T\u00fcrk\u00e7ede kip ekleri iki grupta incelenir: haber kipi, dilek kipi.<\/p>\n
Haber kiplerinde zaman anlam\u0131 vard\u0131r, dilek kiplerinde zaman anlam\u0131 yoktur.
\nZaman anlam\u0131 ta\u015f\u0131yan kiplere \u201chaber\u201d kipi denmesini \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klayabiliriz. Televizyonda haberleri izlerken spikerin a\u011fz\u0131ndan \u201cTren kazas\u0131nda \u00fc\u00e7 ki\u015fi \u00f6ld\u00fc.\u201d (g\u00f6r\u00fclen ge\u00e7mi\u015f zaman), \u201cBa\u015fbakan yar\u0131n yurda d\u00f6necek.\u201d (gelecek zaman) gibilerinden c\u00fcmleler duyar\u0131z. Bu c\u00fcmlelerde seyirciye haber verme amac\u0131 vard\u0131r. Herhangi bir dilek, istek, rica anlam\u0131 yoktur. Seyirci, haberleri dinler, birtak\u0131m olaylardan haberdar olur. Haber spikeri seyirciden herhangi bir \u015fey yapmas\u0131n\u0131 istemez. \u0130\u015fte bu y\u00fczden, zaman anlam\u0131 ta\u015f\u0131yan kiplere \u201chaber kipi\u201d denmektedir.<\/p>\n
Haber kipi s\u00f6z\u00fcn\u00fc duydu\u011fumuzda akl\u0131m\u0131za \u201czaman\u201d gelmelidir. T\u00fcrk\u00e7ede be\u015f temel zaman vard\u0131r: geni\u015f zaman, \u015fimdiki zaman, g\u00f6r\u00fclen ge\u00e7mi\u015f zaman, duyulan ge\u00e7mi\u015f zaman ve gelecek zaman. Haber kipi dendi\u011finde, akl\u0131m\u0131za bu be\u015f temel zaman ve bu zamanlar\u0131 kar\u015f\u0131layan ekler gelmelidir.<\/p>\n
Dilek kiplerinde zaman anlam\u0131 yoktur, gelecekle ilgili birtak\u0131m \u201ctasar\u0131lar\u201d vard\u0131r. Dilek kipinde emir, istek, gereklilik ve \u015fart anlamlar\u0131 s\u00f6z konusudur. Dilek kipinin kullan\u0131l\u0131\u015f amac\u0131, kar\u015f\u0131 taraf\u0131 haberdar etmek de\u011fildir. C\u00fcmleyi s\u00f6yleyen ki\u015fi kar\u015f\u0131 taraftan bir \u015feyler ister, diler. Dilek kipiyle \u00e7ekimlenmi\u015f bir c\u00fcmleyi duyan ki\u015fi hemen harekete ge\u00e7er, bir \u015feyler yapar. Haber kipinde, dinleyen ki\u015filer pasiftir, fakat dilek kipinde dinleyen ki\u015filer aktiftir. \u201cHadi kahve i\u00e7elim.\u201d (istek kipi), \u201cBu kitab\u0131 okumal\u0131s\u0131n.\u201d (gereklilik kipi) gibi dilek kipleriyle \u00e7ekimlenmi\u015f c\u00fcmlelerde, s\u00f6yleyen ki\u015fi kar\u015f\u0131s\u0131ndakinden birtak\u0131m isteklerde bulunur. Kar\u015f\u0131 taraf bu c\u00fcmleleri duyunca harekete ge\u00e7er.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrk\u00e7ede kip ekleri iki grupta incelenir: haber kipi, dilek kipi. Haber kiplerinde zaman anlam\u0131 vard\u0131r, dilek kiplerinde zaman anlam\u0131 yoktur. Zaman anlam\u0131 ta\u015f\u0131yan kiplere \u201chaber\u201d kipi denmesini \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klayabiliriz. Televizyonda haberleri izlerken spikerin a\u011fz\u0131ndan \u201cTren kazas\u0131nda \u00fc\u00e7 ki\u015fi \u00f6ld\u00fc.\u201d (g\u00f6r\u00fclen ge\u00e7mi\u015f zaman), \u201cBa\u015fbakan yar\u0131n yurda d\u00f6necek.\u201d (gelecek zaman) gibilerinden c\u00fcmleler duyar\u0131z. Bu c\u00fcmlelerde seyirciye haber … Devam\u0131n\u0131 oku…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1685,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[15315,15314,15313],"class_list":["post-41381","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tr","tag-kip-eki","tag-kip-ekleri-hangisi","tag-kip-ekleri-nedir"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41381","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1685"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=41381"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41381\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=41381"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=41381"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sorubak.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=41381"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}