{"id":45593,"date":"2013-09-30T13:06:49","date_gmt":"2013-09-30T10:06:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=45593"},"modified":"2013-09-30T13:06:49","modified_gmt":"2013-09-30T10:06:49","slug":"sinasinin-fikri-ve-edebi-yonu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/sinasinin-fikri-ve-edebi-yonu.html","title":{"rendered":"\u015einasi&#8217;nin fikri ve edebi y\u00f6n\u00fc"},"content":{"rendered":"<p>\u015e\u0130NAS\u0130 (1826\u20131871)<br \/>\n\uf0fc Edebiyat\u0131m\u0131za bir\u00e7ok yenili\u011fin yerle\u015fmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.\uf0fc As\u0131l ad\u0131 \u0130brahim\u2019dir.\uf0fc \u0130lk tiyatro, ilk \u015fiir \u00e7evirisi, ilk \u00f6zel gazete, ilk makale, ilk noktalama i\u015faretini kullanan ki\u015fidir.\uf0fc Halk i\u00e7in sanat g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc benimsemi\u015ftir.<\/p>\n<p>\uf0fc \u0130lk tiyatro eserimizi: \u015eA\u0130R EVLENMES\u0130 ni yazd\u0131.<br \/>\n\uf0fc \u0130lk makaleyi yazd\u0131: TERC\u00dcMAN-I AHVAL MUKADD\u0130MES\u0130<br \/>\n\uf0fc \u0130lk \u00f6zel gazetesi \u00e7\u0131kard\u0131: TERC\u00dcMAN- I AHVAL<br \/>\n\uf0fc Eserleri: Durub u Emsal\u0131 Osmaniyye<br \/>\n(Osmanl\u0131 Atas\u00f6zleri Kitab\u0131)<br \/>\nTerc\u00fcme i Manzume (\u00c7eviriler)<br \/>\nM\u00fcntehabat \u2013\u0131<br \/>\nE\u015far(\u015fiirleri)<br \/>\nDivan-\u0131 \u015einasi<br \/>\nTasvir i Efk\u00e2r<\/p>\n<p>1860&#8217;da Agah Efendi ile birlikte Terc\u00fcman-\u0131 Ahv\u00e2l Gazetesi&#8217;ni \u00e7\u0131kard\u0131. Alt\u0131 ay sonra Tasvir-i Efk\u00e2r adl\u0131 bir ba\u015fka gazeteyi tek ba\u015f\u0131na y\u00f6netmeye ba\u015flad\u0131. Devlet i\u015flerini ele\u015ftirmesi ve Sultan Abd\u00fclaziz&#8217;e kar\u015f\u0131 giri\u015filen eylemin d\u00fczenleyicilerinin yan\u0131nda yer almas\u0131 nedeniyle 1863&#8217;teki Meclis-i Maarif&#8217;teki g\u00f6revine son verildi. Gazeteyi Nam\u0131k Kemal&#8217;e b\u0131rakarak, 1865&#8217;te Fransa&#8217;ya gitti. Orada s\u00f6zc\u00fck \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na y\u00f6neldi.<\/p>\n<p>Soci\u00e9t\u00e9 Asiatique \u00dcyeli\u011fi&#8217;nden ayr\u0131ld\u0131. 1867&#8217;de \u0130stanbul&#8217;a d\u00f6nd\u00fc. K\u0131sa bir s\u00fcre sonra yeniden Paris&#8217;e gitti. Burada kald\u0131\u011f\u0131 iki y\u0131la yak\u0131n s\u00fcrede, Fransa Milli K\u00fct\u00fcphanesi\u2019nde ara\u015ft\u0131rmalar yapt\u0131. 1869&#8217;da \u0130stanbul&#8217;a d\u00f6n\u00fcnce bir matbaa a\u00e7t\u0131 ve eserlerinin bas\u0131m\u0131yla u\u011fra\u015fmaya ba\u015flad\u0131. K\u0131sa bir s\u00fcre sonra da 13 Eyl\u00fcl 1871&#8217;de beyin t\u00fcm\u00f6r\u00fcnden vefat etti.