta toplayan Karako\u00e7&#8217;un \u015fiirimizde son derece \u00f6zg\u00fcn bir yeri vard\u0131r. Onun \u015fiiri metafizik bir \u015fiirdir. T\u00fcrk \u015fiiri geleneksel yap\u0131s\u0131 itibariyle asl\u0131nda metafizik bir \u015fiirdir. Ancak bu &#8230; <a title=\"Sezai Karako\u00e7&#8217;un fikri ve edebi y\u00f6n\u00fc\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/sezai-karakocun-fikri-ve-edebi-yonu.html\" aria-label=\"More on Sezai Karako\u00e7&#8217;un fikri ve edebi y\u00f6n\u00fc\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[224],"tags":[],"class_list":["post-47401","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edebiyat-dil-anlatim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47401","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=47401"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47401\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=47401"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=47401"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=47401"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}