{"id":42392,"date":"2013-05-17T15:22:58","date_gmt":"2013-05-17T13:22:58","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sorubak.com\/blog\/?p=42392"},"modified":"2013-05-17T15:22:58","modified_gmt":"2013-05-17T13:22:58","slug":"buyuk-ve-kucuk-harflerin-kullanimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/buyuk-ve-kucuk-harflerin-kullanimi.html","title":{"rendered":"B\u00fcy\u00fck ve K\u00fc\u00e7\u00fck Harflerin Kullan\u0131m\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Alfabemizde (L\u00e2tin alfabesi) her harfin bir b\u00fcy\u00fck, bir de k\u00fc\u00e7\u00fck \u015fekli vard\u0131r. Yaz\u0131da yayg\u0131n olarak k\u00fc\u00e7\u00fck harf kullan\u0131l\u0131r. Ancak belirli yerlerde b\u00fcy\u00fck harf kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<br \/>\nB\u00fcy\u00fck harfle k\u00fc\u00e7\u00fck harf aras\u0131nda okunu\u015f olarak fark olmasa da yaz\u0131l\u0131\u015f olarak b\u00fcy\u00fck farklar vard\u0131r.<br \/>\nB\u00fcy\u00fck ve k\u00fc\u00e7\u00fck harflerin kullan\u0131m\u0131 ile ilgili kurallar \u015funlard\u0131r:<br \/>\nHer c\u00fcmlenin ilk kelimesi b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flar. B\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flamayan bir kelime dizisi, \u00f6ncesi yaz\u0131lmam\u0131\u015f ya da silinmi\u015f bir c\u00fcmle zannedilebilir.<br \/>\n&#8220;Bir g\u00fcn, istikl\u00e2l ve cumhuriyeti m\u00fcdafaa mecburiyetine d\u00fc\u015fersen, vazifeye at\u0131lmak i\u00e7in, i\u00e7inde bulunaca\u011f\u0131n vaziyetin imk\u00e2n ve \u015feraitini d\u00fc\u015f\u00fcnmeyeceksin!&#8221;<br \/>\n&#8220;\u00d6m\u00fcr, yar\u0131nlara ba\u011flanan \u00fcmitlerle ge\u00e7ip gitmekte, gafilcesine kavgalarla, g\u00fcr\u00fclt\u00fclerle, didinmelerle t\u00fckenip durmadad\u0131r. Sen akl\u0131n\u0131 ba\u015f\u0131na al da, \u00f6mr\u00fcn\u00fc, \u015fu i\u00e7inde bulundu\u011fun bug\u00fcn say.&#8221; (Mevl\u00e2na)<br \/>\n&#8221; Noktayla, iki noktayla, \u00fc\u00e7 noktayla, soru ve \u00fcnlem i\u015faretleriyle biten c\u00fcmlelerden sonra gelen c\u00fcmleler b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flar.<br \/>\n-Ah, bilsen biz senin \u0131st\u0131rab\u0131n\u0131 ne iyi anl\u0131yoruz! Biz ki her \u015feyi g\u00f6r\u00fcr ve anlar\u0131z. D\u00fc\u015f\u00fcn, bir elbiseyle bir v\u00fccut aras\u0131ndaki esrarl\u0131 rab\u0131tay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn. O elbise ki terzinin elinden v\u00fccudun basit hendesesine g\u00f6re yap\u0131lm\u0131\u015f m\u00e2nas\u0131z bir kal\u0131p h\u00e2linde \u00e7\u0131kar ve sonra bir v\u00fccuda yap\u0131\u015f\u0131p onun b\u00fct\u00fcn hareketleriyle ya\u015famaya ba\u015flay\u0131nca ne h\u00e2le gelir, d\u00fc\u015f\u00fcn! Ba\u015flang\u0131\u00e7ta hi\u00e7bir \u015fey ifade etmeyen elbiseler at\u0131laca\u011f\u0131 g\u00fcne kadar v\u00fccudun her hareketini saniyesi saniyesine kaydeden korkun\u00e7 bir h\u00e2f\u0131zad\u0131r. Bir\u00e7ok oturu\u015f \u015fekillerinin kabartt\u0131\u011f\u0131 diz kapaklar\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn! Her duygunun hususi bir bi\u00e7im verdi\u011fi omuzlar\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn! Kambur vaziyetlerinde nas\u0131l arkaya topland\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, b\u00fct\u00fcn mafsal yerlerinde nas\u0131l halkala\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn! V\u00fccudun sonsuz hareketleri i\u00e7inde bize d\u00fc\u015fmeyen pay