{"id":47332,"date":"2013-11-12T17:53:45","date_gmt":"2013-11-12T15:53:45","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=47332"},"modified":"2013-11-12T17:53:45","modified_gmt":"2013-11-12T15:53:45","slug":"gelisen-turkiye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/gelisen-turkiye.html","title":{"rendered":"Geli\u015fen T\u00fcrkiye"},"content":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye i\u00e7in 1945 y\u0131l\u0131 sonras\u0131nda toplumsal, k\u00fclt\u00fcrel, siyasi ve ekonomik a\u00e7\u0131dan yeni bir d\u00f6nem ba\u015fl\u0131yordu. \u00dclkemizde \u00e7ok partili hayata ge\u00e7ilmesi ile ekonomi alan\u0131nda bir de\u011fi\u015fim ve geli\u015fim ya\u015fanmaya ba\u015fland\u0131. Bu d\u00f6nemde yat\u0131r\u0131mlar\u0131 te\u015fvik amac\u0131yla devletin yat\u0131r\u0131mlar\u0131 yan\u0131nda \u00f6zel sekt\u00f6r yat\u0131r\u0131mlar\u0131na da \u00f6nem veren bir politika izlendi.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle 1950 sonras\u0131nda makinele\u015fme ile birlikte tar\u0131m alanlar\u0131 geni\u015fledi ve tar\u0131msal \u00fcretim artt\u0131. \u00dcretimin artmas\u0131nda g\u00fcbre kullan\u0131m\u0131 ve sulaman\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 da etkili oldu. Bu y\u0131llarda sanayile\u015fmeye de a\u011f\u0131rl\u0131k verildi.<\/p>\n<p>1960\u2019l\u0131 y\u0131llara gelindi\u011finde \u00fclkemizin kalk\u0131nmas\u0131 yolunda planl\u0131 bir ekonominin gereklerini yerine getirmek amac\u0131yla Devlet Planlama Te\u015fkilat\u0131 (DPT) kuruldu. DPT ile yat\u0131r\u0131mlar\u0131n planlanmas\u0131, izlenmesi, de\u011ferlendirilmesi ve \u00fclke \u00f6z kaynaklar\u0131n\u0131n \u00f6ncelikler dikkate al\u0131narak kullan\u0131labilmesine imk\u00e2n sa\u011flamak ama\u00e7land\u0131.<\/p>\n<p>1950\u2019lerde ya\u015fanan h\u0131zl\u0131 n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131n yetersiz kalmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. \u0130\u015fsizlik h\u0131zla artt\u0131. K\u00f6yden kente g\u00f6\u00e7 h\u0131zland\u0131. DPT ile Sa\u011fl\u0131k bakanl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda aile planlamas\u0131n\u0131 temel alan bir \u00e7al\u0131\u015fma ba\u015flat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Cumhuriyetin ilk y\u0131llar\u0131nda ba\u015flayan sa\u011fl\u0131k alan\u0131nda kurumla\u015fma \u00e7abalar\u0131 1945\u2019den sonra h\u0131z kazand\u0131. 1960 y\u0131l\u0131ndan sonra sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin kalitesinin y\u00fckseltilmesine \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Sa\u011fl\u0131k hizmetleri \u00e7a\u011f\u0131n gereklerine uygun olarak geli\u015ftirildi.<\/p>\n<p>1965-1970 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda bir\u00e7ok sanayi \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fc yurtd\u0131\u015f\u0131ndan ithal eden T\u00fcrkiye yerli sanayinin g\u00fc\u00e7 kazanmas\u0131yla kendi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilecek duruma geldi.<\/p>\n<p>1970\u2019li y\u0131llarda d\u00fcnyada ba\u015flayan ekonomik kriz \u00fclkemizi de olumsuz olarak etkiledi. Halk temel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 daha ucuza alabilmek i\u00e7in uzun kuyruklarda beklemek zorunda kald\u0131.<\/p>\n<p>1970\u2019li y\u0131llarda tar\u0131mda makinele\u015fmenin i\u015fg\u00fcc\u00fcne duyulan ihtiyac\u0131 azaltmas\u0131, miras yoluyla topraklar\u0131n b\u00f6l\u00fcnmesi ve h\u0131zl\u0131 n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131 gibi nedenlerle i\u015f imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n oldu\u011fu b\u00fcy\u00fck kentlere g\u00f6\u00e7 etmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>\u0130\u00e7 g\u00f6\u00e7\u00fcn yan\u0131 s\u0131ra \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra geli\u015fmi\u015f Avrupa \u00fclkelerinin i\u015fg\u00fcc\u00fcne ihtiya\u00e7 duymas\u0131 \u00fczerine bir\u00e7ok vatanda\u015f\u0131m\u0131z, Almanya, Hollanda, Avusturya gibi \u00fclkelere gitmek zorunda kald\u0131.<\/p>\n<p>1950\u2019li y\u0131llara kadar demiryolu a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olan ula\u015f\u0131m politikam\u0131z bu tarihten sonra kara yolu, deniz ve hava yolu ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131nda meydana gelen geli\u015fmeler \u00fczerine yolcu ve y\u00fck ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131\u015f g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n<p>Geli\u015fen teknoloji ile g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ula\u015f\u0131mda u\u00e7aklar, h\u0131zl\u0131 trenler ve h\u0131zl\u0131 feribotlar kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Atat\u00fcrk d\u00f6neminde \u0130stanbul ve Ankara\u2019da ilk radyo istasyonlar\u0131 kuruldu. 