{"id":45402,"date":"2013-09-28T22:41:18","date_gmt":"2013-09-28T19:41:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=45402"},"modified":"2013-09-28T22:41:18","modified_gmt":"2013-09-28T19:41:18","slug":"tanzimat-donemi-sanatcilari-nicin-gazetecilige-onem-vermislerdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/tanzimat-donemi-sanatcilari-nicin-gazetecilige-onem-vermislerdir.html","title":{"rendered":"Tanzimat d\u00f6nemi sanat\u00e7\u0131lar\u0131 ni\u00e7in gazetecili\u011fe \u00f6nem vermi\u015flerdir?"},"content":{"rendered":"<p>Tanzimat gazetecili\u011fi; halk\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra edebiyat\u0131n da de\u011fi\u015fmesinde b\u00fcy\u00fck etkiye sahiptir. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n gazeteyle \u00f6n plana ge\u00e7mesi, edebiyat\u0131m\u0131zda da etkisini g\u00f6ste\u00adrir. Bu gazeteleri okuyanlar, Bat\u0131&#8217;dan yap\u0131lan roman \u00e7evirilerini izleyenler, yeni bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rlar.<\/p>\n<p>Tanzimat&#8217;la gelen ve geli\u015fen T\u00fcrk gazetecili\u011fi, T\u00fcrk edebiyat\u0131\u00adn\u0131n yepyeni bir d\u00f6neme girmesini sa\u011flar.\u00a0<strong>Makale, f<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>kra, haber, r<\/strong><strong>\u00f6<\/strong><strong>portaj, sohbet,\u00a0<\/strong>m\u00fclakat,\u00a0<strong>an<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>, gezi,\u00a0<\/strong><strong>\u015f<\/strong><strong>iir, inceleme, ele<\/strong><strong>\u015f<\/strong><strong>tiri, deneme, hik\u00e2ye ve roman t<\/strong><strong>\u00fc<\/strong><strong>rlerinin geli<\/strong><strong>\u015f<\/strong><strong>mesinde gazeteci\u00adli<\/strong><strong>\u011f<\/strong><strong>imizin etkisi b<\/strong><strong>\u00fc<\/strong><strong>y<\/strong><strong>\u00fc<\/strong><strong>k olur.<\/strong><\/p>\n<p>Tanzimat \u015fairleri ile yazarlar\u0131n\u0131n hemen hepsi gazetecilikle u\u011f\u00adra\u015f\u0131rlar. Edebiyatla ilgili ilk yaz\u0131lar gazetelerde yay\u0131nlan\u0131r. Bu y\u00fczden,\u00a0<strong>\u015e<\/strong><strong>inasi, Nam<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>k Kemal, Ziya Pa<\/strong><strong>\u015f<\/strong><strong>a, Ahmet Mithat, Ah\u00admet Vefik Pa<\/strong><strong>\u015f<\/strong><strong>a, Eb<\/strong><strong>\u00fc<\/strong><strong>zziya Tevfik,\u00a0<\/strong><strong>\u015e<\/strong><strong>emsettin Sami, Recaiza\u00adde Mahmut Ekrem&#8230;\u00a0<\/strong>gazetecilikle edebiyat\u0131 kayna\u015ft\u0131r\u0131rlar.<\/p>\n<p>\u0130lk \u00f6zel gazete olan ve\u00a0<strong>Ag<\/strong><strong>\u00e2<\/strong><strong>h Efendi ile\u00a0<\/strong><strong>\u015e<\/strong><strong>inasi&#8217;nin\u00a0<\/strong>\u00e7\u0131ka\u011f\u0131\u00a0<strong>Ter\u00adc<\/strong><strong>\u00fc<\/strong><strong>man-<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>\u00a0Ahv<\/strong><strong>\u00e2<\/strong><strong>l&#8217;in\u00a0<\/strong>edebiyat\u0131m\u0131zda ayr\u0131 bir yeri vard\u0131r. Osmanl\u0131 \u00fclkesinde ilk \u00f6zel T\u00fcrk\u00e7e gazete olan Terc\u00fcman-\u0131 Ahval hem gazetecilik hem de edebiyat ve k\u00fclt\u00fcr tarihi y\u00f6n\u00fcnden bir d\u00f6\u00adn\u00fcm noktas\u0131d\u0131r. Sosyal ve siyasal olaylar\u0131n yo\u011funluk arz etti\u011fi halk taraf\u0131ndan merak ve heyecanla izlenen olaylar bu gazete\u00adde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. Terc\u00fcman-\u0131 Ahval, bir \u00f6vg\u00fc gazetesi de\u011fil, d\u00fc\u00ad\u015f\u00fcnce ve tart\u0131\u015fma gazetesi olmu\u015f, fertlerin d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa vurulmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130mtiyazl\u0131 ba\u015fyaz\u0131 gele\u00adne\u011fi ilk bu gazetede