hangisidir? Bunlar\u0131n i\u00e7inde sefaletlerin, a\u00e7l\u0131klar\u0131n, ihtiraslar\u0131n, cinayetlerin, co\u015fkunluklar\u0131n, kahkahalar\u0131n aln\u0131m\u0131za \u00e7izdi\u011fi hep husus\u00ee bir \u00e7izgi vard\u0131r. \u0130nsanlar san\u0131rlar ki, bizim \u00fcst\u00fcm\u00fczdeki her \u00e7izgi, her intiba, bir di\u011fer \u00e7izgi veya intiba ile silinir, hepsi birbirine kar\u0131\u015f\u0131r, manas\u0131z bir halita olur ve sonunda biz eskimi\u015f bulunuruz. Eskiriz, fakat insanlardan evvel eskidi\u011fimiz i\u00e7in onlardan daha ince ve hassas olan biz, b\u00fct\u00fcn \u00e7izgiler ve intibalar\u0131m\u0131z\u0131 hep birbirinin i\u00e7inde saklar\u0131z. Bu b\u00f6yle bir halitad\u0131r ki, bunun d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn\u00fc ele ge\u00e7irebilen g\u00f6z onu \u00e7\u00f6zd\u00fck\u00e7e, do\u011fumumuzdan \u00f6l\u00fcm\u00fcm\u00fcze kadar b\u00fct\u00fcn hayat\u0131m\u0131z\u0131, zaman\u0131n atomlar\u0131 i\u00e7inde s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131r ve bu korkun\u00e7, ah, bu korkun\u00e7 haf\u0131za k\u00fcp\u00fc i\u00e7inde, mazinin, birbirinin \u00fcst\u00fcnden akan k\u00fc\u00e7\u00fck y\u0131lanlar h\u00e2linde nas\u0131l kayna\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr. Fakat o g\u00f6z kimde vard\u0131r? Kimsede&#8230; Yaln\u0131z bizde&#8230; Biz, ki her \u015feyi g\u00f6r\u00fcr ve anlar\u0131z, seni g\u00f6r\u00fcyor ve anl\u0131yoruz&#8230; Bize art\u0131k hik\u00e2yeni anlatma!&#8230; Ne l\u00fczum var? Biz onu biliyoruz. Ben sana kendi hik\u00e2yemi ne diye anlatay\u0131m? Sen de onu bilirsin. Beni bir \u00f6l\u00fcn\u00fcn \u00fcst\u00fcnden \u00e7\u0131kard\u0131lar. Burada sat\u0131n alacak adam bekliyorum. \u00d6b\u00fcr\u00fc t\u0131pk\u0131 benim gibi, bug\u00fcn bir \u00f6l\u00fcn\u00fcn \u00fcst\u00fcnden \u00e7\u0131kmad\u0131ysa yar\u0131n ikinci g\u00fcn veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcn \u00e7\u0131kacak. D\u00fc\u015f\u00fcn, d\u00fc\u015f\u00fcn, biz insanlardan evvel eskidi\u011fimiz h\u00e2lde ka\u00e7 insan eskitiyoruz? Bizim \u0131st\u0131rab\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn! Biz v\u00fccutsuz kalan bir elbise miyiz, yoksa elbisesiz kalm\u0131\u015f bir \u0131st\u0131rab\u0131n v\u00fccudu mu? (Necip Faz\u0131l, Eski Elbiselerin Haf\u0131zas\u0131)<br \/>\nOrhun Kitabesi&#8217;nde T\u00fcrk hakan\u0131 \u015f\u00f6yle diyor: T\u00fcrk Tanr\u0131s\u0131, T\u00fcrk milleti yok olmas\u0131n diye atalar\u0131m\u0131 g\u00f6nderdi ve beni g\u00f6nderdi. Ben hakan olunca g\u00fcnd\u00fcz oturmad\u0131m, gece uyumad\u0131m. (Ziya G\u00f6kalp, T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn Esaslar\u0131)<br \/>\n&#8220;Bu i\u015faretler as\u0131l c\u00fcmlenin i\u00e7inde, yani i\u00e7 c\u00fcmlede ise sonraki kelime b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flamaz:<br \/>\n&#8220;Durun!&#8221; diye ba\u011f\u0131rd\u0131 annem.<br \/>\nBu kez \u00e7ocuk, &#8220;Bu peri midir, melek mi?&#8221; diye d\u00fc\u015f\u00fcnerek, \u00f6\u011fretmene hayranl\u0131kla bakt\u0131.<br \/>\n&#8220;\u0130ki noktadan sonra c\u00fcmle gelmiyorsa, \u00f6rnekler s\u0131ralan\u0131yorsa bunlar b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flamaz:<br \/>\nBaz\u0131 mastarlar kal\u0131c\u0131 nesne ad\u0131 olmu\u015flard\u0131r: yemek, \u00e7akmak, dolma, dondurma, kavurma, bulu\u015f&#8230;<br \/>\n&#8220;\u00d6rneklerle ba\u015flayan c\u00fcmleler de b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flar:<br \/>\nBilgisayar, sinema, tiyatro, internet, foto\u011fraf gibi hobiler, pahal\u0131l\u0131k y\u00fcz\u00fcnden l\u00fcks gibi g\u00f6r\u00fclmektedir.