1952 y\u0131l\u0131nda \u0130T\u00dc taraf\u0131ndan ilk televizyon yay\u0131n\u0131 yap\u0131ld\u0131. 1968 y\u0131l\u0131nda TRT yay\u0131n hayat\u0131na ba\u015flad\u0131. 1990 y\u0131l\u0131nda \u00f6zel televizyon kanallar\u0131n\u0131n yay\u0131n hayat\u0131na girmesiyle televizyon toplumumuzu her alanda etkilemeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Sinema sekt\u00f6r\u00fcnde de olumlu geli\u015fmeler ya\u015fand\u0131. \u00dclkemizin en eski film festivali olan Antalya Alt\u0131n Portakal Film Festivali 1964 y\u0131l\u0131nda kuruldu. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu film festivali uluslar aras\u0131 nitelik kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Nitelikli filmler \u00fcretilmesi amac\u0131yla T\u00fcrk sinema sekt\u00f6r\u00fc devlet taraf\u0131ndan desteklenmeye ba\u015fland\u0131. T\u00fcrk filmleri ve y\u00f6netmenleri uluslar aras\u0131 ba\u015far\u0131lar elde ederek \u00f6d\u00fcller kazanmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra T\u00fcrk sporu \u00f6nemli ba\u015far\u0131lar elde etmeye ba\u015flad\u0131. 1948 Londra Olimpiyatlar\u0131\u2019nda T\u00fcrkiye olimpiyat yedincisi oldu. 1998 Seul Olimpiyatlar\u0131\u2019nda halterde Naim S\u00fcleymano\u011flu alt\u0131n madalya kazand\u0131. 2002 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrk Milli Tak\u0131m\u0131, d\u00fcnya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc olarak \u00f6nemli bir ba\u015far\u0131 kazand\u0131.<\/p>\n<p>1980\u2019li y\u0131llarda ekonomi alan\u0131nda enflasyonu d\u00fc\u015f\u00fcrmek, d\u00fcnya ekonomisi ile b\u00fct\u00fcnle\u015ferek ihracat\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in ekonomik istikrar programlar\u0131 uygulanmaya ba\u015flad\u0131. 12 Eyl\u00fcl 1980 askeri darbesinden ekonomi olumsuz etkilendi. 1990 y\u0131llar\u0131nda ekonomik krizler ya\u015fand\u0131. Ekonomik alan\u0131nda al\u0131nan \u00f6nlemlerle T\u00fcrk ekonomisi yeniden geli\u015fme yoluna girdi.<\/p>\n<p>Nitelikli insan yeti\u015ftirilmesi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u00fclkeleri i\u00e7in olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Bundan dolay\u0131 e\u011fitim \u00f6\u011fretimin geli\u015ftirilmesi yolunda at\u0131lan ad\u0131mlar \u00fclkelerin kalk\u0131nmas\u0131na \u00f6nemli katk\u0131lar sa\u011flamaktad\u0131r. Cumhuriyetin kurulu\u015fundan itibaren e\u011fitim seviyemizi y\u00fckseltmek i\u00e7in gayret g\u00f6sterilmi\u015ftir. Yeni okullar a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, \u00f6\u011fretmen say\u0131s\u0131 ve e\u011fitime kazand\u0131r\u0131lan \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131nda \u00f6nemli art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. 1997-1998 \u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131ndan sonra zorunlu e\u011fitim 8 y\u0131la \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u015fekilde e\u011fitimin kalitesinin y\u00fckseltilmesine gayret g\u00f6sterilmi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye i\u00e7in 1945 y\u0131l\u0131 sonras\u0131nda toplumsal, k\u00fclt\u00fcrel, siyasi ve ekonomik a\u00e7\u0131dan yeni bir d\u00f6nem ba\u015fl\u0131yordu. \u00dclkemizde \u00e7ok partili hayata ge\u00e7ilmesi ile ekonomi alan\u0131nda bir de\u011fi\u015fim ve geli\u015fim ya\u015fanmaya ba\u015fland\u0131. Bu d\u00f6nemde yat\u0131r\u0131mlar\u0131 te\u015fvik amac\u0131yla devletin yat\u0131r\u0131mlar\u0131 yan\u0131nda \u00f6zel sekt\u00f6r yat\u0131r\u0131mlar\u0131na da \u00f6nem veren bir politika izlendi. \u00d6zellikle 1950 sonras\u0131nda makinele\u015fme ile birlikte tar\u0131m alanlar\u0131 geni\u015fledi &#8230; <a title=\"Geli\u015fen T\u00fcrkiye\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/gelisen-turkiye.html\" aria-label=\"More on Geli\u015fen T\u00fcrkiye\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,20],"tags":[],"class_list":["post-47332","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sosyal-bilgiler","category-tc-ink-tarihi-ve-ataturkculuk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47332","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=47332"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47332\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=47332"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=47332"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=47332"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}