ba\u015flam\u0131\u015f, tefrika ve tart\u0131\u015fmalar, haberi \u00f6n plana \u00e7\u0131karan ara\u015ft\u0131rmalar, e\u011fitim sisteminin aksakl\u0131klar\u0131 ve siya\u00adsi ele\u015ftiri \u00f6rnekleri yine ilk bu gazetede yer alm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk edeb\u00ee tef\u00adrika da bu gazetede yay\u0131nlan\u0131r. Bu, \u015einasi&#8217;nin\u00a0<strong>\u015e<\/strong><strong>air Evlenmesi\u00a0<\/strong>adl\u0131 oyunudur. Ger\u00e7ekten o d\u00f6nemde b\u00fct\u00fcn yazarlar, ilk edeb\u00ee yaz\u0131lar\u0131n\u0131 gazetelerde yay\u0131nlam\u0131\u015flard\u0131r. Bu nedenle Tanzimat d\u00f6\u00adneminde gazetecilik, edeb\u00ee a\u00e7\u0131dan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Terc\u00fcman-\u0131 Ahv\u00e2l&#8217;in a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 yolda \u00e7ok emek ve titizlikle yay\u0131n ha\u00adyat\u0131na giren, daha ileri bir ad\u0131m atan Tasvir-i Efk\u00e2r olmu\u015ftur. \u015ei\u00adnasi&#8217;nin kalemiyle \u00f6zg\u00fcrl\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcncesini yayan bu gazetenin T\u00fcrk bas\u0131n tarihinde \u00f6nemli bir yeri vard\u0131r. O d\u00f6nemin en \u00f6zl\u00fc ve k\u00fclt\u00fcrl\u00fc yaz\u0131lar onun kaleminden bu gazetede \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Tasviri Efk\u00e2r&#8217;\u0131n<\/strong><strong>\u00a0<\/strong>e\u011fitim ve edebiyat alanlar\u0131nda yepyeni bir yak\u00adla\u015f\u0131m olu\u015fturdu\u011fu da kabul edilir. Halk dilini \u00f6n plana \u00e7\u0131karma\u00ads\u0131, sade anlat\u0131m ve keskin fikirli stili, gazetesine izin i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 ba\u015fvurusundaki olabildi\u011fince T\u00fcrk\u00e7e anlat\u0131m ilgisine sad\u0131k kal\u00add\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.<\/p>\n<p><strong>Sonu\u00e7ta Bat\u0131&#8217;dan al\u0131nan yeni yaz\u0131 t\u00fcrlerinin geli\u015fmesinde, yeni edebiyat\u00e7\u0131lar\u0131n yeti\u015fmesinde, yeni bir sanat ve edebiyat orta\u00adm\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131nda, \u00e7a\u011fda\u015fla\u015fmada, yeni bir ya\u015fam tarz\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131nda Tanzimat gazetecili\u011fi \u00f6nemli rol oynam\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00d6zellikle:<\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Symbol; mso-bidi-font-family: Symbol; mso-fareast-font-family: Symbol;\"><span style=\"mso-list: Ignore;\"><span style=\"font-size-adjust: none; font-stretch: normal; font: 7pt\/normal 'Times New Roman';\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Cambria','serif'; mso-ascii-theme-font: major-latin; mso-hansi-theme-font: major-latin;\">Gazetenin Bat\u0131l\u0131 devletlerdeki i\u015flevinin ve g\u00fcc\u00fcn\u00fcn anla\u015f\u0131lmas\u0131<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Symbol; mso-bidi-font-family: Symbol; mso-fareast-font-family: Symbol;\"><span style=\"mso-list: Ignore;\"><span style=\"font-size-adjust: none; font-stretch: normal; font: 7pt\/normal 'Times New Roman';\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Cambria','serif'; mso-ascii-theme-font: major-latin; mso-hansi-theme-font: major-latin;\">Gazetenin ticari bak\u0131mdan kitaba g\u00f6re daha avantajl\u0131 olmas\u0131,pazarlanmas\u0131n\u0131n kolay olmas\u0131<\/span><\/p>\n<p class=\"MsoListParagraphCxSpMiddle\" style=\"margin: 0cm 0cm 0pt 36pt; mso-list: l1 level1 lfo1; text-indent: -18pt;\"><span style=\"font-family: Symbol; mso-bidi-font-family: Symbol; mso-fareast-font-family: Symbol;\"><span style=\"mso-list: Ignore;\"><span style=\"font-size-adjust: none; font-stretch: normal; font: 7pt\/normal 'Times New