<br \/>\n&#8220;C\u00fcmle i\u00e7erisinde ba\u015fkas\u0131ndan aktar\u0131lan ve t\u0131rnak i\u00e7inde verilen c\u00fcmleler de b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flar:<br \/>\nAtat\u00fcrk gen\u00e7li\u011fe seslenirken ilk \u00f6nce &#8220;Ey T\u00fcrk gen\u00e7li\u011fi! Birinci vazifen, T\u00fcrk istikl\u00e2lini, T\u00fcrk cumhuriyetini, ilelebet, muhafaza ve m\u00fcdafaa etmektir.&#8221; demektedir.<br \/>\n&#8220;T\u0131rnak i\u00e7inde verilen s\u00f6z tam bir c\u00fcmle de\u011filse veya c\u00fcmlenin ba\u015f k\u0131sm\u0131 verilmemi\u015fse b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flamaz.<br \/>\nNabi&#8217;nin &#8220;&#8230;&#8230;&#8230; var i\u00e7inde&#8221; redifli gazeli a\u00e7\u0131klanacak.<br \/>\n&#8220;\u0130ki k\u0131sa \u00e7izgi veya iki virg\u00fcl aras\u0131nda verilen ara s\u00f6zler, ara c\u00fcmleler, a\u00e7\u0131klama c\u00fcmleleri b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flamaz.<br \/>\nBu konuda kararl\u0131 olduktan sonra -ge\u00e7 karar vermi\u015f olsan da- ba\u015far\u0131ya ula\u015f\u0131rs\u0131n.<br \/>\nBa\u015f\u0131m\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131 yazlar\u0131 -s\u0131caklardan olmal\u0131- daha da artar.<br \/>\nKal\u0131c\u0131 konutlar\u0131 bu y\u0131l sonuna kadar -ge\u00e7en seneki l\u00e2f- yeti\u015ftireceklermi\u015f.<br \/>\n\u00c7\u0131kmam\u0131z gereken uygar milletler seviyesini -ki bu seviyeye h\u00e2l\u00e2 \u00e7ok uza\u011f\u0131z- Mustafa Kemal hedef olarak g\u00f6stermi\u015fti bize.<br \/>\nBu i\u015fi 2000 sununa kadar bitireceklerini -inan\u0131lacak gibi de\u011fil- s\u00f6yl\u00fcyorlar.<br \/>\nBu adam, seni temin ederim, sahtek\u00e2r\u0131n biridir.<br \/>\nCihan y\u0131k\u0131lsa, emin ol, bu cephe sars\u0131lmaz.<br \/>\n&#8220;Rakamla ba\u015flayan c\u00fcmlelerde rakamdan sonra gelen kelime b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flamaz.<br \/>\n1998 y\u0131l\u0131nda ortaokulu bitirdim.<br \/>\n] \u015eiirde her m\u0131sra (birka\u00e7 m\u0131sra bir c\u00fcmle olu\u015ftursa da) b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flar. K\u00fc\u00e7\u00fck harfle ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015f bir m\u0131sra\u0131n ilk kelimesi veya kelimeleri silinmi\u015f veya yaz\u0131lmam\u0131\u015f zannedilebilir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u015fiir kitaplar\u0131nda bu kurala \u00e7o\u011funlukla uyulmamaktad\u0131r:<br \/>\n&#8230;<br \/>\nBir de baharlar bilirim,<br \/>\nApartman odalar\u0131nda b\u00fcy\u00fcyen \u00e7ocuklar\u0131n bilmedi\u011fi bilemeyece\u011fi.<br \/>\nAnadolu bozk\u0131rlar\u0131nda<br \/>\n\u0130stanbul&#8217;dan \u00e7\u0131k\u0131p, Diyarbekir&#8217;e do\u011fru, tekerleri<br \/>\nYamal\u0131 asfaltlar\u0131 bir a\u011fustos susuzlu\u011fuyla i\u00e7en<br \/>\nCesur otob\u00fcs pencerelerinden<br \/>\nBilin\u00e7siz bas kaymas\u0131yla g\u00f6r\u00fclen<br \/>\nEvrensen kad\u0131nlar\u0131n iki b\u00fckl\u00fcm \u00e7apa yapt\u0131klar\u0131 tarla kenarlar\u0131nda<br \/>\n\u00c7\u0131plak ayaklar\u0131 yumu\u015fak topraklara batm\u0131\u015f \u0131rgat \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n<br \/>\nBir ellerinde bayat bir ekme\u011fi kemirirken<br \/>\nDi\u011fer ellerinde sarkan yemye\u015fil bir so\u011fanla gelen.