<\/p>\n<p>Bat\u0131 uygarl\u0131\u011f\u0131ndaki T\u00fcrk Edebiyat\u0131&#8217;n\u0131n kurucusudur. Tanzimat Edebiyat\u0131&#8217;n\u0131 ba\u015flatan, Bat\u0131 Edebiyat\u0131 yolunda naz\u0131m ve nesir t\u00fcr\u00fcnde ilk olarak eser veren \u015einasi&#8217;dir. \u0130lk \u00e7eviri \u015fiirleri, ilk noktalama i\u015faretleri, ilk \u00f6zel T\u00fcrk gazetecili\u011fi ve ilk yerli tiyatro eseri edebiyat\u0131m\u0131za onunla girmi\u015ftir. Ak\u0131lc\u0131 ve mant\u0131k\u00e7\u0131 olup, T\u00fcrk toplumuna yeni bir g\u00f6r\u00fc\u015f kazand\u0131rmak gayesindedir. Halk\u00e7\u0131d\u0131r, halka kar\u015f\u0131 sorumluluk duygusu ile doludur. Halk, vatan millet gibi s\u00f6zc\u00fckleri bug\u00fcnk\u00fc anlamda ilk olarak kullanan yine \u015einasi&#8217;dir. \u015eiiri mecazlardan ar\u0131t\u0131p yal\u0131n hale koyar,soyut anlat\u0131mdan somut anlat\u0131ma ge\u00e7er. Halk dehas\u0131na inan\u0131r, edebiyat\u0131m\u0131zda ilk olarak halk kaynaklar\u0131ndan yararlan\u0131p dil, folklor ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 yapar. Mazmunlu deyi\u015fler yerine sade bir dil, konu\u015fma diline dayanan bir T\u00fcrk\u00e7e yerle\u015ftirmi\u015ftir. Sanat i\u00e7in sanat ilkesini b\u0131rak\u0131r, halk i\u00e7in sanat ilkesine ba\u011flan\u0131r. Divan Edebiyat\u0131&#8217;ndaki par\u00e7a g\u00fczelli\u011fi anlay\u0131\u015f\u0131na kar\u015f\u0131, toplu g\u00fczellik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 savunmu\u015ftur.Toplumu bilgice kalk\u0131nd\u0131rmak i\u00e7in en \u00f6nemli yolun gazete oldu\u011funu bilmi\u015f ve ilk \u00f6zel gazeteyi \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.(Terc\u00fcman-\u0131 Ahval)Nesir alan\u0131nda da kompozisyon alan\u0131nda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015e\u0130NAS\u0130 (1826\u20131871) \uf0fc Edebiyat\u0131m\u0131za bir\u00e7ok yenili\u011fin yerle\u015fmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.\uf0fc As\u0131l ad\u0131 \u0130brahim\u2019dir.\uf0fc \u0130lk tiyatro, ilk \u015fiir \u00e7evirisi, ilk \u00f6zel gazete, ilk makale, ilk noktalama i\u015faretini kullanan ki\u015fidir.\uf0fc Halk i\u00e7in sanat g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc benimsemi\u015ftir. \uf0fc \u0130lk tiyatro eserimizi: \u015eA\u0130R EVLENMES\u0130 ni yazd\u0131. \uf0fc \u0130lk makaleyi yazd\u0131: TERC\u00dcMAN-I AHVAL MUKADD\u0130MES\u0130 \uf0fc \u0130lk \u00f6zel gazetesi \u00e7\u0131kard\u0131: TERC\u00dcMAN- I AHVAL \uf0fc &#8230; <a title=\"\u015einasi&#8217;nin fikri ve edebi y\u00f6n\u00fc\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/sinasinin-fikri-ve-edebi-yonu.html\" aria-label=\"More on \u015einasi&#8217;nin fikri ve edebi y\u00f6n\u00fc\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[224],"tags":[],"class_list":["post-45593","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edebiyat-dil-anlatim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45593","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45593"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45593\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45593"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45593"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45593"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}