Roman';\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Cambria','serif'; mso-ascii-theme-font: major-latin; mso-hansi-theme-font: major-latin;\">Halk\u0131n anlayabilece\u011fi bir dille yaz\u0131lmas\u0131<\/span><\/p>\n<p class=\"MsoListParagraphCxSpMiddle\" style=\"margin: 0cm 0cm 0pt 36pt; mso-list: l1 level1 lfo1; text-indent: -18pt;\"><span style=\"font-family: Symbol; mso-bidi-font-family: Symbol; mso-fareast-font-family: Symbol;\"><span style=\"mso-list: Ignore;\"><span style=\"font-size-adjust: none; font-stretch: normal; font: 7pt\/normal 'Times New Roman';\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Cambria','serif'; mso-ascii-theme-font: major-latin; mso-hansi-theme-font: major-latin;\">Gazetenin bas\u0131lan kitaplarla ve oynan tiyatro oyunlar\u0131yla ilgili haber vermesi<\/span><\/p>\n<p class=\"MsoListParagraphCxSpMiddle\" style=\"margin: 0cm 0cm 0pt 36pt; mso-list: l1 level1 lfo1; text-indent: -18pt;\"><span style=\"font-family: Symbol; mso-bidi-font-family: Symbol; mso-fareast-font-family: Symbol;\"><span style=\"mso-list: Ignore;\"><span style=\"font-size-adjust: none; font-stretch: normal; font: 7pt\/normal 'Times New Roman';\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Cambria','serif'; mso-ascii-theme-font: major-latin; mso-hansi-theme-font: major-latin;\">Roman ve tiyatro eserlerinin tefrika edilmesini sa\u011flamas\u0131 ileriki y\u0131llarda \u015fiirlere ve edebiyat konular\u0131na halk\u0131n kolayca ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamas\u0131<\/span><\/p>\n<p class=\"MsoListParagraphCxSpLast\" style=\"margin: 0cm 0cm 10pt 36pt; mso-list: l1 level1 lfo1; text-indent: -18pt;\"><span style=\"font-family: Symbol; mso-bidi-font-family: Symbol; mso-fareast-font-family: Symbol;\"><span style=\"mso-list: Ignore;\"><span style=\"font-size-adjust: none; font-stretch: normal; font: 7pt\/normal 'Times New Roman';\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Cambria','serif'; mso-ascii-theme-font: major-latin; mso-hansi-theme-font: major-latin;\">Toplumsal konular\u0131n edebi t\u00fcrlere girmesini sa\u011flamas\u0131 nedeniyle tercih edilmi\u015flerdir.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tanzimat gazetecili\u011fi; halk\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra edebiyat\u0131n da de\u011fi\u015fmesinde b\u00fcy\u00fck etkiye sahiptir. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n gazeteyle \u00f6n plana ge\u00e7mesi, edebiyat\u0131m\u0131zda da etkisini g\u00f6ste\u00adrir. Bu gazeteleri okuyanlar, Bat\u0131&#8217;dan yap\u0131lan roman \u00e7evirilerini izleyenler, yeni bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rlar. Tanzimat&#8217;la gelen ve geli\u015fen T\u00fcrk gazetecili\u011fi, T\u00fcrk edebiyat\u0131\u00adn\u0131n yepyeni bir d\u00f6neme girmesini sa\u011flar.\u00a0Makale, f\u0131kra, haber, r\u00f6portaj, sohbet,\u00a0m\u00fclakat,\u00a0an\u0131, gezi,\u00a0\u015fiir, &#8230; <a title=\"Tanzimat d\u00f6nemi sanat\u00e7\u0131lar\u0131 ni\u00e7in gazetecili\u011fe \u00f6nem vermi\u015flerdir?\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/tanzimat-donemi-sanatcilari-nicin-gazetecilige-onem-vermislerdir.html\" aria-label=\"More on Tanzimat d\u00f6nemi sanat\u00e7\u0131lar\u0131 ni\u00e7in gazetecili\u011fe \u00f6nem vermi\u015flerdir?\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[224],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45402"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45402"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45402\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45402"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45402"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45402"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}