<br \/>\n] B\u00fct\u00fcn \u00f6zel isimler (\u00f6zel ismi olu\u015fturan her kelime ve onlar\u0131 niteleyen, tan\u0131tan unvanlar) b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flar. B\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flamazsa cins ismi zannedilebilirler:<br \/>\n&#8221; Ki\u015fi adlar\u0131 ve soyadlar\u0131, takma adlar, ki\u015fi adlar\u0131ndan \u00f6nce ve sonra gelen sayg\u0131 s\u00f6zleri, unvanlar ve meslek adlar\u0131, tarih\u00ee ki\u015filerin adlar\u0131ndan \u00f6nce gelen unvan ve l\u00e2kaplar b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flar:<br \/>\nAli, Meltem, Mehmet, Meral, Yasemin, U\u011fur, Bark\u0131n&#8230;<br \/>\nBinba\u015f\u0131 \u00d6mer, Doktor Kenan, M\u00fctercim As\u0131m, Ankaral\u0131 \u00c2\u015f\u0131k \u00d6mer&#8230;<br \/>\nMustafa Kemal Atat\u00fcrk, Mehmet Akif Ersoy, Naz\u0131m Hikmet Ran, Yavuz B\u00fclent Bakiler, K\u00e2muran \u0130nan, Victor Hugo, Halil Cibran&#8230;<br \/>\nNedim, Fuzul\u00ee, Bak\u00ee, Muhibb\u00ee (Kanuni), Demirta\u015f (Ziya G\u00f6kalp), Tarhan (\u00d6mer Seyfettin), Aka G\u00fcnd\u00fcz (H\u00fcseyin Avni, Eniz Avni), Kirpi (Refik Halit), Deli Ozan (Faruk Nafiz), Halide Salih (Halide Edip), Server Bedi (Peyami Safa), \u0130rfan Kudret (Cahit S\u0131tk\u0131), Mehmet Ali Sel (Orhan Veli)&#8230;<br \/>\nSay\u0131n Kenan Evren, Cumhurba\u015fkan\u0131 Ahmet Necdet Sezer, Hamdi Bey, Mustafa Efendi, Zeynep Han\u0131m, Bay Ali \u00c7i\u00e7ek\u00e7i, Prof. Dr. Mehmet Kaplan, Doktor Beh\u00e7et Uz, Mare\u015fal Fevzi \u00c7akmak, Y\u00fczba\u015f\u0131 Cengiz Topel&#8230;<br \/>\nFatih Sultam Mehmet, Mimar Sinan, Yavuz Sultan Selim, Gen\u00e7 Osman, Deli \u0130brahim, Avc\u0131 Mehmet, Ni\u015fanc\u0131 Mehmet Pa\u015fa, Aslan Y\u00fcrekli Richard, Deli Petro&#8230;<br \/>\n&#8220;Akrabal\u0131k adlar\u0131 bildiren kelimeler b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flamaz. Ancak akrabal\u0131k kelimeleri ba\u015fta gelirse b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flar.<br \/>\nFahriye abla, Ay\u015fe teyze, Numan amca&#8230;<br \/>\nNene Hatun, Baba G\u00fcnd\u00fcz, Day\u0131 Kemal&#8230;<br \/>\n&#8220;Resm\u00ee yaz\u0131larda sayg\u0131 bildiren s\u00f6zlerden sonra gelen makam mevki, unvan bildiren kelimeler b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flar:<br \/>\nSay\u0131n Bakan, Say\u0131n Ba\u015fkan, Say\u0131n Profes\u00f6r, Say\u0131n Vali&#8230;<br \/>\n&#8221; Kurum, kurulu\u015f, kurul, m\u00fcessese, makam, \u00fcniversite isimleri:<br \/>\nT\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi, Mamak Anadolu Lisesi, Ye\u015filay Derne\u011fi, T\u00fcrk Dil Kurumu, Ege \u00dcniversitesi, Kars Valili\u011fi, Mamak \u0130l\u00e7e Mill\u00ee E\u011fitim M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, Bakanlar Kurulu, Emek \u0130n\u015faat, Mill\u00ee K\u00fct\u00fcphane, T\u00fcrk Oca\u011f\u0131&#8230;<br \/>\n&#8220;Kurum, merkez, bakanl\u0131k, \u00fcniversite, fak\u00fclte, b\u00f6l\u00fcm vb. ifade eden kelimelerden herhangi biriyle belli ve \u00f6zel bir kurum, kurulu\u015f vb. kastedildi\u011fi zaman bu kelime b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flat\u0131labilir:<br \/>\nBu y\u0131l Meclis yine bo\u015f, faydas\u0131z ve sadece milletvekillerinin i\u015fine gelecek \u015feylerle u\u011fra\u015facak gibi.<br \/>\nSon y\u0131llarda Bakanl\u0131k, kendi elemanlar\u0131 aleyhine \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131.<br \/>\n&#8221; Millet, kavim, boy, oymak, din, mezhep isimleri ve bunlara mensup olanlara verilen isimler:<br \/>\nT\u00fcrk, T\u00fcrkler, Yunan, \u0130ngiliz, \u00c7e\u00e7en, Ruslar, Alman, Arap&#8230;<br \/>\nO\u011fuz, Kazak, Tatar, \u00d6zbek, Tacik&#8230;<br \/>\nM\u00fcsl\u00fcman, Musev\u00ee, H\u0131ristiyan&#8230;<br \/>\nM\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k, \u0130sl\u00e2m, Musev\u00eelik, H\u0131ristiyanl\u0131k&#8230;<br \/>\n\u015eiilik, Budizm, Malik\u00eelik, Hanef\u00eelik&#8230;<br \/>\nHanef\u00ee, \u015eafi\u00ee, Alev\u00ee, Budist, Katolik&#8230;<br \/>\n&#8220;Din ve mitoloji kavramlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layan \u00f6zel adlar b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flar. Baz\u0131 din\u00ee kavramlar k\u00fc\u00e7\u00fck harfle ba\u015flar. Tanr\u0131 kelimesi \u00f6zel isim olarak kullan\u0131lm\u0131yorsa k\u00fc\u00e7\u00fck harfle ba\u015flar:<br \/>\nAllah, Tanr\u0131, Cebrail, Zeus, Kibele&#8230;<br \/>\ncennet, cehennem, u\u00e7mak, tamu, s\u0131rat k\u00f6pr\u00fcs\u00fc&#8230;<br \/>\nEski Yunan tanr\u0131lar\u0131&#8230;<br \/>\n&#8221; Dil ve leh\u00e7e isimleri:<br \/>\nT\u00fcrk\u00e7e, Fars\u00e7a, Frans\u0131zca, Macarca, Fince, Tibet\u00e7e, K\u0131rg\u0131zca, \u00d6zbek\u00e7e, Tatarca, O\u011fuzca&#8230;<br \/>\n&#8221; \u0130l, \u0130l\u00e7e, Semt, mahalle, cadde, bulvar, sokak, pasaj, \u00e7ar\u015f\u0131, park isimleri (bunlarda ge\u00e7en t\u00fcm kelimeler) b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flar:<br \/>\nSivas, Ankara, \u0130stanbul, Mamak, Yeni\u015fehir, \u015eirinevler, Dikimevi, Atat\u00fcrk Bulvar\u0131, \u0130vedik Caddesi, G\u00f6n\u00fcl Sokak, \u015eaziyem Pasaj\u0131, Kuyumcular \u00c7ar\u015f\u0131s\u0131, G\u00fcvenpark, Alt\u0131npark, Ku\u011fulu Park&#8230;<br \/>\n&#8220;Saray, k\u00f6\u015fk, han, kale, k\u00f6pr\u00fc, an\u0131t vb yap\u0131 adlar\u0131na ait b\u00fct\u00fcn kelimeler b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flar:<br \/>\nTopkap\u0131 Saray\u0131, \u00c7ankaya K\u00f6\u015fk\u00fc, Ankara Kalesi, Galata K\u00f6pr\u00fcs\u00fc, Atakule&#8230;<br \/>\n&#8221; Devlet, \u00fclke ve b\u00f6lge isimleri:<br \/>\nT\u00fcrkiye, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti, Amerika Birle\u015fik Devletleri, Afganistan, \u0130ran, Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyeti&#8230;<br \/>\nBat\u0131 Almanya, Bat\u0131 Trakya, G\u00fcney Yemen, Do\u011fu Avrupa, Do\u011fu Anadolu B\u00f6lgesi, \u0130\u00e7 Anadolu (B\u00f6lgesi), Ege, Marmara&#8230;<br \/>\nNot: Y\u00f6n bildiren kelimeler bir b\u00f6lge veya \u00fclke ad\u0131ndan \u00f6nce gelirse b\u00fcy\u00fck, sonra gelirse k\u00fc\u00e7\u00fck yaz\u0131l\u0131r.<br \/>\nKuzey K\u0131br\u0131s&#8217;a tatile gittik.<br \/>\nK\u0131br\u0131s&#8217;\u0131n kuzeyine tatile gittik.<br \/>\nDo\u011fu Anadolu&#8217;nun co\u011frafyas\u0131&#8230;<br \/>\nAnadolu&#8217;nun do\u011fusundaki da\u011flar&#8230;<br \/>\n&#8221; K\u0131ta isimleri:<br \/>\nAvrasya, Asya, Avrupa, Afrika, Amerika, Antarktika, Arktika, Avustralya.<br \/>\n&#8221; Deniz, okyanus, g\u00f6l, akar su, bo\u011faz, ge\u00e7it isimleri:<br \/>\nAkdeniz, Karadeniz, Man\u015f Denizi, B\u00fcy\u00fck Okyanus, Atlas Okyanusu<br \/>\nVan G\u00f6l\u00fc, Hazar Denizi, Bey\u015fehir G\u00f6l\u00fc, K\u0131z\u0131l\u0131rmak, Ye\u015fil\u0131rmak, Sakarya, Seyhan, F\u0131rat, Nil, \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131,Panama Ge\u00e7idi, S\u00fcvey\u015f Kanal\u0131 &#8230;<br \/>\n&#8221; Da\u011f, tepe, ova, yayla isimleri:<br \/>\nElmada\u011f, Uluda\u011f, A\u011fr\u0131 Da\u011f\u0131, Erciyes (da\u011f\u0131), Everest Tepesi, \u00c7ukurova, Konya Ovas\u0131&#8230;<br \/>\nDikkat!<br \/>\n&#8220;\u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131, G\u00fclek Ge\u00e7idi, Haymana Ovas\u0131, Konya Ovas\u0131, Van G\u00f6l\u00fc, A\u011fr\u0131 Da\u011f\u0131&#8221; gibi her iki harfi de b\u00fcy\u00fck yaz\u0131lan \u00f6zel isimlere dikkat edilirse, birinci kelimenin zaten il olarak mevcut oldu\u011fu; ikinci kelime eklenince olu\u015fan ismin o ile ait ama yeni ve \u00f6zel bir varl\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Yani iki kelime birden kastedilen varl\u0131\u011fa aittir. Mesel\u00e2 \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131 sadece \u00c7anakkale kelimesiyle ifade edilemez.<br \/>\nH\u00e2lbuki H\u00fcrriyet gazetesi, Marmara denizi, Altay da\u011flar\u0131, Nil nehri, Ankara \u015fehri, F\u0131rat nehri, Erciyes da\u011f\u0131 gibi \u00f6rneklerde birinci kelime b\u00fcy\u00fck, ikinci kelime de k\u00fc\u00e7\u00fck harfle ba\u015flamaktad\u0131r. Bunun sebebi bu kelimelere eklenen ikinci kelimelerle yeni bir \u00f6zel isim olu\u015fturulmu\u015f olmamas\u0131d\u0131r. H\u00fcrriyet zaten bir gazete ad\u0131; Nil zaten bir nehir ad\u0131; Ankara zaten bir \u015fehir ad\u0131; Erciyes zaten bir da\u011f ad\u0131d\u0131r. Erciyes da\u011f\u0131, Erciyes kelimesi ile de ifade edilir.<br \/>\n&#8221; Gezegen ve y\u0131ld\u0131z adlar\u0131 b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flar. Ancak d\u00fcnya, g\u00fcne\u015f ve ay kelimeleri terim olarak (astronomi ve co\u011frafya terimi) kullan\u0131l\u0131yorsa \u00f6zel isim oldu\u011fu i\u00e7in b\u00fcy\u00fck; di\u011fer anlamlar\u0131nda (ger\u00e7ek, mecaz, yan, e\u015f, deyim vb.) kullan\u0131l\u0131yorsa cins ismi oldu\u011fu i\u00e7in k\u00fc\u00e7\u00fck harfle ba\u015flar:<br \/>\nMerih, Mars, J\u00fcpiter, Ven\u00fcs, K\u00fc\u00e7\u00fckay\u0131, Halley&#8230;<br \/>\nAy&#8217;\u0131n yak\u0131ndan \u00e7ekilmi\u015f foto\u011fraflar\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131 pek \u015fa\u015f\u0131rtm\u0131\u015ft\u0131.<br \/>\nYaz\u0131n G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 D\u00fcnya&#8217;ya dik olarak gelir.<br \/>\nT\u00fcrkiye&#8217;nin bir\u00e7ok yerinde insanlar G\u00fcne\u015f tutulmas\u0131n\u0131 seyretti.<br \/>\nSabahtan beri d\u00fcnya kadar yer dola\u015ft\u0131k.<br \/>\n\u015eair sevgilisinin y\u00fcz\u00fcn\u00fc aya benzetir. (ay\u0131n kendisine de\u011fil, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcne)<br \/>\n&#8221; Kitap, gazete, mecmua, eser, kanun, t\u00fcz\u00fck, y\u00f6netmelik, y\u00f6nerge, genelge isimleri b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flar. Bunlara dahil olmayan kelimeler k\u00fc\u00e7\u00fck harfle ba\u015flar:<br \/>\nTerc\u00fcman (gazetesi), Zaman (gazetesi); Nokta (dergisi), Akt\u00fcel (dergisi); T\u00fcrk Dili (dergisi), Virg\u00fcl; Yaprak D\u00f6k\u00fcm\u00fc, Semerkant; Resimli T\u00fcrk Edebiyat\u0131 Tarihi, T\u00fcrk Ansiklopedisi; Hal\u0131 Dokuyan K\u0131zlar (tablosu), D\u00fc\u015f\u00fcnen Adam (heykeli), Meden\u00ee Kanun, Bor\u00e7lar Hukuku&#8230;<br \/>\n&#8221; Hayvanlara tak\u0131lan \u00f6zel isimler:<br \/>\nD\u00fcld\u00fcl, Sar\u0131k\u0131z, Fino, Tekir, Karaba\u015f, Yumo\u015f, Minno\u015f&#8230;<br \/>\n&#8220;Yer ve millet adlar\u0131yla kurulan birle\u015fik kelimelerdeki \u00f6zel adlar b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flar.<br \/>\nAntep f\u0131st\u0131\u011f\u0131, Br\u00fcksel l\u00e2hanas\u0131, Hindistan cevizi, \u0130ngiliz anahtar\u0131, Mara\u015f dondurmas\u0131, Van kedisi&#8230;<br \/>\n] Yaz\u0131 ba\u015fl\u0131klar\u0131, konu adlar\u0131 b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flar:<br \/>\n\u0130ml\u00e2 Kurallar\u0131, Dil Bilgisinin B\u00f6l\u00fcmleri, 19. Y\u00fczy\u0131lda T\u00fcrk Edebiyat\u0131n\u0131n Seyri&#8230;<br \/>\n] Gazete ve dergiler konu ba\u015fl\u0131klar\u0131nda sadece ilk kelimeyi b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flat\u0131rlar:<br \/>\nKamyon eve girdi, B\u00fcy\u00fck se\u00e7im yar\u0131n&#8230;<br \/>\n] Kitap, gazete, dergi isimleriyle konu ba\u015fl\u0131klar\u0131ndaki &#8220;ile, ve, de, ya da, ki&#8221; ba\u011fla\u00e7lar\u0131yla soru ekinin k\u00fc\u00e7\u00fck yaz\u0131lmas\u0131 gerekir:<br \/>\nBa\u015farmak ve Kazanmak, T\u00fcrk Dili ve Edebiyat\u0131, Karga ile Tilki, Ya Devlet Ba\u015fa ya Kuzgun Le\u015fe, Ben de Yazd\u0131m&#8230;<br \/>\n] Kitap, gazete, dergi isimleri ve konu ba\u015fl\u0131klar\u0131 -dikkat \u00e7ekmek i\u00e7in- b\u00fct\u00fcn\u00fcyle b\u00fcy\u00fck harfle yaz\u0131labilir. Bu durumda aralardaki &#8220;ile, ve, de, ya da, ki&#8221; ba\u011fla\u00e7lar\u0131yla soru ekinin k\u00fc\u00e7\u00fck yaz\u0131lmas\u0131 gerekir:<br \/>\nBa\u015farmak ve Kazanmak, T\u00fcrk dili ve edebiyat\u0131, karga ile tilki&#8230;<br \/>\n(Ba\u015fka bir bilgi: Yaz\u0131 ba\u015fl\u0131klar\u0131 tamamen b\u00fcy\u00fck harfle yaz\u0131lm\u0131\u015fsa, ba\u011fla\u00e7lar da tamamen b\u00fcy\u00fck harfle yaz\u0131l\u0131r. Ba\u015fl\u0131klar\u0131n sadece ba\u015f harfleri b\u00fcy\u00fck yaz\u0131lm\u0131\u015fsa, ba\u011fla\u00e7lar k\u00fc\u00e7\u00fck harfle ba\u015flar.)<br \/>\n] Mektuplarda ve resm\u00ee yaz\u0131larda hitaplar\u0131n ilk kelimeleri b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flar:<br \/>\nAziz karde\u015fim, Can\u0131n anneci\u011fim, Sevgili karde\u015fim Hakan&#8230;<br \/>\n] Ay ve g\u00fcn adlar\u0131, belirli bir tarih belirtti\u011finde b\u00fcy\u00fck; bunun d\u0131\u015f\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck harfle ba\u015flar:<br \/>\nBu y\u0131l 2 Eyl\u00fcl&#8217;de d\u00f6nece\u011fiz.<br \/>\n15 Kas\u0131m 1999 Pazartesi g\u00fcn\u00fc konferans yap\u0131lacak.<br \/>\nBu y\u0131l temmuz s\u0131caklar\u0131nda kavrulduk.<br \/>\nBu sokakta sal\u0131 g\u00fcnleri pazar kurulur.<br \/>\n]Levhalar ve a\u00e7\u0131klama yaz\u0131lar\u0131 b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flar. Yaz\u0131 birka\u00e7 kelimeden olu\u015fuyorsa ilk kelime b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flar. Yaz\u0131 rakamla ba\u015flam\u0131\u015fsa ondan sonraki kelime k\u00fc\u00e7\u00fck harfle ba\u015flar.<br \/>\nGiri\u015f, \u00c7\u0131k\u0131\u015f, M\u00fcd\u00fcr, M\u00fcd\u00fcriyet, Vezne, Ba\u015fkan, Doktor<br \/>\nOtob\u00fcs dura\u011f\u0131, \u015eehirler ars\u0131 telefon&#8230;<br \/>\nIII. kat, IV. s\u0131n\u0131f, I. blok&#8230;<br \/>\n]Kurultay, sempozyum, panel vb toplant\u0131lar\u0131 bildiren \u00f6zel adlar b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flar:<br \/>\nManas Bilgi \u015e\u00f6leni, Uluslar Aras\u0131 T\u00fcrk Dili Kurultay\u0131&#8230;<br \/>\n]Mill\u00ee ve din\u00ee bayramlarla bayram niteli\u011fi kazanm\u0131\u015f g\u00fcnler b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flar. Ancak genel nitelik arz edenler k\u00fc\u00e7\u00fck harfle ba\u015flar:<br \/>\nCumhuriyet Bayram\u0131, Ramazan Bayram\u0131, Kurban Bayram\u0131, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve \u00c7ocuk Bayram\u0131, Nevruz Bayram\u0131, Anneler G\u00fcn\u00fc, \u00d6\u011fretmenler G\u00fcn\u00fc, T\u0131p Bayram\u0131,<br \/>\ntiyatro g\u00fcn\u00fc, kitap haftas\u0131, film haftas\u0131, sa\u011fl\u0131k haftas\u0131, dil kurultay\u0131.<br \/>\n] \u00c7a\u011f, d\u00f6nem ve tarih\u00ee olay adlar\u0131 b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flar:<br \/>\nCil\u00e2l\u0131 Ta\u015f Devri, \u0130lk \u00c7a\u011f, Mill\u00ee M\u00fccadele, Cumhuriyet D\u00f6nemi T\u00fcrk Edebiyat\u0131&#8230;<br \/>\n] \u00d6zel isimlerden t\u00fcretilen isim, s\u0131fat ve fiiller b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flar ve ekleri de kesme i\u015fareti ile ayr\u0131lmaz. Bu \u00f6zel isimler t\u00fcretilen kelimenin i\u00e7inde kal\u0131yorsa b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flamaz:<br \/>\nT\u00fcrkle\u015fmek, \u0130sl\u00e2mla\u015fmak, T\u00fcrkolog, Darvinci, Sivasl\u0131, Ankaral\u0131, T\u00fcrk\u00e7ecilik, Avrupal\u0131&#8230;<br \/>\nPanisl\u00e2mizm, Panturanizm, Pant\u00fcrkizm&#8230;<br \/>\n&#8220;\u00d6zel isim kendi anlam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda yeni bir anlam kazanm\u0131\u015fsa k\u00fc\u00e7\u00fck harfle ba\u015flar. M\u00fczik terimleri i\u00e7in de bu ge\u00e7erlidir:<br \/>\nacem, acemi, hicaz, nihavent, amper, jul, allahl\u0131k, donki\u015fotluk&#8230;<br \/>\nacembuselik, acema\u015firan, bayat\u00ee, hicazk\u00e2r, t\u00fcrk\u00fc, varsa\u011f\u0131&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Alfabemizde (L\u00e2tin alfabesi) her harfin bir b\u00fcy\u00fck, bir de k\u00fc\u00e7\u00fck \u015fekli vard\u0131r. Yaz\u0131da yayg\u0131n olarak k\u00fc\u00e7\u00fck harf kullan\u0131l\u0131r. Ancak belirli yerlerde b\u00fcy\u00fck harf kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. B\u00fcy\u00fck harfle k\u00fc\u00e7\u00fck harf aras\u0131nda okunu\u015f olarak fark olmasa da yaz\u0131l\u0131\u015f olarak b\u00fcy\u00fck farklar vard\u0131r. B\u00fcy\u00fck ve k\u00fc\u00e7\u00fck harflerin kullan\u0131m\u0131 ile ilgili kurallar \u015funlard\u0131r: Her c\u00fcmlenin ilk kelimesi b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flar. &#8230; <a title=\"B\u00fcy\u00fck ve K\u00fc\u00e7\u00fck Harflerin Kullan\u0131m\u0131\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/buyuk-ve-kucuk-harflerin-kullanimi.html\" aria-label=\"More on B\u00fcy\u00fck ve K\u00fc\u00e7\u00fck Harflerin Kullan\u0131m\u0131\">Devam\u0131n\u0131 oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1685,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[16151,16152,16153],"class_list":["post-42392","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tr","tag-buyuk-harf-kullanimi","tag-kucuk-harf-kullanimi","tag-yazim-yanlislari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42392","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1685"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42392"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42392\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42392"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42392"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42392"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}